Cansu Şahin
@izlerimveben
93 okur puanı
Ağustos 2024 tarihinde katıldı
Dağa taşa sinmiş hikayeler var
Halikarnas Balıkçısı Anadolu’yu, dünyada düzenli bir anlatışa hiç gelmeyen bir yer olarak tanımlıyor. Öykülerin fışkırdığı bu kadim toprakları, İzmir’den Çanakkale’ye, Çanakkale’den Bozkır’a uzanan yolculukta çeşitli mitlerin eşliğinde diyar diyar geziyoruz. Öyle hikayeler, karakterler, manzaralar çıkıyor ki insanın karşısına, bu topraklarda anlatılan efsanelere insan şaşırıp kalıyor. Irmaklar, gür ormanlar, dağlar, ovalar, denizler ve içinde bizlere göz kırpan peri kızları, tanrıçalar, krallar… Okurken, yaşadığımız topraklarda geçen her bir hikayenin adeta taşa toprağa sindiğini hissediyor insan. Philemon ile Baukis’in hikayesi ve Klity efsanesini gözlerim dolarak okudum
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Algernon’a Çiçekler
Charlie, çok düşük bir IQ seviyesi ile dünyaya gelmiştir. Yaşadığı süre boyunca akıllı olmayı arzulayarak çevresindeki insanların, en başta annesinin kendisini sevmesini istemiş ve bu uğurda üzerinde deney yapılmasına razı olmuştur.
Algernon adlı bir fare üzerinde yapılan zeka geliştiren deney, olumlu sonuç vermiştir. Algernon’un davranışlarında, geçirdiği zihin ameliyatı sonrası fark edilir değişiklikler olmuştur. Algernon, Charlie’nin çözemediği labirent bulmacaları kolayca çözerek zekasını çarpıcı şekilde ortaya koymaktadır. Charlie de tıpkı Algernon gibi o bulmacaları çözmek ister, insanların arasında kabul görmek, sevilmek, bir kadına aşık olmak, hislerini açıklamak ister. Uygulanacak deney Charlie’yi epeyce heyecanlandırmaktadır. Doktorlar ameliyata girmeden önce ve sonra gelişimini gözlemleyebilmek adına Charlie’den günlük raporlar tutmasını isterler, Charlie her gün yazar. Düşüncelerini, yaşadıklarını, öğrendiklerini hepsini kayıt altında tutar. Yazdıkları incelendiğinde görülür ki, yavaş yavaş hayatını ve evreni anlamlandırır bir hale gelmiştir. İnsanların ona karşı hareketlerini, nedenleri ve sonuçları iyice kavrar. Ünlü filozofları okur, tartışır. bilim insanlarının hipotezlerini çözer. Aşık olur, seyahat eder, kendisiyle, ailesiyle ve onunla devamlı alay eden iş arkadaşlarıyla yüzleşir. Deney Charlie üzerinde de oldukça başarılı olmuştur. Fakat, tam bu esnada Algernon’da bazı değişiklikler gözlemlenir. Algernon, deney ile kazandığı zihinsel yetilerini kaybetmektedir. Sonunda Algernon ölecektir. Charlie, yaşayacaklarını anlamış ve geleceği kabullenmiştir. Başladığı noktaya geri dönecektir. Yine de okumaktan ve Algernon’un mezarına çiçekler bırakmaktan vazgeçmez.
İnsan düşüncesinde mucize
Puan vermedi
Zacharius Usta’yı geçen hafta, Ankara’da Yakın Sahne’de izledim. Karakterleri ve olay örgüsünü olduğu haliyle yansıtan kısa, öz bir performanstı. Oyun, metnini okurken zihnimde canlandırdığım evren ile örtüştü diyebilirim. Okumamı, Ankara’ya giderken yapmıştım. Oyunu izlemeden evvel metnini okumak istedim, çünkü bu şekilde sahnedeki detayları daha rahat yakalayabiliyorum :)
Zacharius Usta, İsviçre’de ünlü saatler üreten, saat onarımı yapan bir saatçi. Öyle bir zaman gelir ki, ustanın yaptığı saatler teker teker durmaya başlar ve saat sahipleri, saatlerini tamir etmesi için Zacharius Usta’ya getirirler. Günlerce odasına kapanır, saatlerce çalışır ancak hiçbir şekilde bozulan saatleri tamir etmeyi başaramaz. Zacharius usta adeta hayata küser, kabuğuna çekilir. Mükemmel şekilde tasarladığı saatlerin neden bozulduğunu hiç anlayamaz. Çünkü, usta saatlere yalnızca bir eşya gözüyle bakmamaktadır. Adeta zamanı kendisinin yarattığını düşünerek, saatlere ruhundan bir nefes üflediğine inanır. Usta’ya göre saatler de tıpkı insanlar gibidir. Zira, “saatlerinin mekanizmasını, tanrının yarattığı canlıdan kopyalamıştır.” Böylece Zacharius Usta, yarattığı saatlerle ölümsüzlüğünü ilan ettiğine inanır yeryüzünde. Alternatif zamanlar yaratarak Tanrıyı alt ettiğini sanarken harcadığı kendi ömrü olmuştur. İnsan,matematik ve fiziği genel bağlamda bilimi doğru şekilde kullandığında mucizeler yaratabiliyor. İnsan yapımı mucizelere bakarken hem Tanrı’yı hem de insanın acizliğini görebiliyoruz. Bu acizliği Tanrıyla beraber daima zihnin bir köşesinde bulundurmak lazım diye düşünüyorum.
Melankoli, kusur, tevazu, asimetri, geçicilik, belirsizlik
Kusuru, belirsizliği, değişimi, tamamlanmamayı kucaklayabilme sanatı Wabi Sabi. Yaratıcılıkta, ilişkilerde, mimaride, çalışmalarda kısacası yaşamda bu felsefeyi benimseyebilmek dünyaya ve insanlığa geniş bir pencereden bakmamızı sağlıyor. Başımıza gelen olumsuzlukları, Wabi Sabi felsefesiyle yönetebildiğimizde hayat daha yaşanılası bir yer oluyor tahminimce. Kusurlu dünyayı kucaklayabildiğimiz kadar kendi yankı odalarımızdan çıkabiliyoruz. Hayatta, ne mükemmel ne de kusursuz olarak adlandırılan kavramlar var aslında. Bizler kendi yankı odalarımızda yaşarken bu tabirleri uydurarak kendimize empoze etmeye çalışıyoruz. Kusursuzluk yanılgısıyla ruhumuzu ve bedenimizi tahrip ediyoruz adeta. Wabi Sabi felsefesi, insanları bu gibi yanılgılardan arındırarak sahip olduklarının değerini bilmesine, onlarla yetinebilmesine -ki bu yetinme çok şükür halimize diyerek tembellik etmek anlamına gelmiyor kesinlikle- ve onların değerini yaşatabilmesine, hayattan olduğu haliyle keyif alabilmesine yol gösteriyor. “ her şeyi Wabi sabi prizmasından görmek, her şeyin geçici kusurlu ve eksik olduğunu bilmek hayatın değişkenliğini kabul ederek mutlu olmanıza ve işler beklendiği gibi gitmediğinde acıyı en aza indirmenize yardımcı olacaktır. hayatta yalnızca üç şeye sahip olduğunuzdan emin olabilirsiniz, bir beden bir zihin ve dünya gezegeninde sınırlı bir süre. bu malzemelerle benzersiz ve yalnızca size ait olan hayatınız için yapabileceğiniz en iyi formülü oluşturun, başka kimse bunun tadını çıkaramaz yalnızca siz çıkarabilirsiniz!”
Canhıraş bir suskunluk, tamamlanmamış cümlelerAlıntı
Acılarla, kayıplarla dolu bir geçmiş insanda kafa karışıklığı yaratır. Önemli kayıplar yaşayan bir insan, o kırılma anından sonra nasıl devam edeceğini bilemeyerek hayatına kaldığı yerden yerleşebilmek için cevaplar arar. Çoğu zaman yanıtsız kalır. Neden ve nasıl açıklaması güç sorulardır. Neden bunları yaşadım ve nasıl devam edeceğim? Yanıtsızlık büyüdükçe, insanın hayatla ve kendisiyle kurduğu bağ incelir, kopar. Geriye canhıraş bir suskunluk ve tamamlanmamış cümleler kalır. insandan geriye kalabilecek en sarsıcı miras bunlardır belki de.