Kierkegaard, unutmanın çok pratik isteyen bir sanat olduğunu ve bugünü yaşayış tarzımızın neyi nasıl hatırladığımızı değiştirdiğini söyler: "Unutmak, önceden pratiği yapılması gereken bir sanattır. Unutabilme her zaman insanın nasıl hatırladığıyla bağlantılıdır, fakat buna karşılık hatırlama da insanın gerçeği yaşayış tarzına bağlıdır."¹
Gerçeklere bağlandıkça, yanlış inanışlardan kurtuluruz.
En büyük korkumuzun kaynağını da, en büyük sevgimizin nesnesini de sorgulamak kolay değil ama Jack Gilbert'in şiiri bize umut verir²:
Kalbi anlamak için kalbin bildiklerini sökmedik mi?
Ancak sabahı yeniden tanımladıktan sonra kavuşmadık mı karanlık gecelerin ardındaki sabaha?
Tek bir yıldızı görmek için,
Unutmalıyız bütün takımyıldızlarını.
Sayfa 76 - 1. Soren Kierkegaard, Kahkaha Benden Yana, çev. Nedim Çatlı, Ayrıntı Yayınları, İstanbul, 2013. 2. Jack Gilbert, "Tear It Down", The Great Fires: Poems 1982-1992, 2001, Knopf, New York, 1996.