Puan
6.810 üzerinden
Pazar günü sıkıntısına yakışır bir kitap olsun dedim. Norveçli yazar Skomsvold’un okuduğum ikinci kitabı oldu “33”. Bu kitap kafanızı dağıtacak desem herkes eğlenceli bir kitap olduğunu düşünecek. Hayır, bu kitap gerçek anlamda kafanızı dağıtacak. Kurşun gibi, balta gibi.. Sert bir kitap olmasının yanında yazarın ifade gücü (ve elbette burada başarısı yadsınamaz çevirmen Deniz Canefe’nin bize aktarmasıyla) kitabı daha etkileyici kılıyor. “K.” 33 yaşında bir matematik öğretmeni hepimiz gibi yaşadığı her gün ölüme biraz daha yaklaşıyor fakat hepimizden farklı olarak bunun bilincinde, attığı her adımda ölümün nefesini hissediyor çünkü akciğerleri sorunlu ve akciğer nakli bekliyor. Bu kadar da değil bir de sevgilisi Ferdinand intihar etmiş, fakat K’yı rahat bırakmıyor. Onun bir çocuk sahibi olmasını, roman yazmasını ve başka bir adamla yakınlaşmasını istiyor. Peki K. hazır mı tüm bunlara? Ya da şöyle sorayım: siz hazır mısınız K’nın kafasında dolaşmaya, tüm kıvrımlarıyla? Hızlandıkça Azalıyorum kitabını da severek okumuştum, yazar duyguları geçirmekte çok başarılı bence. Cesareti olana tavsiye ederim efenim.
“Kırılıyorum, hayal kırıklığına kapılıp oturakalıyorum. Peki ne yüzünden? Yaşam. Kör kuyuya kovasız gitmek gibi, arsız bir yalan olsa bile. Yaşamak bana göre değil; çünkü ne insanları seviyorum ne hayvanları; bunun üzerine kafa yormaya başlar başlamaz düşünceler her şeyi çarpıtıyor, bastırıyor. İnsan kendisine yavaş yavaş yabancılaştığını anlıyor; sabahları kalkıyorum, başka şeyler istiyorum. Konuşsaydım herhangi bir duygu taşımadığımı söylerdim. Konuşsaydım dünya birdenbire depresyona girerdi.” (syf.7-8)
Reklam
Kitabı her hangi bir konu ile sınırlamak mümkün olmuyor. Kitabın konusu neydi diye sorulduğunda buna tek bir cevap vermek neredeyse mümkün değil. Yazarlık üzerine bir metin mi? Sevgi üzerine arayış ile ilgili bir kitap mi? Ya da yaşamak ve ölüm diyalektiği üzerine bir kitap mı? Belki de bunların hepsi ile ilgili bir kitap. Sanki yazar ne yazarsa yazsın ortada hep bir muğlaklik olacakmış gibi bir hava var. Okuyucu bunu kitapta net bir şekilde görebiliyor zaten.
Kitapta bir olay örgüsü var ama bu olay örgüsü düz bir çizgi üzerinde ilerlemiyor. Belki de bundan dolayı öykünün ayakları yere basmıyor çok savurgan bir şekil de ilerliyor. Öykü savurgan olmasına rağmen kitap çok sade ve akıcı bir dil ile yazılmış. Yazar, bu kadar karışık ve katmanlı bir öyküyü çok yalın bir dille okuyucuya sunuyor.
9/10
2025 64. kitabı
Matematik öğretmeni olduğunu bildiğimiz kadın karakterimiz K.'nin hayatına, daha doğrusu zihninin içinden geçenlere eşlik ediyoruz kitap boyu: "Evime, Norveç'e taşındım; Ferdinand, Fransa'da, toprağın altında kaldı; Samuel capcanlı; ama erişemeyeceğim kadar uzakta, İrlanda'da. Bir üçgen gibiyiz; hani şu küçük bir metal sopayla çalınan eşkenar üçgen bir zil. Kendimden başka biri daha gerekiyor bana, kendimin yanı sıra. Yoksa hep kendimi düşünüyorum!" Kendisinin söylediği gibi tam da böyle bir üçgen içinde yaşadıkları fakat çizgiler doğrusal değil.
K., 33 yaşında bir matematik öğretmeni. Akciğer nakli bekliyor ve bu sebeple her an yaşamdan kopabileceği düşüncesi aklının bir köşesinde. Sevgilisi Ferdinand intihar etmiş -acı bir şekilde- ve yas süreciyle baş etmeye çalışıyor. Sevgilisinin doğal olmayan şekilde hayattan ve K.'nin hayatından gitmesi yeterince yaralayıcı değilmiş gibi yaşamına müdahil olmaya da devam ediyor ve bu noktada K.'nin anlattıklarının hangisi gerçek, hangisi sanrı bir miktar karışıyor. Samuel ile tanışıp onunla tekrar hayata karışma/karışamama süreci de epey sancılı çünkü bu konuda ısrarcı olan Ferdinand -hayatta olmayan Ferdinand ve üstüne bir de çocuk sahibi olmasını istiyor. Tüm bu yaşadıklarının yanında akciğer nakli ve ameliyat sürecini de ankatıyor K., hatta oldukça etkili anlatıyor ve bu kısım K.'nin hikâyesinde özellikle akılda kalacak olanlardan.
Kendini sağaltmak için yazmaya başvurması -yazarken kendini başka bir evrende, ormanda bie kulübede, hayal etmesi-, yaşam devam ettiği sürece yeniden başlayabileceğine inanmak istemesi de içindeki umudu hâlâ canlı tutmaya çalıştığının göstergesi ve fakat zihnini toparlayabilirse. Karanlık bir tarafı da olan, gerçek ve gerçeküstünün karışımı bence etkileyici bir kitap 33.
Beklemek, inanmak, yaşam,
33... Ölümle yaşam arasında kalmış ve bu ikisini harmanlayıp duygusuzluğa geçiş yapmış bir kadın K... Adı baş harfinden ibaret... K. Matematik öğretmeni ve İsa'nın öldüğü kabul edilen yaşta... 33...
߹
K. organ nakli bekleyen bir akciğer hastası ve bunu ölümüne saklıyor... Bir yandan intihar eden sevgilisi Ferdinand'ın varlığı, diğer yandan yaşayan Samuel ile olma isteği arasında sıkışmış bir kadın K. İçimdekileri anlatsam dünya depresyona girer dediği halet-i ruhiyesinde savruluyor ölümle yaşam arasında... Ölüme yakınken yaşama tutununmaya çalışıyor elinde Ferninand'ın eli, göçüp gitmesine de izin vermeyerek. Ferdinand ise onun yazmasını istiyor. Bundandır yazar olan Samuel ile kopmuş dünya bağlarını yeniden bağlamaya çalışması...
߹
Sonra diyor ki Ferdinand çocuk lazım sana... Hazırlık olsun diye de bir hayvan alıp adını "çocuk" koyuyor... Poşette taşıyor onu (bakınız: kapak)... Ama sonunda öyle bir yere bağlanıyor ki...
߹
Kitap genel olarak karamsar... Ama öyle göz yaşı döktürecek, iç acıtacak şekilde değil... Daha çok sorgulamalar, anlamlandırmalar ve kaçışlar var... Kitap bile karanlıkta başlıyor... Anlatımı derin, dili sade... Ve K. içindeki o dipsiz kuyuda boğulmak üzere... Peki tüm bunlar gerçek mi؟
߹
Yaşam. Kör kuyuya kovasız gitmek gibi, arsız bir yalan olsa bile bu. Yaşamak bana göre değil; çünkü ne insanları seviyorum ne hayvanları; bunun üzerine kafa yormaya başlar başlamaz düşünceler her şeyi çarpıtıyor, bastırıyor.
Reklam
Reklam