Azadî yek ji şi'rê herî navdar a sedsala 20an e. Di Şerê Cîhanê ê Duyemîn de balafirên ingilîzan bi dehezaran nisxeyên vê şi'rê avêtibûn ser Fransaya di şer de. Liberté ji fransî bo kurdî ji aliyê Sacha Ilitch ve hatiye wergerandin. Resamê kurd Ziya Aydin wêneyên wê çêkirine. Paul Éluard, bi navê xwe yê rastî Eugène Émile Paul Grindel, di 1895an de li Saint-Denis (nêzîkê Parîsê) ji diya xwe bûye û di 1952an de jî miriye. Di 1931ê de li dijî pêşengeha kolonyal a Parîsê derdikeve, di belavokek de wiha dinivîse : ''Ger hûn aştiyê bixwazin, şerê sivîl amade bikin.'' Ji Partiya Komunist tê avêtin lê şerê xwe yê ji bo şoreşê didomîne, ji bo hemû şoreşan. Berdevkê surréalismê, dostê Breton û Picasso bû. Li ser bombebarankirina Guernica şi'ra xwe ya bi navê Victoire de Guernica (Serfiraziya Guernicayê) dinivîse. Di salên şerê Îspanyayê de Eluard û Picasso ji hev naqetin. Şaîr ji yê resam re digot : ''Tu bi tiliyên xwe alavan digrî û agir dinexşînî."

Şiir

AzadiPaul Eluard · Helin Yayınları · 200914 okunma

Yazar Hakkında

Paul EluardYazar · 16 kitap

Paul Êluard, gerçek adıyla Eugéne Grindel (d. 14 Aralık 1895, St. Denis - ö. 18 Kasım 1952, Paris), dadacı ve gerçeküstücü Fransız şair. 1912'de İsviçre, Davos'taki Clavadel sanatoryumunda verem tedavisi görürken genç bir Rus kızıyla, Helena Dmitrievna Diakonova ile tanıştı, ona Gala adını verdi. 1917 Şubat ayında evlendiler. André Breton ve Louis Aragon ile tanıştı, her ikisiyle de uzun ve siyasi görüş ayrılıklarıyla gölgelenen bir ilişki kurdu. I. Dünya Savaşı'nda cephede görev aldı ve bu dehşetin anılarını 'Le Devoir' adlı şiir derlemesinde dile getirdi. Savaş sonrasında önce Dada hareketine, sonra da gerçeküstücü akıma aktif olarak katıldı. 1929 yılında Dali'yle tanışan Gala, Êluard'dan ayrıldı. Êluard ise 1930'da, Nusch adını vereceği Maria Benz'le tanışıp 1934 yılında evlendi. Bu arada, 1926 yılında diğer gerçeküstücülerle birlikte üye olduğu Fransa Komünist Partisi'nden 1933 yılında ihrac edildi. II. Dünya Savaşı sırasında direniş hareketinin büyük şairlerinden biri olan Eluard, 1942 yılında, içinde ünlü 'Özgürlük' şiirinin de yer aldığı 'Poésie et Vérite' adlı derlemeyi gizlice yayımladı. Fransa özgürlüğüne kavuştuktan sonra büyük şöhret kazandı. 1952 yılında bir kalp krizi sonucunda öldü. Êluard, hem aşk hem de devrim şairi olarak 20. yüzyılın en büyük Fransız edebiyatçıları arasında gösterilir. Fransız Komünist Partisi'ne katılması sonucu gerçeküstücü hareketten kopan şair, şiirlerinde Stalin'i yüceltmiştir. Milan Kundera, anılarında, arkadaşı, Prag'lı yazar Zavis Kalandra'nın idamını Êlouard'ın ayan beyan savunduğunu duyduğunda hayrete düştüğünü anlatır. 'La Vie immédiate' (1932), 'La Rose publique' (1934), 'Les yeux fertiles' (1936) ve 'Cours naturel' (1938) yapıtlarından birkaçıdır.