Merhabalar! İlk kez bir kitabın ön sözünden etkilenerek okudum. "Anneanneme on sene önce Alzheimer tanısı kondu." Ne hissettin okurken? Merak? Üzüntü? Acıma? Ya da hepsini. Tabii ağır basan merak oldu. Şöyle diyordu sonrasında; "Oysa her şeyden önce, bu varsayımı sorgulayıp “ben neyim?” sorusunu sormamız gerekiyordu. Bu sorunun cevabı “kişi” olmayabilirdi." Ben neyim? Çok sorguladım, belki de her cümlesinde. Ben neyim? Kalbim miyim, Bedenim mi? Neyim ben? Sadece bir et parçası mı? Neyim ben, düşünebilen bir hayvan mı? Neyim ulan ben! Benliğimi bulmak değil, yaratmak istiyorum. Bir kalıba sığmak değil, kabı kırıp özgürlüğümün tadına varmak istiyorum! O kadar sorguladım ki benliğimi, oturup saatlerce her şeyi sorguladım. Her şeyi, varoluşumu hatta varoluşumuzu... Sorgulamak iyi değilmiş, bu kitap belki de alakasız olacak ama bunu öğretti bana. Her şeyi sorgulamamı sağlayan bu kitap bana sorgulama dedirtti. Okuyun, düşünüp her şeyi sorgulamak istiyorsanız... Sahi ya neyim ben? "Bizler; öğrenciyiz, filozofuz, doktoruz, mühendisiz, anneyiz, eşiz, amcayız, genciz, kişiyiz; ama en temel olarak insanız ve insan olmaya devam ettiğimiz sürece var oluruz." (s162)

Edebiyat

Ben NeyimItır Erhart · Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi · 201437 okunma

Defne Hadiş

@idioterne·

ben neyim?

Puan vermedi·176 syf.·

2026 6. kitabı

Itır Erhart'ın "Ben Neyim?" adlı kitabını büyük zevkle okudum. Kitap yazarın Alzheimer hastası olan anneannesinin yaşadığı bilişsel değişim üzerinden kimlik ve varlık kavramlarını ele alarak başlar. Anneannesinin hastalık ilerledikçe kişiliğinin değişmesi, zaman ve mekan algısını yitirmesi ve yakınlarını tanıyamaz hale gelmesi, yazarı şu soruya götürür: Bir zamanlar bir şeyler paylaştığı, bilinçli bir birey olan anneannesi ile şimdi karşısında duran kişi gerçekten aynı varlık mıdır, yoksa psikolojik özellikler kaybolduğunda varlığı da sona mi ermiştir? Erhart, Alzheimer gibi özne olma süreçlerini tartışmaya açan durumlar üzerinden "insan" (biyolojik organizma) ile "kişi" (hukuki ve ahlaki statü) kavramlarını birbirinden ayırır. Yazara göre hafıza ve karakter gibi niteliksel özelliklerin kaybı, öznenin ontolojik statüsünü sona erdirmez ancak "kişi" olma vasfını sonlandırabilir. Kişi insan ayrımını çözümlemek için başvurduğu ışınlanma ve hemisferektomi (beyin yarımkürelerinin cerrahi olarak çıkarılması) ile yarımkürelerin ayrı kafataslarına yerleştirilmesi) gibi düşünce deneyleri, benliğin tekliğini sorgular ve dallanma problemini gündeme getirir. Eğer bilinç ikiye ayrılırsa, hangisi "ben"dir? Bu noktada zaman algısı da tartışmaya açılır. Üç boyutçuluk, sizi zaman içinde her an bütünüyle var olan bir nesne olarak tanımlar. Buna karşılık dört boyutçuluk, sizi zamansal evrelerin birbirini izleyen bir toplamı olarak görür. Erhart, Wiggins'in animalist görüşü, Olson'un animalist görüşü, Baker'ın anayasal yaklaşımı, ve Parfit'in R-ilişkisi üzerinden şu can alıcı soruyu sorar: Bizler kesintisiz bir öz müyüz, yoksa Strawson'un ifadesiyle bir inci kolye gibi dizilen geçici bilinç anlarından mı ibaretiz? Ömrümüzde varoloşumuzu kesintiye uğratabilecek durumlar var mı?

Ben NeyimItır Erhart · Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi · 201437 okunma

Yazar Hakkında

Itır ErhartYazar · 1 kitap

1975'te doğdu. Boğaziçi Üniversitesi'nde İngiliz dili edebiyatı ve felsefe okudu. 1999 yılında aynı üniversitede felsefe yüksek lisans programını tamamladı. Aynı yıl Cambridge Üniversitesi'nde felsefe öğrenimine başladı. Eric Olson'la kişinin özdeşliği, Derek Martavers'le müzik felsefesi üzerine çalıştı. M. Phil. derecesini kazandıktan sonra İstanbul Bilgi Üniversitesi'nde ders vermeye başladı. 2003 yılında Chicago'daki Illinois Üniversitesi'nde konuk öğretim görevlisi olarak bulundu. 2006 yılında Boğaziçi Üniversitesi Felsefe Bölümü'nden doktora derecesini aldı. Halen İstanbul Bilgi Üniversitesi'nde öğretim üyesi olan Erhart ayrıca Today's Metropol dergisinde yazırlık yapıyor ve Açık Radyo'da "Orman ve Civarındaki Faydalı İşler" adlı programı hazırlayıp sunuyor.