Yazar:
Martin Buber
Çevirmen:
İnci Palsay
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 7 dk.
Sayfa Sayısı:
216
Basım Tarihi:
2017
Yayınevi:
Kopernik Kitap
ISBN:
9789752439047
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi·216 syf.·
2022 1. kitabı
Ne anlattı bu Buber bize? Onun dilini anlamak biraz zor, ama ilerledikçe onun kullandığı kavramlara ve kelimelere yüklediği diğer anlamlara alışıyoruz. Bununla birlikte yine çok dikkatli ilerlemek gerekiyor. Kişinin kişiyle, tabiatla, nesneyle ve son olarak Tanrı ile olan ilişki biçimlerini değerlendiriyor. Bunlar BEN-BEN (Ice dönük, ötekini dislayan), BEN-SEN (kendi BEN'im ile karşılaşmanın gerçekleştiği kişinin BEN'inin iliskisi, ve Tanrı ile olan ilişki ) BEN-O ( BEN ve diğer özneler, nesneler dünyasına ait her şeyi kapsayan, canlı bir ilişki biçiminden uzak olan bir bicim) ve BIZ-SIZ, BIZ-ONLAR ilişkisi. Buber'in BEN ifadesi kişinin oldugu şeyi ifade ediyor fakat bu "ben böyleyim" ifadesindeki gibi egonun beni ile aynı ben değil. Ego BEN'i oluşturmaz fakat BEN egoyu kapsar niteliktedir. Yaşayan her insan bir BEN'e sahip mi tartışması yürütürsek muhakkak "çoğunlukla evet" cevabı veririz fakat bu eski yunan deyişle "kendini tani" yahut "kendini bil" cümleleriyle bu BEN'in bilinmesi gerektiğini de açık eder. Gerçek bir ilişki türünde -bu ister beşeri ister ilahi bir ilişki olsun- BEN-SEN ilişkisiyle sağlanabileceğini söylüyor Buber. BEN-SEN ilişkisi kurulmadığı yerde yani kendi BEN'ine karşılık karşılaştığı kişinin BEN'i ile kurulmayan ilişki biçimleri bir BEN-O ilişkisini oluşturur, tipki nesnelerle kurduğumuz ilişki gibidir bu, cansız ve nesneldir. Gerçek bir ilişki ise elbette canli ve öznel nitelikler barındırır. Aslında bir çoğumuzun kurduğu ilişki BEN-BEN ve BEN-O ilişkisine dönmüş durumda. Karşılaşır gibi oluyoruz ama gerçekte asla birbirimizle karşılaşmıyoruz. Birbirimizin yakınından geçmeyi dahi bilmiyoruz. Insan elbette mutlak bir yalnızlık ile hasıl olmustur fakat her şeye rağmen ilişki kurmak, sürdürmek ve yaşamını ancak bu şekilde devam ettirebilmekte.
Martin BuberDuygu ve Düşünce
Ben ve Sen, benim için yalnızca bir felsefe metni değil; insanın başka bir insanla, hatta dünyayla nasıl ilişki kurabileceğine dair çok güçlü bir düşünme alanı açıyor. Martin Buber’i bu kadar sevmemin nedeni de tam olarak burada yatıyor.
Buber’in Ben–Sen ve Ben–O ayrımı, ilişkilerde bir tarafın etkin, diğerinin edilgen hale geldiği anları son derece sade ama çarpıcı bir biçimde açıklıyor. Ben ve Sen’i okurken, karşımdakini gerçekten bir “Sen” olarak görmenin ne kadar zor ama bir o kadar da dönüştürücü olduğunu tekrar tekrar düşündüm.
Bu kitap, benim için okunduktan sonra kapanan bir metin değil; insani temas, etik ilişki ve diyalog üzerine her düşünüşte yeniden açılan bir kitap. Bu yüzden Ben ve Sen, dönüp dönüp baktığım ve her seferinde başka bir yerinden yakalayan çok özel bir kitap.
Felsefe Ağırlıklı Bir Eser!
Bir insanın hayatının sadece gayeye yönelik fiiller alanında varolmadığını, objelere yönelik faaliyetleri kapsamadığını, bir şeyleri algılamanın, hissetmenin, düşünmenin Ben, Sen ve O temeli üzerinde sınırların oluşturulmasının önemini felsefe ağırlıklı olarak anlatımından ibaret bir kitap. Okurken insanı yoran ve sürükleyici anlatım dili olmayan bir eser.
İlişkilerin FelsefesiAlıntı
Üniversitede bir hocamın önerisiyle bu kitabı almıştım. Okurken özellikle dua kavramına yoğunlaşmıştım çünkü Buber, insanın Tanrı ile ilişkisinin doğrudan bir Ben-Sen ilişkisi olduğunu vurguluyordu. Oysa kitabı yeniden düşündüğümde, sadece dua ve Tanrı eksenli bir eser olmadığını, insanın dünyayla kurduğu tüm ilişkileri sorgulayan derin bir felsefi metin olduğunu fark ediyorum.
Buber, insanın dünyayı iki temel ilişki biçimiyle deneyimlediğini öne sürüyor: Ben-Sen ve Ben-O. Ben-Sen ilişkisinde karşıdaki kişi ya da varlık bir özne olarak kabul edilir, içten ve diyalojik bir bağ kurulur. Oysa Ben-O ilişkisinde, dünya nesnelleştirilir ve araçsallaştırılır. Modern toplumda bireylerin büyük ölçüde Ben-O ilişkisi içinde yaşadığını ve bunun insanı yalnızlaştırdığını savunur.
Buber’in varoluşçu düşünceyle kesişen noktaları da oldukça ilgi çekici. Sartre’ın bireyin yalnızlığına vurgu yaptığı bir dünyada, Buber başkalarıyla kurulan anlamlı ilişkilerin insanın varoluşunu şekillendirdiğini öne sürüyor. Bu yönüyle, felsefeye ve varoluşçuluğa ilgi duyan herkesin okuması gereken bir eser olduğunu düşünüyorum. Kitap, insanın kendisiyle, başkalarıyla ve nihayetinde Tanrı ile olan ilişkisini daha derinlemesine sorgulamak için güçlü bir zemin sunuyor.
beynim o kadar yoğun ki böyle değerli ve ağır bir kitabı şuan için okumaya musait değil bu yüzden başka zaman bırakıyorum kendisini.. en azından mukaddimesini okudum :)
Puan vermedi·%54 (111/203 syf.)
Bana biraz ağır geldi, girişi 68 sayfaydı ya... İyi gelmedi, bıraktım. Sayfanın ortalarına kadar sürekli açıklamalar var, yoruldum okurken. Üzgünüm...
Ben ve Sen, insan ilişkilerinin özünü felsefi ve manevi bir perspektiften ele alan derin bir eser olmakla birlikte, anlaşılması zor bir eser de. Bu anlaşılmazlık kitabı bırakmaya kadar varabilir. Zaman zaman "Şimdi anlıyorum galiba" denilen yerlerde bile zorlayıcı. Kitap, Buber’in diyalog felsefesinin temelini oluşturuyor ve insan ile insan, insan ile doğa ve insan ile Tanrı arasındaki ilişkileri “Ben-Sen” ve “Ben-O” karşılaşmaları üzerinden inceliyor. Buber, “Ben-Sen” ilişkisini, karşılıklı saygı, sevgi ve otantik bir bağ kurma üzerine kurulu bir diyalog olarak tanımlamış; bu, yüzeysel veya nesneleştirici “Ben-O” ilişkisinden kökten farklıdır. Kitap, bireyin kendini ve diğerini gerçek anlamda tanımasının, ancak diyalog ilişkisiyle mümkün olduğunu savunurken, modern dünyanın bireycilik ve yabancılaşma sorunlarına da bir eleştiri getiriyor.
Reklam
Yazar Hakkında
Martin BuberYazar · 2 kitap
Martin Buber, Avusturya doğumlu Yahudi asıllı bir filozoftur. Ben-sen ve ben-o ilişkileri arasındaki fark merkezli bir tür dinsel varoluşçuluk üzerine kurduğu diyalog felsefesi ile ünlüdür.
