Beşibiryerde
Muhsine ArdaYazar:
Muhsine Arda
Tahmini Okuma Süresi:
10 sa. 22 dk.
Sayfa Sayısı:
366
Basım Tarihi:
26 Ocak 2026
Yayınevi:
Cem Yayınevi
ISBN:
9786257163941
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi
Bugün anneliğin en yalın, en zorlu ama bir o kadar da dirençli haline ayna tutan çok özel bir kitap var. Hikaye, hayatın bambaşka köşelerinden gelen, ancak kaderleri çocuklarının özel gereksinimleriyle ilmek ilmek birbirine bağlanan 5 güçlü kadının dünyasını anlatıyor:
Christa, Dudu, Nuray, Sema ve Ayhan.
Kitap bizi ilk olarak o en sarsıcı, en insani evreyle; "Şok ve İnkar" aşamasıyla yüzleştiriyor. Bir annenin zihnindeki "ideal çocuk" imajıyla, hayatın getirdiği gerçeklik arasındaki o keskin uçurumu o kadar iyi anlatıyor ki yazar... Kim kondurabiliyor ki ilk başta?
* Sema, 2,5 yaşına gelen oğlu Aykut’un otizm belirtilerini görmekte zorlanırken aslında o inkarın getirdiği koruyucu kalkana sığınıyor.
* Ayhan ve Kayhan çifti, oğulları Kaan’ın durumunu o sihirli 2,5 yaş sınırına kadar fark edemeyip, gerçekler büyüdükçe o kabullenmesi en zor, en sarsıcı viraja giriyorlar.
* Nuray, kızının kistik fibrozis şüphesiyle sarsılırken o belirsizliğin yarattığı büyük bir şokla boğuşuyor.
* Christa ise bu şok dalgasını en ağır yaşayanlardan; çünkü onun dünyasında down sendromlu oğlu Oscar’ı reddeden, suçu kadına atan ve onu bu derin yalnızlıkta yapayalnız bırakan bir baba figürü var.
* Ve Dudu... Oğlu Resul Veli ile bu mücadelenin bir diğer cephesinde yer alıyor.
İlk başlarda her biri kendi evinde, kendi iç dünyasında birer ada gibi yalnız. Suçlulukla, "Neden ben?" sorusuyla, toplumun acımasız bakışlarıyla ve en çok da en yakınlarının (bazen Christa’nın hikayesindeki gibi babanın) sırt çevirmesiyle kendi yaslarını tutuyorlar.
Fakat kitabın en büyüleyici, en hayran olunası kırılma noktası tam burada başlıyor. Bu 5 kadının hayatı, görünmez iplerle ortak bir noktada kesişiyor. Yolları birbiriyle bağlandıkça, o tek başına taşınması imkansız olan yükler
Beş kadın…
Eserde, bireysel hikayeler üzerinden kadınların iç dünyaları derinlemesine işlenmiş, geçmişle hesaplaşmalar, bastırılmış duygular ve hayata tutunma çabası ön planda. Aynı zamanda toplumsal normların kadınlar üzerindeki etkisi eleştirel bir bakışla da ele alınmış. Kitabı okurken eminim kendinizden de bir şeyler bulacaksınız sayfaların bir yerinde. Anlatılanlar aslında o kadar tanıdık ki. Sadece isimlerimiz farklı belki de.
Kadınların yaşamı iç içe geçirilerek dayanışmayı, kırılganlığı ve güçlü kalma mücadelesini anlatan, duygusal ve düşündürücü bir yapıda olması hoşuma gitti. Kadınlar, toplumun dayattığı roller ve beklentiler arasında sıkışsa da kendi kimliklerini bulma ve var olma mücadelesi vermenin gerçekliği ile yüzleştiriyor yazar sizi.
Ayhan, Christa, Nuray, Dudu, Sema…
Karakterlerin duygusal dünyaları ve yaşadıkları deneyimler, bireysel kimlikleriyle olduğu kadar, temsil ettikleri kadınlık halleriyle ön plana çıkıyor. Bazen de destek vermesi gerekirken hemcinslerine engel olan kadınları da görüyoruz.
Kitabın altını çizdiği asıl önemli bir konu da özel gereksinimli çocuklar. Farklı ailelerin farklı kültürlerin farklı hayatların içerisindeki özel gereksinimli çocuklar ve ailelerinin bakış açısı, emeği, yaşadıkları ve toplumun gözünden konuyla ilgili bir güzergah sunuyor.
Beşibiyerde okurken beni en çok annelerin o görünmeyen, sessiz mücadelesi etkiledi. Dışarıdan bakınca belki tam olarak fark etmediğimiz ama onların her gün, her an içinde oldukları o hayat kavgası kitapta çok gerçekçi işlenmiş. Okurken bazı yerlerde durup derin derin düşünmek zorunda kaldım; çünkü anlatılanlar hayali birer kurgu gibi değil, aksine hayatın tam kalbinden süzülüp gelmiş gibi hissettiriyor.
Kitapta farklı kadınların hikâyelerine tanık olsak da hepsinin ortak bir paydada buluştuğunu görüyoruz: Çocukları için verdikleri amansız mücadele. Sürekli bir çözüm aramak, ayakta ve güçlü kalmaya çalışmak, üstelik çoğu zaman bu ağır yükü tek başına sırtlanmak zorunda kalmak gerçekten sarsıcı. Bu kısımları okumak yer yer ağır geldi, çünkü anlatılan duygular ve yaşanmışlıklar öyle bir çırpıda geçilecek kadar hafif değil.
Ancak hikâye sadece zorluklardan ibaret de değil. Bu kadınların bir noktada yollarının kesişmesi ve birbirlerine omuz vererek birlikte hareket etmeye başlamaları, hikâyeyi umut dolu bir yere taşıyor. Birbirlerinin yaralarını sarmaları ve kurdukları o güçlü bağ sayesinde hayallerini gerçeğe dönüştürmeleri, okurken insana derin bir nefes aldırıyor. İnsan tek başına kalmadığında, en zorlu mücadelenin bile nasıl daha katlanılabilir hale geldiğini çok güzel görüyorsunuz.
Kitabı bitirdiğimde en çok şunu hissettim: Biz dışarıdan bakarken çoğu şeyi ne kadar yüzeysel yorumluyoruz. İşin aslına inince, o hayatların içine girince bakış açınız tamamen değişiyor. Bu kitap, alışık olduğumuz o dış gözü kırıp bizi gerçek bir farkındalığa davet ediyor. Bazı yerlerde sadece sessizce okuyup geçemediğim, sorgulatan ve iz bırakan, gerçekten okunmaya değer bir yolculuktu.
Beşibiryerde, akıcılığı sayesinde kısa sürede bitirdiğim ama etkisi uzun süre benimle kalan bir kitap oldu. İsmiyle dikkatimi çekmişti ve merak ederek başladığım bu hikaye sayfalar ilerledikçe beni daha da içine çekti.
Kitapta beş farklı kadının hayatına tanıklık ediyoruz. Başlangıçta her birinin ayrı ayrı hikayelerini okuyacağımı düşünsem de bir noktada yollarının kesiştiğini görmek eseri daha anlamlı kıldı. Bu beş kadının ortak noktası ise Down sendromlu çocuklarıydı. Bu vesileyle tanışmaları zamanla güçlü bir dostluğa dönüştü.
Dudu, Ayhan, Sema, Christa ve Nuray… Her biri kendi içinde ayrı bir mücadele veriyor. Kimi çocuğu kabul etmeyip terk ediyor, kimi çocuğu görmezden geliyor. Bir annenin evladı için verdiği mücadeleyi okurken zaman zaman durup düşündüm bir baba, çocuğunu bu yüzden terk ederse, o çocuk dış dünyanın zorluklarından nasıl korunur?
Bu beş annenin çocukları için verdiği çaba ve onların geleceği adına küçük bir köy enstitüsü kurma hayalleri oldukça etkileyiciydi. Yaralı ama bir o kadar güçlü bu kadınlar, sabırla ve umutla hem kendilerini hem de birbirlerini iyileştiriyor.
Sevgi her şeyi çözerdi, iyileştirirdi. Bu çocukların da en çok ihtiyacı olan şey sevgi ve ilgiydi. Kitap, bende derin bir farkındalık oluşturan ve iz bırakan duygular bıraktı. Gerçek hayattan ilham alan bu hikaye, özel bireylerin ve özellikle annelerin görünmeyen mücadelesini hissettiren, okunmaya değer bir eserdi.
Yazar Hakkında
Muhsine ArdaYazar · 2 kitap
10 Ekim 1952’de doğdu. PEN Türkiye üyesi. “Hesap” öyküsüyle 1997 yılında Sait Faik Öykü Yarışmasında ikinci oldu. Şiir yıllıklarının işlevlerinin bozulmasını ve sanat dışı etkilerin altında kalmasını eleştiren kadın şairler platformuna dahil oldu. Dikili Ekin internet dergisinin şairlerinden olan Arda birçok söyleşi ve şiir dinletisine katılmıştır.
