Yazar:
Fatih Mehmet Ünlü
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Bir özgürlük mücadelesi·282 syf.·Hayat ve İnsan
9/10
2025 1. kitabı
Delilerin boyunlarına vurulan har zincirlerin çözülmesi için uğraş veren biri Müslüman biri Yahudi iki tabibin nefes kesen öyküsü. Haksız yere Bimarhanede tutulan aklı başındakilerin özgürlük mücadelesi.
Süleymaniye'den Üsküdar'a taşınma yolculuğu. Bir şairin deli divane oluşu, bir demircinin yeniden hayat buluşu. Koca bir payitaht akıllılara mı kalacaktı yoksa delilere mi ?
Kalemini ve kurgusunu çok beğendiğim kitapta sadece Osmanlıca kelimeler olduğu için biraz ağır ilerliyor ama yine de sürükleyici ve konusu itibariyle elinizden bırakmak istemiyorsunuz. Hele ki son sayfalara yaklaştığımda, kahramanlardan ayrılacağım için üzülmeye bile başlamıştım. Anlayacağınız farkında bile olmadan bimarhaneyi sevmişim. Belki de içimizde bir yerlerde bizim de biraz akan deli kanımızdır buna sebep. Kim bilir?
Bimarhane ismini ilk duyduğumda tuhaf gelmişti ve tabii hemen araştırdım. Bilmeyenler için tekrar söyleyeyim Tımarhane ya da Akıl Hastanesi demek.
Konusuna gelince; 1873 - 1876 yılları arasında Süleymaniye Bimarhanesi'nde 3 Hristiyan tabip; Başhekim Mongeri, Tabip Paolo, Tabip Gianni, 1 Yahudi Tabip Avram ve 1 Müslüman Tabip Ataullah Efendi ile beraber 5 tabip bulunmaktadır. Ancak bimarhanede bulunanlar sadece meczuplar değil, bunun yanısıra cezalandırılmak üzere getirilen akıllı insanlardan da oluşuyor. Hikaye son bölüme kadar Ataullah Efendi'nin ağzından bizlere anlatılmaktadır. Son bölümde ise hikayeye Tabip Avram devam etmektedir. Süleymaniye Bimarhanesi'nin geçmişi ve mevcut durumu hakkında bilgilendirme yapan Ata Efendi zaman zaman kaygılarını ve düşüncelerini de yakın dostu Avram ile paylaşmaktadır. Bu sırada Süleymaniye Bimarhanesi'nin, Üsküdar'daki Toptaşı Bimarhanesi'ne taşınması gerçekleşir. Taşındıktan sonra Avram, Ata Efendi'yi Şair Osman Nevres ile tanıştırır. Ata Efendi, şair Nevres ile dostluklarını ilerletir. Zaten pek de dostu yoktur. Tabip Avram ve Şair Nevres dışında. Bimarhanede 3 yıl geçer ve bimarhaneye Sait Ebrar adında aklı başında bir adam getirilir. İşte bimarhanenin kaderi o günden sonra değişmeye başlar ve olaylar birbiri ardına devam eder.
Tek gayesi meczupların zincirlerinden, akıllı olanların ise bimarhaneden
"Bimarhane" önce anlamına bakalım, deliler yurdu, tımarhane diyor sözlükte.( benim mekanım )Bimarhane Farsça bir sözcük, "bimar" hasta demek, "hane" ise bildiğiniz gibi "ev" demek; yani aslında hastahane demek oluyor.18. yüzyıl sonu ve 19. yüzyıl başlarından itibaren eski darüşşifa binaları, yalnızca akıl hastalarını muhafaza etmek üzere kullanılmaya başlanmıştı. Bu tarihlerden itibaren "bimarhane" kavramının yalnızca delilerin konulduğu mekânı ifade eder şekilde kullanılır olduğunu görüyoruz. Osmanlı devletinin 19. yüzyılda en önemli bimarhanesi, Süleymaniye Cami'nin de içinde bulunduğu külliyede yer alıyordu. Süleymaniye Bimarhanesi, özellikle 1842 yılından itibaren kademeli olarak bir değişim sürecine girdi. Bu tarihten itibaren Süleymaniye Bimarhanesi, yalnızca akıl hastalarına (kadın ve erkek olmak üzere iki kısma ayrılan) tahsis edildi. 1873 yılında hastalar arasında ölüme neden olan bulaşıcı bir hastalık gerekçe gösterilerek Toptaşı Bimarhanesi'ne taşındı. Hastalar geceyarısı kayıklarla Üsküdar'daki mekana gizlice taşınmıştı. 1924 yılı ekim ayından itibaren de bu defa hastane, tüm hastalar ve personeliyle birlikte Bakırköy'e naklolundu.
Bu kitabı okurken aklıma seneler önce okuduğum başka bir kitap geldi. "Türkiye'de Psikiyatri- Nöroloji ve Nöroşirurjinin Tarihi Gelişimi" Dr. Faruk Bayülkem. Bu kitap roman değil, mesleki bir kitap ve bir sonraki dönemi anlatıyor. 1900'lerin başından başlıyor ve bölümün gelişmesini anlatıyor. ( ne de olsa beni ilgilendiren konular , doktorum olursa doğru tedavi yapacak mı bakalım ? araştıralım öğrenelim )
Kitabımız Bimarhane'de yaşanan olayları ve Toptaşı Bimarhanesi'ne naklini; kısaca Ata efendi diye hitap edilen Tabip Ataullah Efendinin ağzından anlatıyor. Ata Efendinin anlatımıyla başlayan hikaye iş arkadaşı ve dostu Avram
Kitabi tanitan bölümü okudugumda heyecanlanmistim kitabi nit qn once okumak istemistim cunku haksiz bir uygulamaya karsi bir direnişten bahsediyordu bir davayi konu almasi beni kendisine cekti. Fakat yazar guzel bir konuya deginip ilgi cekici bir isim verse de kitaba maalesef ne konuya ne de kitabin ismine sadik kalmis bnce. Gereksiz ayrintilar sıkıyor insani. Ve birden fazla konuya deginiyor.yazar soyle düşünmüş olmali : kucuk kucuk konuları anakonuyla harmanlamak.fakat basarili oldugunu soyleyemem.
Kitabin sonuna dogru mucadelede basarili olunuyor fakat bir dava kisisellestiriliyor.yani bilincli yapilan bir dava yok sadece rastlantilar olumlu sonuc veriyor. Bu konu Daha iyi islenebilirdi
