"Ahlak insanın hareketlerine çekidüzen veren; şahsi ihtiyaçlarla halkın ve devletin ihtiyaçları arasında uyum sağlayan bir iç dinamiktir." (S.365)
"Adaletli ve tertipli insanların başı derde giriyorsa, o zaman kanun yoktur." (S.163)
Yorumlamakta en zorlandığım kitaplar hakkında daha önce yorum yapılmamış ve benim de arafta kaldığımı hissettiğim kitaplar oluyor. Kitap hakkında ne söylesem benden sonraki okurları iyi/kötü etkileme ihtimali olduğunu düşünmek beni biraz baskı altına alsa da dümdüz ne hissettiysem onu paylaşmaya çalışacağım.
Öncelikle kitap dilimize ilk kez çevrilmiş. Çeviri konusunda bazen anlamakta zorlandığım cümleler olsa da genel olarak kötü olduğunu düşünmüyorum. Birkaç yerde de redaksiyon kusuru vardı ama bu durum beni çok rahatsız etmedi. Kitap, Gürcü Edebiyatı için oldukça önemli bir eser. Tabi bunun ne anlama geldiğini belki o edebiyata hakim okurlar daha dogru takdir edebilir.
Gelelim kitap ne anlatıyor! Data Tutaşhia baş kahramanımızın adı. Kendisi devlete, yönetime karşı onun ruhen,zihnen, manen hasta olduğunu düşünerek isyan etmiş ve kendisini adaletin savunucusu, insanların koruyucusu olarak tanımlamış. Kitapta bu karakteri tanıyan, duyan, bilen hemen herkese bir bölüm ayrılmış ve Data'yı kendi cephelerinden anlatmışlar. Kitaba dair en rahatsız eden sanırım tam da bu nokta oldu. Data neredeyse kitapta hiç bizzat kendi olarak konuşmuyor. Bazı kişilerle arasındaki konuşma cümleleri geçiyor ve yanılmıyorsam sadece 4. bölümün başında 2 sayfa kadar bir yazı dışında Data kitapta var olduğu kadar da yok. Altını çizdiğim, üzerinde düşündüğüm çok fazla yer oldu ama bu durum beni kitabın bütünlüğüne dahil edemedi. Sanki elinizde yıldızlar, ay, temiz bir gökyüzü var ama bunları bir araya getirip bir resim ortaya koyamamışsınız gibi hissettim. Belki