Puan
8.310 üzerinden
7/10
Beğendi
·2018 3. kitabı
Platon'un en bilinen kitabıdır. Diyalog biçiminde yazılmıştır. Hocası Sokrates'i konuşturur. Demokrasinin o günkü hali pek barışık değildir Platon. Özsel eşitliğe karşı olmamakla birlikte ideal kentin oluşması için toplumu Yöneticiler, Koruyucular ve Zanaatkarlar gibi kısımlara bölmek ister. Kısımlararası geçişkenlik öngörür. Yöneticilerin mutlaka bilge insanlardan oluşmasını ister. Yazıldığı çağdan bu yana etkisi büyüktür. Eğitim konusuna özel önem verir. İyi okumalar.
Platon'un iki bin dört yüz yıl önce yazdığı bu kitap diyaloglardan oluşuyor. Karakterler kendi aralarında sohbet ediyorlar, sohbet edenlerden biri de Platon'un hocası olan büyük filozof Sokrates.
Anlatımı akıcı ve ağır olmayan bu kitap on bölüm oluşuyor. Birinci bölümde adalet kavramı üzerine bir tartışmaya yer verilmiş. Daha doğrusu farklı tanımlara karşı Sokrates'in kendi yöntemi olan sokratik tartışma ile çelişen düşünceler çürütülmeye çalışılmış. İkinci bölümde eğrilik ve doğruluk üzerine bir münakaşaya yer verilmiş. Kitabın geri kalan kısmında ise Sokrates'in ideal devleti hakkında ayrıntılı bilgilere yer verilmiş.
Sokrates kendi ideal devletini anlatırken bize gemi hikayesini anlatıyor ve bu hikayede sokrates devlet yönetimini gemiye kaptanlık etmeye benzetiyor. Gemiye kaptanlık etmek kaptanlık beceriler gerektiriyor ise Sokrates'in ideal devletinde de devlet yönetmek uzmanlık gerektiren bir iş.
Anlatılanlara bakıldığında Platon, döneminin Atina demokrasisine karşı biri olduğu ve demokrasi anlayışına pek sıcak bakmadığı anlaşılıyor.(Sokrates Platon'un kitabında bir karakter asıl konuşan Platon olduğu için Platon'un düşünceleri de anlaşılabiliyor.) Atina demokrasisinden hoşlanmamasının belki de en önemli sebebi hocası Sokrates'in ölüme mahkum edilmesiydi. O zamanlarda Sokrates gençleri yozlaştırdığı iddiasıyla zehir içirilerek idam edilmişti. Platon bu olaydan etkilendiğinden o zamanki demokrasi fikrine tepki olarak bu kitabı yazmıştır. Üstelik Sokrates savunmasından sonra idam kararında halkın tepki vermemesi Platon'un devlet yönetiminde halktan biri değil de aklı ile hareket eden kral filozofların yönetimde etkili olması gerektiği fikrinin oluşmasında etkili olan sebeplerden biri olduğunu düşünüyorum.
Günümüzde devlet anlayışına bakıldığında alınacak
Reklam
Filozof Kral - Platon
Öyle bir kitap düşünün ki günümüzden 2400 sene önce yazılmış olsun buna rağmen içinde yazılanlar günümüzde bile geçerliliğini korusun ve kendisinden sonra gelen tüm felsefecilerin kıblesi olsun...
Devlet kitabı, 
Sokrates'in ağzından söylenmiş öğrencisi
Platon (Eflatun) tarafından yazılmıştır. Benzetmek gerekirse bu kitabın annesi Sokrates, babası Platon'dur. Felsefe tarihine adlarını altın harflerle yazdırmış iki dev isim (Sokrates'in Savunması'nda olduğu gibi) aynı kitapta. Hocası Sokrates'in Atinalılar tarafından öldürülmesinden sonra Platon yazmıştır. Sokrates “Dinsizlik” ve “gençlerin ahlakını bozma” gerekçesiyle mahkeme önüne çıkarılmış ve ölüm cezasına çarptırılmıştır. Semavi dinler bile yokken bir insanın “Dinsizlik” ile suçlanması biraz tanıdık geldi. Sokrates'e verilen ölüm cezası, Cehalet ve Dogmatizmin nasıl kötü sonuçları olduğunun somut göstergesidir.
Sokrates'in ağzından çıkan cümlelerin gerçekte ne kadarı Sokrates'e ne kadarı Platon'a ait olduğu muallaktır. Benim şahsi görüşüme göre Sokrates'e ait olan bir çok ifadenin düzenlenmesi ve geliştirilmesi tamamen Platon'a aittir. Hocasına saygısından dolayı tüm ifadeleri Sokrates'in ağzından çıkmış gibi yazmıştır. Çünkü Sokrates yazılı eser yazmamıştır, konuşmaya önem vermiştir, Platon ise yazılı bir çok eser bırakmıştır. Platon olmasaydı Sokrates'e ait olduğunu öğrendiğimiz bir çok sözden haberimiz olmayacaktı. Hatta Sokrates diye bir felsefeci olduğunu bile dünya bilmeyecekti. O yüzden günümüzden 2400 sene önce bir çok eser yazıp bizlere bıraktıkları için Platon'a ve öğrencisi Aristo'ya sonsuz teşekkürler.
Platon(Eflatun) M.Ö. 427 yılında Atina'da doğmuştur. M.Ö. 347'de ölmüştür.
Kitabın orijinal ismi “Politeia“
Devlet kitabı, Sokrates'in ağzından söylenmiş öğrencisi
Platon (Eflatun) tarafından yazılmıştır. Benzetmek gerekirse bu kitabın annesi Sokrates, babası Platon'dur. Felsefe tarihine adlarını altın harflerle yazdırmış iki dev isim (Sokrates'in Savunması'nda olduğu gibi) aynı kitapta. Hocası Sokrates'in Atinalılar tarafından öldürülmesinden sonra Platon yazmıştır. Sokrates “Dinsizlik” ve “gençlerin ahlakını bozma” gerekçesiyle mahkeme önüne çıkarılmış ve ölüm cezasına çarptırılmıştır. Semavi dinler bile yokken bir insanın “Dinsizlik” ile suçlanması biraz tanıdık geldi. Sokrates'e verilen ölüm cezası, Cehalet ve Dogmatizmin nasıl kötü sonuçları olduğunun somut göstergesidir.
Sokrates'in ağzından çıkan cümlelerin gerçekte ne kadarı Sokrates'e ne kadarı Platon'a ait olduğu muallaktır. Benim şahsi görüşüme göre Sokrates'e ait olan bir çok ifadenin düzenlenmesi ve geliştirilmesi tamamen Platon'a aittir. Hocasına saygısından dolayı tüm ifadeleri Sokrates'in ağzından çıkmış gibi yazmıştır. Çünkü Sokrates yazılı eser yazmamıştır, konuşmaya önem vermiştir, Platon ise yazılı bir çok eser bırakmıştır. Platon olmasaydı Sokrates'e ait olduğunu öğrendiğimiz bir çok sözden haberimiz olmayacaktı. Hatta Sokrates diye bir felsefeci olduğunu bile dünya bilmeyecekti. O yüzden günümüzden 2400 sene önce bir çok eser yazıp bizlere bıraktıkları için Platon'a ve öğrencisi Aristo'ya sonsuz teşekkürler.
Platon(Eflatun) M.Ö. 427 yılında Atina'da doğmuştur. M.Ö. 347'de ölmüştür.
Kitabın orijinal ismi “Politeia“İsmi Bulduk, Mirası Koruyamadık
Kitabın daha başında sahnede Sokrates var ve anlatı Sokratik diyaloglar üzerinden ilerliyor. Yani çürütme, sınama ve ortaya çıkarma yöntemiyle… Sokrates aslında karşısındaki kişiyle değil, karşısındaki kişinin zihnindeki tanımla konuşuyor. Muhatap insan değil, fikirler. Bunu fark edince metnin derinliği başka bir yere taşınıyor.
Yaşadığımız çağda kavramların herkes için bambaşka anlamlara sahip olduğu düşünüldüğünde, sanırım artık bizlerin de Sokratik yöntemle konuşmayı öğrenmesi gerekiyor. Zorlayıcı olsa da, yavaş yavaş, düşünerek ve sorgulayarak okunması gereken bir metin. Çünkü bu kitap hızlı tüketilmek için değil, zihni çalıştırmak için yazılmış.
"Sokrates, sen insana yemediği haltı yedirirsin." S. 20
Platon (Eflatun)’un Devlet’inde sadece yasalar yazılmıyor; adeta bir ruh mimarlığı yapılıyor. Toplumu kurarken, insanın zihnine ilk yerleşen imgeler konuşuluyor, didik didik ediliyor. Çünkü Platon’un derdi yalnızca iyi yasalar koymak değil, iyi insanın nasıl yetişeceğini düşündürmek. Yaptığı şey neredeyse bir psikolojik diseksiyon. İnsanı parçalara ayırıyor, içindeki çatışmaları tek tek gösteriyor ve bunu yaparken şaşırtıcı derecede net gözlemler ortaya koyuyor.
Şunu açık açık söylüyor gibi: İnsan önce hikâyelerle şekillenir, sonra alışkanlıklarla, en son akılla. O yüzden çocukken duyduğun masal, destan, şiir; ileride nelerden korkacağını, neye saygı duyacağını, neyi normal kabul edeceğini belirliyor. Platon da tam bu yüzden edebiyatı, sanatı ve anlatıları “güzel mi?” diye değil, insanı nereye götürüyor? diye tartışıyor.
Bu bölümleri okurken insan ister istemez “ 
Sigmund Freud’un atalarından biri Platon’dur” diye sezgisel bir bağ kuruyor. Çünkü arzuyu, aklı ve öfkeyi birbirinden ayırıp, bunların nasıl çatıştığını gündelik bir hikâyeyle anlatabiliyor. Platon burada sadece filozof
Sokrates var ve anlatı Sokratik diyaloglar üzerinden ilerliyor. Yani çürütme, sınama ve ortaya çıkarma yöntemiyle… Sokrates aslında karşısındaki kişiyle değil, karşısındaki kişinin zihnindeki tanımla konuşuyor. Muhatap insan değil, fikirler. Bunu fark edince metnin derinliği başka bir yere taşınıyor.
Yaşadığımız çağda kavramların herkes için bambaşka anlamlara sahip olduğu düşünüldüğünde, sanırım artık bizlerin de Sokratik yöntemle konuşmayı öğrenmesi gerekiyor. Zorlayıcı olsa da, yavaş yavaş, düşünerek ve sorgulayarak okunması gereken bir metin. Çünkü bu kitap hızlı tüketilmek için değil, zihni çalıştırmak için yazılmış.
"Sokrates, sen insana yemediği haltı yedirirsin." S. 20
Platon (Eflatun)’un Devlet’inde sadece yasalar yazılmıyor; adeta bir ruh mimarlığı yapılıyor. Toplumu kurarken, insanın zihnine ilk yerleşen imgeler konuşuluyor, didik didik ediliyor. Çünkü Platon’un derdi yalnızca iyi yasalar koymak değil, iyi insanın nasıl yetişeceğini düşündürmek. Yaptığı şey neredeyse bir psikolojik diseksiyon. İnsanı parçalara ayırıyor, içindeki çatışmaları tek tek gösteriyor ve bunu yaparken şaşırtıcı derecede net gözlemler ortaya koyuyor.
Şunu açık açık söylüyor gibi: İnsan önce hikâyelerle şekillenir, sonra alışkanlıklarla, en son akılla. O yüzden çocukken duyduğun masal, destan, şiir; ileride nelerden korkacağını, neye saygı duyacağını, neyi normal kabul edeceğini belirliyor. Platon da tam bu yüzden edebiyatı, sanatı ve anlatıları “güzel mi?” diye değil, insanı nereye götürüyor? diye tartışıyor.
Bu bölümleri okurken insan ister istemez “ Sigmund Freud’un atalarından biri Platon’dur” diye sezgisel bir bağ kuruyor. Çünkü arzuyu, aklı ve öfkeyi birbirinden ayırıp, bunların nasıl çatıştığını gündelik bir hikâyeyle anlatabiliyor. Platon burada sadece filozofDevlet'i Anlamak İsteyenle Buyursun
Bu site için ilk incelemem olacak. Önüme düştüğü için yazıyorum.
İnceleme yazmadan evvel başka arkadaşların incelemelerini de okuyayım dedim. Üzülerek söylüyorum ki çoğu kişi ne Platon'u tanıyor ne de dönem içinde Atina şehrinin yapısını/tarihini biliyor. Dolayısı ile Devlet kitabını da anlayamamış veya yanlış anlamış.
Size bu şekilde yazılan kitapları okumadan evvel kısa bir dönem araştırması yapmanızı tavsiye ediyorum. Fikir vermesi açısından çok basitçe döneme bakalım isterseniz;
1) Bugün Yunanistan dediğimiz topraklarda ve Ege bölgesi ada şehirlerini de içine aldığımız M.Ö.750-150 yaklaşık dönem Antik Yunan dönemi olarak adlandırılır. Bunlardan iki şehir devleti dönem içinde mücadele eder; Sparta ve Atina.
2) Bu bölge ticaretin de gelişmesiyle oldukça gelişmiş ve zenginleşmiş bir bölgedir. Elbette bu şehir devletlerinin yönetim sistemleri bulunmaktadır. Sparta sert bir askeri diktatörlük üzerine kurulu, soylu bir askeri sınıf tarafından yönetilen, köleci ve Totaliter bir rejime sahiptir. Atina ise adaylıkların olduğu, partilerin ve destekçilerinin söz sahibi olduğu, şimdi bizim Demokrasi dediğimiz sistemi yine belli bir "Soylu" azınlığın içinde yaşatan, yani bir gurup seçilmişin ancak oy kullandığı veya seçilebildiği, köleci ve Aristokratik bir rejime sahiptir.
3) Millet ticaret ile zenginleşince aslında kökende soylu olmayan bir Burjuva (Tüccar diyelim) sınıfı ortaya çıkar. Bunlar "biz neden oy kullanamıyoruz veya seçilemiyoruz?" diye yaygara yapar. Para da olunca yavaş yavaş bazı hakları kazanırlar. Bu süreç sonrası artık Burjuva seçilmeye ve seçmeye başlamıştır. Toplumun çoğunu oluşturan Atina halkı seçilemez veya oy kullanamazdı. Köleler zaten insan bile değildi.
4) Atina devleti artık Burjuva ve Aristokrat soyluların iktidar mücadelesine girdi. Artık
Reklam
Reklam