Devlet Adamı
Platon (Eflatun)Puan
7.910 üzerinden
Devlet AdamıEdebiyat
Her ne kadar milattan önce yazılmış bir eser olsa da o zamanın gelişmişliğini göz önüne seren bir diyalog eseri. 5 farklı yönetim şeklini masaya yatırıp bunlara mantıklı açıklamalar getirmiş Platon. Esere "Yabancı" adlı bir karakter ekleyerek aslında kendi fikirlerini çürütme yoluyla mantık çerçevesinde kalmaya çalışmış. O zamanlar dile getirilen konuların çoğunun bugün için bile geçerli olduğunu anlayınca nasıl önemli bir yapıt olduğunun farkına varıyorsunuz.
Özellikle devlet adamı ve çoban karşılaştırması çok hoşuma gitti. Bu karşılaştırma her kesime hitap eden bir karşılaştırma türü. Zaten diyaloglar komple metaforlardan oluşuyor. Sonuç olarak hiçbir yönetim biçiminin kusursuz olamıyacağı sonucuna varıyor Platon
Platon, Devlet Adamı kitabında diyalektik yöntemi kullanarak; devlet adamının her türlü tanımını, nasıl olması gerektiğini çeşitli unsurları kendi içerisinde bölümleyerek, felsefi olarak irdelemiştir. Ona göre emreden, yasalara ve bütün devlet işlerine bakan, her şeyi çok güzel dokuyan bilime, devlet bilimi/sanatı denir. Devleti ayakta tutan yegane güç hiç şüphesiz yasalardır. Devlet adamları ise bilge olmak zorundadır, kendisinde yönetim sanatı olan bir kimse gerçek bir devlet adamıdır.
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
'İki ayaklı hayvanları gütme sanatı' diye tanımladığı devlet yönetimi hakkında, konunun incelikleri ve en iyi devlet rejiminin hangisi olduğuna dair tartışmalardan oluşan bir diyalog.
Devlet rejimlerini tek'in yönetimi ( iyisi krallık, kötüsü tiranlık) , bir grubun yönetimi (iyisi aristokrasi, kötüsü oligarşi) ve çoğunluğun yönetimi (demokrasi) olarak 3'e(aslında 5'e) ayırıyor.
Tüm bu rejim türlerinden insan için en iyisi hangisidir sorusuna, iyi bir kralllık yani, yani Kral'ın keyfi davranmadığı, önceden uzmanlar tarafından yazılmış yasalara uyarak, kendinden önce ülkesi ve halkını düşündüğü bir sistem diye cevaplıyor. O olmazsa Aristokrasi, o da olmaz ise, yani hiç bir insan evladının gücü ele geçirince sapıtmadan duramayacağına kanaat getirilmiş ise Demokrasi yeğdir diyor. Çok dolaylı yoldan demokrasinin insan için en iyi yönetim şekli olduğunu söylemiş oluyor aslında.
Yönetim şekli sorusunu hallettikten sonra, pratikte bu devlet için çalışacak insanların yani memurların nasıl seçilmesi sorusu çıkıyor karşımıza. İnsanları enerjik(aktif, atik) ve ölçülü diye ikiye ayırdıktan sonra iki grubun da ağırlıkta olduğu kadroların devletin kısa sürede çöküşe götüreceği açıklanıyor ve çözüm olarak sentez öneriliyor.
Kitapta bana mantıksız gelen bir nokta olmadı. En çok inanamadığım anekdot ise bu kitabın 2500 yıl önce yazılması. Dünyanın çoğunluğu kabile hayatı yaşarken bu coğrafyada konuşulan konulara hayret ediyor insan.
Puan vermedi
Osmanli tarihi ve cumhuriyet tarihini bilenlerin daha iyi anlayabilecegi bir kitap cunku burda anlatilan devlet adami, tiran ve kralin ornekleri bizim tarihimizdeki orneklerle gorulebilir kitaba daha hakim olabilirisiniz.
Tabiki günümüz demokrasi ve hukuk değerleriyle kıyaslanamayacak fikirler. Fakat 2500 yıl önceki söz ve düşünceler olduğunu değerlenlendirence insan ister istemez etkileniyor. Diyalog şeklinde yazdığı bu yapıtta genç Sokrates ile bir bilge yabancının konuşmaları var. Sokrates genellikle dinleyici ve teyit edici, yabancı ise fikir üretici.
Kitabın 97. ve 98. sayfasında “yargıçların yasayı koyan kraldan güç aldıkları”, yargıçların “yasaların bekçisi ve kralın kölesi oldukları” ifade edilmiş. İnsan bu cümleleri okuyunca Platon’un bunu söylemesini kabullenemiyor elbet, fakat son yüzyıla kadar bazı istisnalar dışında nerdeyse bütün dünyada yargıçların yürütme ya da yasamanın emrinde olduğunu görüyoruz. “Hukuk Devleti” tanımı ancak yeni bir kavram olarak hayatımıza girdikten sonra yargıçların bağımsızlığı ve tarafsızlığı kabul edildi. Bir yargıç olarak bu ilkeleri içimin ta derinliklerine kadar özümsedim. Zira yargıç kraldan, egemenden, yürütmeden, başkandan güç ve yetki almaz. Halktan alır ve halk adına karar verir. Öyle de olmalıdır. Ama ülkemizde bir yargıç olarak benim yaşadıklarım ve bana yapılanlar örneğinde ve bir çok vakıa gözlemimde gelinen nokta maalesef ki Platon’un 98. sayfada söylediği noktaya, geriye götürdü yargıçları ve hukuku.