Puan
8.110 üzerinden
Kısa öyküler ama derin anlamlar seçkisi..Edebiyat
Vüs’at O. Bener’in Dost adlı öykü kitabını bitirdiğimde, karşıma çıkan şey klasik anlamda bir “toplumsal gerçekçilik” olmadı. Bu kitapta toplumsal gerçek, büyük olaylar ya da dış çatışmalar üzerinden değil; insanın iç dünyasında yaşadığı huzursuzluklar üzerinden kuruluyor.
Dost’taki öyküler, gündelik ve doğal olaylardan oluşan bir demet gibi ilerliyor. Hem geçmişte hem bugün yaşanabilecek sahneler var. Ancak bu sıradanlığın içinde güçlü bir ortaklık hissi oluşuyor: karakterlerin neredeyse tamamı, bulundukları ortamlarda huzursuz ve kendi iç dünyalarıyla sürekli bir kavga hâlinde. Bu öykülerde asıl hareket, dışarıda değil; iç monologlarda yaşanıyor.
Bener’in karakterleri sürekli bir sorgulama içinde. Ama bu sorgulama, insanı arındıran bir sorgulama değil. Daha çok kendini savunmaya, haklı çıkarmaya çalışan bir iç konuşma. İnsanlar başkalarını değerlendirirken, yargılarken ya da dinlerken bile çoğu zaman kendi çıkarlarını merkeze alıyorlar. Bu yönüyle öyküler, insanın iç dünyasının ne kadar bencil, hesaplı ve savunmacı olabildiğini açıkça gösteriyor. Ki yazarın tüm karaketeleri kaba, zalim, aşık, kurnaz v.b. nitelikte bireyler.
Bu kitapta yalnızlık, toplumdan kopuşla değil; tam tersine, toplumun içinde kalarak yaşanan bir yalnızlık olarak karşımıza çıkıyor. Karakterler kalabalıkların içindeler ama ait değiller. Aynı ortamı paylaşmak zorunda oldukları, aynı bakış açısına sahip olmadıkları insanlarla birlikte yaşamak onları daha da köksüz hissettiriyor. Dışarıdan bakıldığında uyumlu gibi görünen bu insanlar, içten içe sürekli bir sıkıntı hâliyle mücadele ediyorlar.
Öykülerin başlıkları da bu dünyanın önemli bir parçası. Başlıklar öylesine seçilmiş değil; her biri, anlatılan hikâyenin ruhuna doğrudan temas ediyor. Kimi zaman bir duyguya, kimi zaman bir nesneye ya da bir
Vüs'at O. Bener1000Kitap
Vüs'at O. Bener ile daha önce yollarımız kesişmemişti. Onu okuduktan sonra tarzının, anlatımının bana çok uygun olduğunu fark etmiş oldum. Onun "Dost" kitabını üç kelime ile tanımlamak istiyorum: rakı, detay, diyalog. Öykülerinde genellikle bir rakı sohbeti hâkimdi. Anlatımında verdiği detaylar sayesinde sizde karakterler ile birlikte o masada yerinizi alıyorsunuz. Öykü dilinde kullandığı diyaloglar metni daha akıcı bir hale getirmiş ve bunu ustalıkla kullanmış. Yazarla, karakterle sohbet ediyormuşsunuz hissini okuyucuya başarılı bir şekilde aktarmış. Özyaşam öykülerini yazmayı tercih eden yazar metinlerinde anlatmak istediklerini başarılı bir şekilde okuyucuya yansıtmıştır.
"Kitaplar. Yerin dibine batsın kitaplar! Ne öğrettiler bana? Sökebildiler mi içimdeki huzursuzluğu?"
Kadıköy’e ilk gittiğim zaman kendimi yabancı hissetmiştim evsizler banka önlerinde yatanlar geçip giden envai çeşit insan gittiğim gördüğüm yabancı gelen yerlerde insanların hayatını hayal ederim bu kitaptaki öykülerdeki kişilerde bana yabancı geldi yazarın kurduğu diyaloglar masa tenisi izliyormuşum gibi çok seri üslubta Karagöz oyunu izlemeye gidiyorum oradaki oynatıcılar gibi anlatışı betimlemesi akıcı
Öykü yazma konusunda özgün özellikle 50 kuşağı için öncü de olsa Vüs’at Bener’in bu kitabı çok sarmadı beni. Betimleme duygu tasvirleri neredeyse hiç yok daha çok diyalog temelli öyküler. Kurgu ve gerçeklik iç içe geçiyor kurgunun da gerçekliğin de sınırları belli değil. Seveni sever elbette modern dönemin kült yazarlarından sayılır. Ben ise maalesef çok sevemedim.
“Dizime bir çekirge sıçradı. Çok kalabalık değiliz. Bu korku yeni girdi içine… Solucanı ortasından bölersin, iki parça kendi yoluna gider. Kişi Zeus’tan güçlü ama solucandan zayıf. Tek kalmaya yargılı. Mezarlara bile teker teker giriliyor…”
Dost, Havva, Sarhoşlar...·144 syf.·Edebiyat
8/10
2024 81. kitabı
Edebî kimliğini , (Sait Faik hayranı) fakülte hocamdan işittiğim Vüs'at Orhan Bener'in İlk eseridir Dost. Özellikle hocamdan bahsederek giriş yaptığım bir incelemedir ki; kişinin yaşamında zorlukların ve o zorlukların içinde yoluna çıkanların ehemmiyeti bir nebze idrak edilsin isterim.
Başarılı bir fakülte öğrencisi olmama rağmen tüm derslerini ikinci kez almak zorunda kaldığım bir edebiyat öğretmeninden bahsediyorum. Katı, disiplinli ,gerçek ve idealist bir öğretmen yetiştirme gayesinde olduğunu çok sonra anladığım kıymetli hocam şimdi şu satırları görebilsin isterdim doğrusu... Fakültenin son yılı sözlü ve yazılı anlatım dersinde yazdığım bir öykü, edebiyat aşkımı bir kez daha harlamış, üst üste aldığım dersleri dereceyle geçmemi sağlamıştı. Dört koca yılın sonunda o öykü sayesinde gözüne değil ama gönlüne girmiştim Nesrin hocamın...Şimdi bunlara ne gerek vardı diye aklınızdan geçirdiniz muhtemel...Şöyle ki; oldukça despot bulduğum ve kendisine hiçbir zaman ulaşamayacağıma inandığım, içten içe de hayranlık duyduğum Nesrin hocam yazdığım öykü sayesinde ebedî gönül dergahına da buyur etmişti artık beni. O yıldan sonra tanıdım en çok Sait Faik'i... ve Vüs'at Bener'i...
-Sen değil misin hişt hişt diyen?
- Ben de duyarım bir ses, amma bulamam nereden gelir?
Nereden gelirse gelsin dağlardan, kuşlardan, denizden, insandan, ottan, böcekten, çiçekten. Gelsin de nereden gelirse gelsin! Bir hişt sesi gelmedi mi fena. Geldikten sonra yaşasın çiçekler, böcekler, insanoğulları.
Sait Faik Abasıyanık 
Alemdağda Var Bir Yılan
İşte Vüs'at Bener biraz da Sait Faik Abasıyanık bende...İkisi de çiğ, büsbütün hayatı ve gerçeği sunduğu için belki de...Gerçeğin içinde yaşanmışın duygusunu sezdirdiği için...
1. Öykü Dost'dan bir alıntı,
Naciye...Kırgın,
Sait Faik Abasıyanık Alemdağda Var Bir Yılan
İşte Vüs'at Bener biraz da Sait Faik Abasıyanık bende...İkisi de çiğ, büsbütün hayatı ve gerçeği sunduğu için belki de...Gerçeğin içinde yaşanmışın duygusunu sezdirdiği için...
1. Öykü Dost'dan bir alıntı,
Naciye...Kırgın,