Fəlsəfəyə Giriş
J. M. BochenskiYazar:
J. M. Bochenski
Çevirmen:
Emin İmanlı
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 45 dk.
Sayfa Sayısı:
203
Basım Tarihi:
Mart 2023
İlk Yayın Tarihi:
1996
Yayınevi:
Aqora
Orijinal Adı:
Philosophy An İntroduction
ISBN:
9789952379730
Ülke:
Azerbaycan
Dil:
Azerbaycanca
Türler:
Yorumlar ve İncelemeler
O zaman, neden?..1K Gerçek Okurlar
Puan vermedi·108 syf.··
Beğendi
·2021 34. kitabı
·5 günde okudu
·Okunma: 03 Haziran 2021 00:00
- "Düşünmenin de yöntemi olur mu?"
- "Olur.."
Olması gereken düşünme yöntemi bu olunca "daha önce yaptığımız ne acaba?" diye düşünmedim değil, ve evet 
Felsefece Düşünmenin Yolları nı okumak felsefî düşünmenin 'fundamentalist' yöntemini görmek açısından gerçekten ilginçti..
Okurun kazanımı açısından bakarsak, yazarın 'Yasa, Bilgi, Doğruluk, Değer, İnsan, Varlık, Toplum ve Mutlak' başlıkları altında eski düşünürlerin ileri sürdükleri fikirlerden çok karşı fikir oluşturmada izledikleri yöntemleri sunması bizi -kendi fikrinizi oluşturmada- doğru düşünmeye itiyor ki kitabın amacı da anladığım kadarıyla bu; ana tema, yazarın kendi fikrini iletme endişesi değil, sizi bir fikre taraf yapmak da değil; gerçeği aktarmada okurun kendi yöntemini belirlemesini sağlamak diyebilirim.
Konu başlıklarının çoğunun altında Felsefe ve Tanrı kavramı olunca kitap içeriği hakkında bir takım değerlendirmelerde bulunmak istedim ki, özellikle 'Mutlak' başlığı altında 'Tanrı, din, inanç' hakkında eski düşünürlerin tartışma ve düşünceleri çok ilginç..
Toplumda 'felsefenin olduğu yerde inanç, din, Tanrı gibi kavramların ol(a)mayacağı...' gibi bir bakış açısının hakim olduğunu düşünürüm. (Göreceli bir konu, bu tartışılabilir) Ama J. M. Bochenski başka bir şey söylüyor;
Whitehead'an aktardığı "Tanrı inancından tamamen bağımsız olarak düşünmüş tek bir kişi olduğunu söylemişti -o da Aristoteles" bir iddiadan öte tespit gibi mi duruyor sizce de?
Örneğin bu alıntıdaki uzun paragraf #125145374 üzerinde konuşulması gereken önemli bir konuyu açıyor; ''... büyük düşünürlerin hiç birinin Tanrının varlığını pek de sorun etmediği..''
Ve önemli bir soru ortaya koyuyor; "felsefede akıl yürütme ile vardığımız nokta ile dindeki tapınç, umut ve sevgi ilkeleri arasında bir köprü var mı?"Bknz.
Felsefece Düşünmenin Yolları nı okumak felsefî düşünmenin 'fundamentalist' yöntemini görmek açısından gerçekten ilginçti..
Okurun kazanımı açısından bakarsak, yazarın 'Yasa, Bilgi, Doğruluk, Değer, İnsan, Varlık, Toplum ve Mutlak' başlıkları altında eski düşünürlerin ileri sürdükleri fikirlerden çok karşı fikir oluşturmada izledikleri yöntemleri sunması bizi -kendi fikrinizi oluşturmada- doğru düşünmeye itiyor ki kitabın amacı da anladığım kadarıyla bu; ana tema, yazarın kendi fikrini iletme endişesi değil, sizi bir fikre taraf yapmak da değil; gerçeği aktarmada okurun kendi yöntemini belirlemesini sağlamak diyebilirim.
Konu başlıklarının çoğunun altında Felsefe ve Tanrı kavramı olunca kitap içeriği hakkında bir takım değerlendirmelerde bulunmak istedim ki, özellikle 'Mutlak' başlığı altında 'Tanrı, din, inanç' hakkında eski düşünürlerin tartışma ve düşünceleri çok ilginç..
Toplumda 'felsefenin olduğu yerde inanç, din, Tanrı gibi kavramların ol(a)mayacağı...' gibi bir bakış açısının hakim olduğunu düşünürüm. (Göreceli bir konu, bu tartışılabilir) Ama J. M. Bochenski başka bir şey söylüyor;
Whitehead'an aktardığı "Tanrı inancından tamamen bağımsız olarak düşünmüş tek bir kişi olduğunu söylemişti -o da Aristoteles" bir iddiadan öte tespit gibi mi duruyor sizce de?
Örneğin bu alıntıdaki uzun paragraf #125145374 üzerinde konuşulması gereken önemli bir konuyu açıyor; ''... büyük düşünürlerin hiç birinin Tanrının varlığını pek de sorun etmediği..''
Ve önemli bir soru ortaya koyuyor; "felsefede akıl yürütme ile vardığımız nokta ile dindeki tapınç, umut ve sevgi ilkeleri arasında bir köprü var mı?"Bknz.
1958 yılının yaz aylarında bir radyo programında konuşulan bir konuyu aktaran "Felsefece düşünme yolları" hakkında kısacık araştırmamı ve incelememi sizinle derlemek istedim.
Şimdiden iyi okumalar dilerim :)
Öncelikle bu kitabı kurtuluş dinçer çevirisiyle okumanızı tavsiye ederim.
Kendisi bunu "felsefeye giriş niteliğinde bir kitap" olarak sunuyor çünkü temel kavramlar üzerinde duran ve hemen hemen her yıl baskı yapan bir kitap. Bana kalırsa aşırı başlangıç niteliğinde değil çünkü biraz daha felsefeyle birlikte düşünmek diyebileceğimiz bir kategoriye giriyor. Mesela tarihsel bir kısa kitap olabilir. (Warburton kitapları gibi)
Ya da en nihayetinde felsefî bir kurgu olabilir bu felsefeden soğutmayacak aynı zamanda ilgi çekecek bir konu söz konusu olduğundan insanlar bunu sevebilir ve felsefeye merak salabilir.
bu kitabın okuma sırasını ise biraz daha felsefe tarihi ya da hafif bir felsefi akım merakı sonrasında okuyabiliriz çünkü Bochenski biraz daha biçimsel mantık, simgesel mantık ve diyalektik materyalizm üzerine ilerlemiş birisi olduğundan bahsettiği şeyler daha sistemli bir felsefe gibi gelebilir.
Kitapta konu konu değindiği şeyler "Yasa, felsefe, bilgi, doğruluk, düşünme, değer, insan, varlık, toplum ve mutlak" olarak ayrılıyor. Genel felsefe konularının yanında bazı filozof esintileri ve kendi fikirleriyle güzel bir başlangıç yapıyor.
Ancak bir radyo programından alınan bir konuşma olduğu için bazı cümleler dinlenildiği gibi olmayabilir. Tıpkı İlber Ortaylı, Celal Şengör gibi insanların kitapları bir söyleşi gibi ilerlediği için bu tarz okumaya alışık olmayanlar için zorlayıcı nokta konudan ziyade yazım tarzı olur.
Kendisinin bu konular hakkında bir konuşmasını da dinleyebilirsiniz:
youtu.be/9h263iyH18o?si=...
Felsefe kısmında şöyle bir
Felsefenin Temel Kavramlarına GirişFelsefe-Düşünce
Puan vermedi·114 syf.··
Beğendi
·2022 41. kitabı
·11 saatte okudu
·Okunma: 25 Ağustos 2022 09:47
Felsefe kavramlarla yapılan sistematik bir düşünce etkinliğidir. Şayet bir olgunun veya nesnenin zihnimizde kavramsal bir karşılığı yoksa, o şey hakkında düşünemeyiz. Felsefe kavramlarla yapılan bir düşünce etkinliği ancak her kavram üzerinde bir uzlaşı yok, hatta çoğu kez farklı tahayyüllerle karşılaşıyoruz. Sözgelimi birine göre özgürlük iyiyken başka birine göre kötü; birine göre adalet ve eşitlik iyiyken başka birine göre kötü. Bertrand Russell felsefenin kavramlar üzerine yoğunlaşan bu işlevine eleştiri getirir ve der ki: Kavramların anlamını tartışırken asıl mühim olanları gözden kaçırıyorsunuz, kavramların ne anlama geldiğini tartışmayı bırakın ve ciddi meselelere yönelin. Bu görüşe göre örneğin adil olmak ve adalet ne demek tartışmak beyhudedir, asıl yapılması gereken hangi düzenlemelerle toplumun adaletli yönetilebileceğidir. Russell bu eleştirisinde kısmen haklı ama kısmen de haksız. Evet salt kavramsal tartışmaların olguya etkisi az olabiliyor ancak kavramsal tartışmalar da gerekli, çünkü Russell’ın sandığı gibi insanlar bu kavramların ne demek olduğunu bilmiyor, yani toplum hakkında fazla da iyimser olmamak gerek.
Kavramlar bu denli mühimken Bochenski felsefenin bazı temel kavramlarını felsefe dışından olan “sıradan halk” düzeyinde anlatmış ve kavramlara dair temel tartışmalara değinmiş. Elbette her bir kavramı ve kavramlar üzerine her bir tartışmayı ele alması mümkün değil ancak temel düzeyde gayet açıklayışı ve anlaması kolay bir kitap. Yazarın 1958 yılının mayıs, haziran ve temmuz aylarında radyoda yaptığı yarımşar saatlik on konuşmanın metne aktarılmış hali olduğu için kompozisyon olarak da zorlayıcı bir metin değil, bir çırpıda okunabilir. Şimdi biraz da kitapta ele alınan temel kavramlardan bahsedeceğim.
1. YASA
Bildiğimiz iki tür yasa var:
Bilgi Felsefesi ÜzerineBilgi Felsefesi
Bocheński, kaleme aldığı bu metinde bilgi ve varlık felsefesini mantıksal bir çerçeve içerisinde işlerken ünlü düşünür ve filozofların fikirlerini ele alıp, değerlendiriyor. İsa’dan önce beşinci yüzyılın sonlarına doğru öne sürdüğü önermelerle günümüze kadar ulaşmayı başaran Yunanlı filozof Gorgias’ı ön planda tutarken, aradan iki bin yıl geçtikten sonra ortaya attığı fikirlerle büyük bir etki yaratan Descartes’ın düşünüşünü gözler önüne seriyor, bir noktada karşılaştırma yapıyor.
Hiçbir şey var değildir, neden?
Varlığın var olması kadar ilgi çekici diğer nokta da yokluğun yok olmasıdır. Eğer yokluk denen bir şey var olsaydı o zaten varlık olmuş olurdu. O yüzden yokluk yoktur. Aksi takdirde bir varlık varsa o ezeli ve ebedi olarak hep var olmak durumunda, bir bütünlük ve süreklilik arz etmelidir. Bu nedenle var olan; başlangıcı olmayan, sınırsız olarak bilinmelidir. Onu meydana getiren bir şeyin olması da bu durumu olanaksız kılar.
Herhangi bir şey var olsa bile bilinemez mi?
Duyular bizleri gerçekten yanıltır mı? Yaradılıştan bu yana insanın aklında bulunan tüm apriorileri ele alarak duyularımızın, bizleri pek çok kez yanılttığını söyleyebiliriz. Ayrıca metinde verilen birçok örnek bu yargıyı desteklemiş, kolay ve sade biçimde açıklamıştır. Bizler de düşünme eylemine kısa bir süre tanırsak, pek çok örneğin aklımıza hücum edeceğini ön görüyorum. Bu nedenle değerlendirme içerisinde örnek vermemeyi tercih edeceğim.
İnsanlar doğruluğu kanıtlanmamış her şeye şüpheyle, kuşkucu bir tavırla yaklaşmayı doğası gereği benimsemiştir. Örneğin, bir şeyin bilinemez olduğunu öne sürersek, bu durumun doğruluğunu kanıtlamak, kesin bir cevap ortaya koymak için çabalarız. Bunun akabinde ulaşacağımız net bir yanıt karşılığında bu önermenin geçersiz kaldığını da ifade etmiş oluruz. Bu
Felsefece Düşünmenin Yolları, felsefeye giriş seviyesinde incecik kitaplardan biri ancak derin konulara girmekten de çekinmiyor. Birçok isim ve felsefî düşünceden bahsederek, hem konunun anlaşılması için uygun örnekler veriyor hem de yazarının görüşlerini içeriyor.
Kitabın yazarı Bochenski, 1958 yılının Mayıs, Haziran ve Temmuz aylarında Bavyere Radyosu'nda yaptığı on konuşmayı, on konu başlığı altında bu kitapta toplamış. Konu başlıkları şöyle: Yasa, Felsefe, Bilgi, Doğruluk, Düşünme, Değer, İnsan, Varlık, Toplum ve Mutlak.
Bu kitabın önerisini altı sene önce almıştım ve o zaman da severek okumuştum. Tekrar okumak güzel oldu.
Felsefeye merakı olan herkesin okuması gereken kısa ve içeriği oldukça dolu bir kitap. Felsefe, yasa, doğruluk, düşünme, insan vb. konular hakkında güzel çıkarımlarla felsefi bir düşünmenin nasıl olması gerektiği hakkında ön bilgiler veren güzel bir kitap.
8/10
2022 1. kitabı
Felsefeye yeni başlayanlar ve ilgi duyanlar için önemli bir kaynak, ince bir kitap ama uzun uzun üzerinde düşündüğünüz için okuması zaman alıyor bence deger hatta okunup üzerinde karşılıklı konuşulma yapılırsa daha daha hoş olur
Felsefeyenin temel soruları herkesin anlayabileceği bir sadelikle anlatılmış. Değer, varlık, insan, toplum gibi konulat üzerindeki temel açmazlar farklı felsefi bakış açılarıyla değerlendirilmiş. Özellikle felsefe okumaya yeni başlayanlar için tavsiye olunabilecek bir eser.
J.M. Bochenskinin Felsefece Düşünmenin Yolları adlı bu kitabı, yazarın 1958 yılında Bavyera Radyosunda yaptığı 10 konuşmanın metninden oluşuyor. Kitap 1959'da yayımlanmış ve hemen her yıl yeni bir baskısı yapılmış. Bochenski'nin başarısı kitabın çevirmeni Kurtuluş Dinçer'e göre, felsefenin temel kavramlarını felsefeci olmayan okura tanıtabilmesinden kaynaklanıyor. Felsefeye Giriş niteliğinde değerlendirilen bu kitap bence yine de temel felsefe tarihi bilgisi istiyor. Çünkü filozofların düşünce, kavram
ve kitaplarına atıflar içeriyor
Kitapta işlenen kavramlar: Yasa, Felsefe, Bilgi, Doğruluk, Düşünme, Değer, İnsan, Varlık, Toplum ve Mutlak
Reklam
Yazar Hakkında
J. M. BochenskiYazar · 5 kitap
Joseph Maria Innocentius Boche ´nski (1902, Czuszów, Polonya; 1995, Freiburg, Almanya), Posen ve Lviv (bugün Ukrayna sınırları içerisinde) kentlerinde hukuk ve iktisat okudu (1920-26). 1927'de Krakow'daki Katolik Dominiken tarikatına (Innocentius Maria) girdi. Freiburg'da felsefe (1928-31), Roma'da teoloji (1931-36) eğitimi gördü. 1938'de Krakow'da felsefe alanında doçent oldu. Roma'daki Angelicum Üniversitesi'nde mantık profesörü olarak çalıştı (1934-40). II. Dünya Harbi sırasında Polonya ordusunda papaz olarak görev yaptı. 1950-70 arasında İsviçre'de kurucusu olduğu Katolik Polonya Misyonu'nun rektörlüğünü yaptı. 1945-1972 arasında Freibug Üniversitesi'nde yeniçağ ve çağdaş felsefe profesörü olarak çalıştı (1964-66 arası rektör). 1957'de aynı üniversite bünyesinde Doğu Avrupa Enstitüsü'nü kurdu. 1956'da Federal Almanya Anayasası'nın komünist ideolojiyle uyuşmazlığı hakkında bir rapor yazdı. 1982'de Bern büyükelçiliğinin teröristler tarafından basıldığı olayda aracılık yaptı. 20. yüzyıl batı felsefesinin büyük şahsiyetleri arasında yer alır. Mantık tarihi, mantığın hayatın çeşitli alanlarında, özellikle de dini alanda kullanımı, diyalektik materyalizm ve Sovyet felsefesi özel ilgi alanlarını oluşturmuştur. Boche ´nski soğuk savaş döneminde komünist ideolojiyle mücadelede önemli bir rol oynamıştır. Başta mantık ve felsefe alanında olmak üzere çeşitli dillerde çok sayıda çalışma kaleme almıştır.
Kitaplarından bazıları: Nove lezioni di logica simbolica, Roma 1938; Europäische Philosophie der Gegenwart, Bern 1947; Formale Logik, Freiburg 1956; Wege zum philosophischen Denken, Freiburg 1950; Der Sowjetrussische Dialektische Materialismus, Bern 1957; Logik der Religion, Köln 1968; Marxismus-Leninismus: Wissenschaft oder Glaube?, Münih 1973; Autorität, Freiheit, Glaube, Münih/Viyana 1988
