Yazar:
Zebercet Coşkun
Yorumlar ve İncelemeler
KANLI DÜŞ KİLİKYATarih
Adanan'nın bugünkü adıyla Saimbeyli olarak bilinen bir ilçenin adıdır Haçin.
Tarihi bir belgesel niteliği taşıyan bu kitap Ermeni kaymakamının günlüğü ile Türklerin hatıralarından oluşmaktadır. Fransa'nın Ermenileri kışkırması üzerine yıllarca onlarla topraklarını, aşını ve dostluklarını paylaşan Türklerin ve Ermenilerin arasında geçen savaşı konu almaktadır.
Bu öyle bir savaştır ki karlı toprağı kızıla boyamış, gül rayihalı bir vatanı ölüm kokusuna sarmıştır. Haçin bir ihanetin destanıdır. Yıllarca Türk bayrağı altında dostça yaşayan iki milletin başka bir devletin kendi çıkarları uğruna birbirlerinin kanına bulanmasını konu alır. Onlar özgürce yaşanılan bir toprak yerine Fransız bayrağı altında kölece yaşamayı tercih etmişlerdir.
Kitabı okurken yer yer elimden bırakmak zorunda kaldığım, içimi yakan, yeri geldiğinde satırlarını okumaya dayanamadığım nitelikte bir kitap. Okumuş olmaktan çok mutlu olduğum ancak okuduktan sonra ruhumda yaralar bırakan gerçek bir destan....
Haçında kanı pazar,
Var mı kitapta yazarı?
Uyu Osman oğlum uyu
Haçın oldu kanlı kuyu.
Hücum ettik alamadık,
Soyka kalsın sultan suyu.
DEVLET GÖREVLERİ ve HALKIN BİRBİRİNİ BOĞAZLAMASIYLA İLGİLİ BİR İNCELEME
“Haçin” Adana’nın Saimbeyli ilçesinin Osmanlı dönemindeki adıdır ve bu günkü “Saimbeyli” adını Kuvayi Milliye tarafından kurtarılması sırasında şehit düşen Kozanlı Saim Bey’den almıştır.
Kitap, Haçin’in Ermeni kaymakam Çallıyan’ın günlükleri ve o günleri yaşayan Türklerin anılarından oluşmakta ve belgesel niteliğindedir.
Hep okumak istediğim halde bir türlü okuyamadığım kitaplardan biridir Zebercet Coşkun’un “Haçin”i.”
Belki de bu kitabı çok okumak isteğimin altında yatan sebeplerinden birisi de atalarımın anlattığı Ermeniler ile ilgili o güzel anıların izini sürmektir.
Kozan’da, Ermenilerle iç içe yaşamış, onların uğradığı haksızlıkların tümüne defalarca maruz kalmış Türkmen boylarından birine mensup olmam da benim için bu kitabı önemli kılan faktörler arasındaydı elbette.
Bu olayları birebir yaşamış atalarımın anlattıkları ile tarihi gerçekler kitabın abartısız ve politik kaygılardan uzak, belgesel nitelikte olduğunu göstermektedir.
Kozan Gökgöz köyünden ve 1900 doğumlu yakın akrabamız Ahraz Mustafa “Yavrım, Gaçgaç’ta (Kaçkaç) aylarca Haçın’da öldürülen Ermenilerden dolayı Göğdere kıpkırmızı aktıydı. Irmaktan cenazeler geçer, kokudan ırmağa yaklaşılmazdı.
Kenara vuran ölüleri, kokusundan yaklaşıp ırmağa iteleyemezdik.
O günler getsin de bir daha geri gelmesin” derdi ki, roman ırmağın neden kan aktığını, neden koktuğunu açıklar niteliktedir.
Zebercet Coşkun kitabında “Çerkezlerin Ermenilere de Türklere de destek vermemek kaydıyla bu savaşta tarafsız kaldıkları” bilgisini vererek, bu güne kadar bilinmeyen veya göz ardı edilen çok önemli bir konunun da ipuçlarını da veriyor okuyucusuna.
Zira Osmanlı 1865’te başta Avşarlar olmak üzere Kozan’da Türkmen oymaklarının üzerine İslahiye Fırkasını göndermiş ve aynı 1915’te Ermenilere yaptığı gibi, Türkmenleri de sürgün
HACIN1000Kitap
Akıcı, yazım dili sıkmayan, sade ve anlaşılır bir dille yazılmış bir kitap. Ozaman yaşayan insanların "Kaçkaç" dedikleri, tehcir olaylarının ve etkilerinin yaşandığı yıllar. Devlet otoritesinin yitirildiği, Fransa gibi devletlerin kaşıyarak, bir yaraya dönüştürdüğü etnik kimlik ve bağımsızlık mücadelesinin, yıllarca beraber yaşayan insanları nasıl bir canavara dönüştürdüğünün hikayesi. Otoritenin, halktan sıradan insanların, köylülerin hataları olmakla birlikte, Ermenilerin içindeki çıkar sahiplerinin nasıl gaddarlaştığını, bu çıkar için nasıl gözlerini kan bürüdüğünü ve bunu yaparken kendi içlerindeki masum Ermenileri de, kör bir inanç ile nasıl bir vahşete sürüklediklerini okuyoruz. Fransanın ne işi var, Kayseri' de Adana'da diye düşünüyoruz. Unuttuklarımızı hatırlıyoruz. Biz de o bölgelerde kökü olan insanlarız. Babam anlatırdı: "Ben küçükken, herkesin itibar ettiği, saygı duyduğu, köy meclislerinde sözü dinlenen bir Hacı Bey vardı. Büyüdükçe anladık, Hacı Bey aslında erkek değil bir kadındı." Diye. İşte o işgal yıllarında, genç ve güzel bir genç kız Hacı Bey. Fransız askerleri veya Ermeni çeteciler görürde dağa kaldırır diye erkek kılığına sokmuşlar Hacı Bey'i. Birdaha da hayatı boyunca hiç çıkarmamış erkek elbiselerini üzerinden. İşte kitabı okurken, bu yazılanların bir romandan ziyade, tarihsel bir belge olduğunu bilerek okuyoruz. İyi okumalar.
Reklam
Yazar Hakkında
Zebercet CoşkunYazar · 1 kitap
1933'te doğdu. Lütfiye Hanım ile tüccar İbrahim Turan Bursa’nın kızı. Arnavutköy Amerikan Kız Koleji’nin orta kısmını bitirdi. Resim çalışmalarıyla bazı karma sergilere katıldı. İlk öyküsü 1966’da Bitlis gazetesinde yayımlandı. “Efsaneler Şehri Bursa” ve “Efsanelerle Anadolu” yazı dizilerini Eflatun dergisinde, “Tarih İçinde Gemlik ve Havalisi” yazı dizisini Gemlik Körfez gazetesinde yayımladı. Adana’nın Saimbeyli (Haçin) ilçesinde Ermenilerle Türkler arasında geçen olayları belgelere dayanarak anlattığı romanı Haçin ile tanındı. Bu romanı ile 1975 Milliyet Roman Yarışması'nda dördüncülük ödülünü aldı.
Çocuk Edebiyatı Derneği üyesi. İstanbul’da yaşıyor; evli, iki çocuk annesi.
