Puan
8.510 üzerinden
Hançer - M. LERMONTOV /Unutmak ve uyumak istiyorum!Şiir
Her ölüm erken ölüm mü?
Yoksa bazıları gerçekten erken mi gidiyor?
Öyle ya da böyle ölüm gömleği çocuklarda ve şairlerde hiç de estetik durmuyor.
Mihail Yuryeviç Lermontov
Henüz 27 yaşında dünyadan ayrılan ama o yirmi yedi yıla birçok şey sığdıran belki bu satırları okuyan birçok kişinin ulaştığı yaşa dahi ulaşamayan bir isim.
Yirmi yedi yıl dediysem öyle kolay bir yirmi yedi yıl da değil...
Erken aile kaybı,
Çalkantılı bir ülke
Ve sürgün...
Güzel olan neye baksak zorluklar içinde doğmuş. Dikenler içinden güneşe uzanan gül gibi...
Kafkasya'ya sürgün. Kafkas doğasının ve halkının onun üzerinde bıraktığı etki ve bu etkiyle ortaya çıkan muazzam dizeler... Üstüne bir de 
Ataol Behramoğlu'nun Rusça aslından muazzam çevirisi düşünüldüğünde doyum olmuyor şiirlerin lezzetine...
"Unutmak ve uyumak istiyorum!" (s. 62)
Ve günün sonunda ne unutabilir ne uyuyabilirsiniz. Çağın insanının en büyük vebaları unutamamak ve uyuyamamak. Muhtemelen bu incelemeyi de uykusuz kaldığınız anlardan birinde okuyorsunuz. Ve yine muhtemelen unutamadığınız için uyuyamıyorsunuz. "Huzur içinde uyu sevgili dostum benim!" Diyor bir dizesinde. Bunu diyen şair uyuyamamış, uyku bizim neyimize?
"Yalnızım, avuntusuz,
Dört yanım çıplak duvar." (s. 17)
Kafkas halkı, Kafkas doğası diye başlayıp yine melankolik dizelere bağlamayı başardık. İnsan ne okursa okusun en çok kendini anlatan dizelerde takılıp kalıyor. Ruhu çektiğinden olsa gerek...
"Bir hayal acı çektiriyor bana;
Boğuluyorum, yok oluyorum."
Parça parça, adım adım.
Sanki bir daha var olmamacasına...
"Geleceğe korkuyla bakıyorum,
Tasayla bakıyorum geçmişe." (s. 23)
Hayatımızı iki cümleyle özetleyecek olsak bu iki cümle olurdu sanırım. Geçmişten kopamıyor haliyle geleceğe de odaklanamıyoruz. Bir "Araf" hayatımız çok sevdiğim bir yazarın kitabının da adı olduğu üzere 
Araftan Kurtuluş
Mihail Yuryeviç Lermontov
Henüz 27 yaşında dünyadan ayrılan ama o yirmi yedi yıla birçok şey sığdıran belki bu satırları okuyan birçok kişinin ulaştığı yaşa dahi ulaşamayan bir isim.
Yirmi yedi yıl dediysem öyle kolay bir yirmi yedi yıl da değil...
Erken aile kaybı,
Çalkantılı bir ülke
Ve sürgün...
Güzel olan neye baksak zorluklar içinde doğmuş. Dikenler içinden güneşe uzanan gül gibi...
Kafkasya'ya sürgün. Kafkas doğasının ve halkının onun üzerinde bıraktığı etki ve bu etkiyle ortaya çıkan muazzam dizeler... Üstüne bir de Ataol Behramoğlu'nun Rusça aslından muazzam çevirisi düşünüldüğünde doyum olmuyor şiirlerin lezzetine...
"Unutmak ve uyumak istiyorum!" (s. 62)
Ve günün sonunda ne unutabilir ne uyuyabilirsiniz. Çağın insanının en büyük vebaları unutamamak ve uyuyamamak. Muhtemelen bu incelemeyi de uykusuz kaldığınız anlardan birinde okuyorsunuz. Ve yine muhtemelen unutamadığınız için uyuyamıyorsunuz. "Huzur içinde uyu sevgili dostum benim!" Diyor bir dizesinde. Bunu diyen şair uyuyamamış, uyku bizim neyimize?
"Yalnızım, avuntusuz,
Dört yanım çıplak duvar." (s. 17)
Kafkas halkı, Kafkas doğası diye başlayıp yine melankolik dizelere bağlamayı başardık. İnsan ne okursa okusun en çok kendini anlatan dizelerde takılıp kalıyor. Ruhu çektiğinden olsa gerek...
"Bir hayal acı çektiriyor bana;
Boğuluyorum, yok oluyorum."
Parça parça, adım adım.
Sanki bir daha var olmamacasına...
"Geleceğe korkuyla bakıyorum,
Tasayla bakıyorum geçmişe." (s. 23)
Hayatımızı iki cümleyle özetleyecek olsak bu iki cümle olurdu sanırım. Geçmişten kopamıyor haliyle geleceğe de odaklanamıyoruz. Bir "Araf" hayatımız çok sevdiğim bir yazarın kitabının da adı olduğu üzere Araftan Kurtuluş
Puşkin'in düello sonucu öldürülmesinin ardından yazdığı "Şairin Ölümü" adlı şiirinin Çarlık Rusyası'nda elden ele dolaşmasıyla bütün ilerici insanların beyinlerinde yer edinen Lermontov, o sıralar henüz 23 yaşında ve henüz hiç tanınmıyordu. "Şairin Ölümü" nün ortaya çıkışından sonra Kafkasya'da bir savaş alayına sürgüne gönderilen Lermontov'un, Kafkasya'nın doğası ve Kafkas halkının kültürü, büyükannesiyle birlikte yaptığı Kafkasya yolculuklarındaki çocukluk izlenimleriyle birleşerek eserlerinin yaratıcılığında etkili olmuştur.
19. yüzyıl başlarındaki dönemin ilerici yazarları ya idam edilmişler, ya sürgüne gönderilmişler, ya da suskunluğa ve küskünlüğe zorlanmışlardır. 19. yüzyılın ikinci yarısında ise gücünü duyuracak olan devrimci hareketler içinse henüz erkendir. İşte Lermontov, bu ara dönemde vermiştir eserlerini.
Halk türkülerinin, Slav ve Kafkas kültürünün, doğa betimlemelerinin önemli yer tuttuğu şiirlerinde özgürlük, tutsaklık, yiğitlik ve aşk gibi duygulara ağırlık vermiştir. Seçme şiirlerinden, İblis ve Mtsıri adlı 2 poemasından oluşan eseri, İş Bankası Yayınları'ndan Rusça aslından Ataol Behramoğlu çevirisi ve yorumuyla okumak ayrıca keyifliydi. Kitapla kalın...
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
" Bir mezar taşının, yol üstünde durdurması gibi bir yabancıyı."
Yabancıyım Lermontov ben buralara, kendime, dünyaya.. Durdurdun beni ama kimin mezar taşıydı beni durduran. Bir yerlerde ölmüş ve kendimi ararken kendi mezar taşımı mı bulmuştum ve bir yabancı gibi adımı zorlanarak mı okumuştum ...?
Hiç şüphesiz Lermontov sadece eserleri ile değil devrimci kişiliği, dönemin (1814- 1841) baskıcı Rusya' sına karşı da kesin tavrıyla örnek olmuştur. Nitekim Puşkin' in komplo düelloda öldürülmesinden bir gün sonra "Şairin Ölümü " adlı devasa kütleli olduğuna inandığım ve çokça sevilen şiiri kaleme almıştır. Kendisi de Çarlık dönemi Rusya' nın baskısından nasibini almış ve eserlerinde çokça dile getirdiği Kafkasya' ya sürülmüştür. Ve malesef dört yıl sonra benzeri bir düelloda dünyanın kirli ellerinden kayıp gitmiş ve ölmüştür. ( özetle değinecek oldum)
Kitapta en beğendiğim yan şüphesiz Lermontov' un devrimci kalemi ve bu kalemi kirli elleri hareket ettiren kalplere ölesiye değdirmesidir. Ve pek tabiki " İblis ile Tamara" nın manzumesi. Bir an iblisi gerçekten ne kadar doğru anlamış olabiliriz diye sorguladım. Yaw bu nasıl iblis bir kurlar yapıyor ki tutsak edilmiş Tamara' ya hayret ettim. Kız Tamara dedim he de şu iblise bir tanı belki o kadar da kötü değildir diye. Devamı kitabı okuyacak olana kalsın..:)
Tamara ya bende aşık oldum.
Sırf bu yüzden üstüme ceket almıyorum bu ayaza çalan yarı gecede. Üşürsem belki hissedersin Tamara...
Ah Tamara seni anlamak anlamları başka bir anlamaktır.
Ve sen Lermontov her sayfasında kirli ruhlara indirdiğin hançerin bir başka şairin ruhunda yaşayacak.
Güzel Devrimci... Yazdıkların bir ömür, yüzüm güneşe dönükken sana ayırdığım yarı zifiri gölgem olacak...
Çok uzattım farkındayım. Affola...
Saygılarımla...
Bazı anlar vardır ya hani saatin ve zamanın durmasını ve orada kilitlenip de kalmak istediğin işte o anların içerisindeki ben ve beni bu duyguya sürükleyen bir kitap. "HANÇER" adını yaşatan ve her satırında yüreğimde derin bir ızdırap bırakan kelimelerin boşluğundan yankılan ses... Ve bir aşk ki tahmin etmenin ötesinde bir yaşanmışlık.. Nasıl anlatılır bilmem ama nasıl yaşanır onu okuyunca sizlerde anlayacaksınız .. Her şiirinde uçurumunun dibindeymiş gibi hissettiren Lermontov, Tamara Ve İblis ile olan manzumesinde adeta bırakmış kendini keşfesilmemişliğin diyarına ve geriye öyle satırlar bırakmış ki okudukça sırf sonu gelmesin diye tekrar başa döndüğüm bir yer edindirdi bana. Bu kitabı okudum diye işaretlesem de halen bitmemişliğin içerisindeyim çünkü bitecek olan değil her satırında yeni bir başlangıca aralanacak izlenimler var burada ( ve bana bu kitabı tanıştıran Metin Hocam'a da çok büyük teşekkürlerimi sunuyorum.. sayesinde yeni başlangıçlar edindim).. yanımdan ayırmadığım bir kitap ve benimle bütün diyarları gezen satırlar .. çok uzattım affola ve şunu söylemek isterim ki gözler bu satırları görmeden ve yürekler bu izleri yaşamadan gitmemeli mahşerin kapısına.. iyi okumalar dilerim..
Farklı türleri deneme adına #28549333 gönderili etkinliğe katılmıştım. Şiir okumayı bilmeyen biri olarak başladığım bu kitaba, gerek yazarın gerekse bunu dilimize kazandıran çevirmenin ustalığına hayran kalarak bitirdim diyebilirim. Özellikle İblis on numaraydı. Kesinlikle tavsiye ederim.
Şiir özetle şöyle bir şeymiş; Okursun ve büyülenirsin. Bir defa daha okursun. Arkadaşlarına ya bi şurayı okusana dersin :) Okutursun :)
Ben sevdim ya şiir türünü :) Devam edeceğimi düşünüyorum.