Rovelli yine bir şaheser yaratmış. “Zamanın Düzeni”nde zaman, burada da kuantum… Benim için kitabın görevi: bilgi vermek; düşündürmek ve yazmak için akla fikirler getirmek; ve evreni anlama yolunda bir adım attırmaktır. Bu kitapta hepsi var. Helgoland Almanya’ya ait Kuzey Denizi’ndeki bir adanın ismi. Werner Heisenberg’in ilk kuantum mekaniğini düşleyeceği sanctum sanctorumu. Beynimin aldığı kadarıyla, klasik fizikteki elektronların hareketini açıklayan yörüngeler, Heisenberg’de bir olasılık tablosuna (matris) dönüşüyor. Hareket sırasında salınan ışığın frekansı ve genliği ölçülünce nereden nereye gittiği olasılığını hesaplayabiliyoruz. (?) Schrödinger ile Ψ (psi) parçacık dalgasını görüyoruz: “Lazer ışını aslında çok uzaklarda uzayda dağılır gider. Bir ışık ışınının rotasının çizdiği kesin hat yalnızca bu dağılmayı göz ardı eden yaklaşık bir değerlendirmedir.”. Burada dalga aslında ihtimal bulutları, püskürtülen her bir nokta bir olası varış noktası. (?) Sen mi haklısın ben mi derken ikisinin de kullanılabilir hesaplar olduğunu görüyoruz. Belirsizlik, süper pozisyon ve dolanıklık nasıl dudak uçuklatıyor onu anlatmış yazar. Ve Rovelli’yi en çok etkileyen: şeylerin etkileşimi (örn. gözlemci gibi). Aslında her şey birbirinin gözlemcisi, etkileşimcisidir. Burada yazarın holizmine (bütüncülük) dönüyoruz. Rasyonelliğinden şüphe duymasam da benim için bir tutam metafizik kokan katılmadığım tarafı: “Bütün, birden fazlasıdır.”. Nasıl gözlemci elektronun hareketine etki ediyorsa, varlıklar da birbirinin nasıl “olduklarına”, yani nasıl tanımlandıklarına, nasıl davrandıklarına karar verir. Öncelikle yazar gözlemcinin bir şeyi değiştirmediğini, zaten etkileşime göre bir sonuç çıkmasının normalliğini söylüyor. Gözlemci kendi durumuna göre hesap ettiği için kendi sonucunu

HelgolandCarlo Rovelli · Tellekt · 202226 okunma

Yazar Hakkında

Carlo RovelliYazar · 8 kitap

Carlo Rovelli, İtalya, Amerika Birleşik Devletleri, Fransa ve Kanada'da çalışmış İtalyan bir teorik fizikçi ve yazardır. Şu anda Fransa'daki Marsilya Teorik Fizik Merkezi'nde Emekli Profesör, Perimeter Enstitüsü'nde Seçkin Misafir Araştırma Kürsüsü Başkanı, Kanada'daki Western Üniversitesi Rotman Felsefe Enstitüsü'nün çekirdek üyesi ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Santa Fe Enstitüsü'nde Fraktal Fakültesi üyesidir. Rovelli esas olarak kuantum kütleçekimi alanında çalışmaktadır ve döngüsel kuantum kütleçekimi teorisinin kurucularından biridir. Ayrıca bilim tarihi ve felsefesi alanında da çalışmış, ilişkisel kuantum mekaniği ve termal zaman kavramını formüle etmiştir. Corriere della Sera, Il Sole 24 Ore ve La Repubblica'nın kültür ekleri de dahil olmak üzere çeşitli İtalyan gazeteleriyle işbirliği yapmaktadır. Popüler bilim kitabı olan Yedi Kısa Fizik Dersi, ilk olarak 2014 yılında İtalyanca olarak yayınlanmıştır. Dünya çapında iki milyondan fazla satmıştır. 2019 yılında Foreign Policy dergisi tarafından dünyanın en etkili 100 düşünürü listesine dahil edildi. 2021 yılında Prospect dergisi tarafından dünyanın en iyi 50 düşünürü listesine dahil edildi.