Yazar:
Henrik Ibsen
Çevirmen:
Zehra İpşiroğlu
Tahmini Okuma Süresi:
10 sa. 53 dk.
Sayfa Sayısı:
384
Basım Tarihi:
13 Ocak 2014
İlk Yayın Tarihi:
Kasım 2006
Yayınevi:
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
Orijinal Adı:
Brand-Peer Gynt
ISBN:
9789754589306
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Başlıksız·384 syf.·
5/10
2023 32. kitabı
Dün maalesef Rick and Morty son bölümünü (6. Sezon) izledim. Çılgın deli uçuk bilim insanı Rick ve torunu ergen Morty..Şimdi atıştırmalık ben ne izleyeceğim.
Aaaaa doğru bu Ibsen , 2 oyun incelemesiydi.
Ama incelenecek bir şey yok ki.
İlk tiyatronun 10. Sayfa da dağdan inen neşeli çiftin heyecanla mutlu mesut gelişlerine nasıl kara bulutlar yağdırdı ise “Brand” tiyatro sonuna kadar o bulut orada asılı kaldı.
Emdi tüketti enerjimi…..
2. tiyatro “Peer Gynt (Per Günt) nispeten daha çıkarımlı, anlamlı, okunabilirdi. Pergünt birçok oluşumda kullanılmış, anlatmak istedikleri olan, hikâyesi olan bir senaryo.
Ibsen farklı bir kişilik, anlatmak istediğini doğrudan göze sokmaya çalışsa da , dolaylı kısımlar sıkıcı…
Verdiğim puan sadece Per günte
Bir de çok özür dileyerek belki haddim değil ama Hasan Ali Yücel klasikleri arasında en az , hatta hiç alt bilgi barındırmayan, boşluklar çok iyi doldurulmayan bir klasikti. Çevirmenlerin kendi önsözleri dışında , kitap içinde geçen o dönemin ifade etmek istediğinin ne olduğu net değildi.
Yok torunu , büyükannesinin çevirisini tekrar çevirmişmiş, bu Ibsen in umrunda mı ?
Teşekkür ederim (:
İsminden ve kapağından anlaşılacağı üzere 2 oyundan oluşuyor kitap. İkisi de çok uzun. Hatta okurken oyun değil de roman hissi veriyor.
Brand
Kitapta ilk oyun. Oyun desek de neredeyse bir roman gibi. İçeriğin ağırlığı bu hissi veriyor. Brand karakteri yaşamanın zor ve berbat olduğu bir yerde karlı dağlarda yaşıyor. Kendisini "seçilmiş kişi" gibi görüp bir dini lider olmaya çalışıyor. Ama bunu yapış şekli de herhangi bir dine bire bir uymuyor. Brand çok tutucu, bağnaz. Daha ilk sayfalardan bunu anlıyoruz. Bu tavırlarıyla herkesi kendisinden uzaklaştırıyor. Sonrasında kimsenin cesaret edemediği şekilde bir cesaret örneği gösterince dikkati çekmeyi başarıyor. Tanrı sözünü dilinden düşürmese de geri kalan tavırları sert ve gerçek bir Tanrı anlayışına ters. Ölüm döşeğindeki annesine karşı tavrı bunu çok iyi yansıtıyor. Ardından onun bu çarpık inanç anlayışı yüzünden çocuğu, ardından karısı ölüyor.
Peer Gynt
Peer Gynt gerçekte yaşamış bir insan. Ibsen'in kendisi bu şahsı araştırmış ve öğrendiklerinden yola çıkarak bu oyunu yazmış. Yazar kasıtlı olarak dağınık bir anlatımı seçmiş. Olaylar, diyaloglar sürerken karakter birden şiirler okumaya başlıyor mesela. Veya iki kişi konuşuyormuş gibi görünse de konuşmanın bir bölümü boyunca aslinda ikisi de kendi kendine konuşuyor. Ardından konuşmaları ortak bir noktaya varıyor.
Peer karakteri en basit tanımla tam bir palavracı. Bolca yalan söylüyor, anlatilagelmiş efsaneleri, masalları veya başkasının başından geçenleri kendisi yaşamış gibi, başrolü kendisiymiş gibi anlatıyor. Peer'i tanımayan herkes hemen bunlara inanıyor. Oyun boyunca palavracı halinin yanında kendisi ipe sapa gelmez bir tip. Hatta bizim kültürümüzde 'hayırsızın teki' deriz.
Bir ara okurken kendi kendime Peer'a şunu söyledim: Sen hiçbir seyi olmayan bir
Zehra İpşiroğlu’nun anneannesi Seniha Bedri Göknil, Muhsin Ertuğrul’un isteğiyle Almanca ve Fransızcadan çevirmiş. Torunu da yıllar sonra bugünün sahne diline uyarlamış. İlk oyunun kahramanı Brand soyut bir idealizmle, dini, yaşamında odak noktası yapar ve dinsel ilkelere göre “ya hep ya hiç” anlayışıyla yaşamını sürdürür ve sonunda her şeyini yitirerek dibe vurur. İkinci oyunun kahramanı Peer Gynt ise düş dünyasında yaşar. Serüven dolu renkli yaşamı ise kayıplar ve başarısızlıklar dizisinden oluşur. İkisinin de yaşamı koca bir aldatmacadan ibarettir.
Yazar Hakkında
Henrik IbsenYazar · 19 kitap
'Eleştirel gerçekçi' edebiyat anlayışının tiyatrodaki öncüsü, çağdaş tiyatronun kurucularından, Norveçli oyun yazarı ve şair.
Mali bunalıma düşmüş Norveçli bir tüccarın oğlu olan Ibsen, Kristiana'ya girerek üniversite adayları için düzenlenen eğitim kurslarına katılır. İlk oyunu Catiliana'yı 1850'de yazar. 1851'de Bergen'de Den Nationale Scene'ye Sahne Ozanı olarak atandıktan sonra oyun yazarlığı daha ağırlık kazanır. 188 oyunun sahnelenmesinde yer alır. Norveç Tiyatrosu'nun sanat yönetmeni olur. Tiyatro iflas edince maddi güçlükler yaşar ve kendisine yardım bağlanması için Meclis'e başvurur. 1863'te Norveç'te Kristiana Tiyatrosu'nda sanat danışmanı olur; burs için yine hükümete başvurduğunda kendisine 'burs değil, iyi bir dayak gerektiği' yanıtını alır. Tatlı İsteyenler adlı oyunun başarı kazanması üzerine hükümet yurt dışına geziye gidebilmesi için kendisine bu sefer mali yardımda bulunur. Dönemin en ünlü yazarı Bjornson'dan mali destek görerek 1864'te İtalya'ya gider ve zaman zaman Norveç'e dönse de 27 yıl yurt dışında kalır.
Batı tiyatrosu üstünde derin etkiler bırakan ve dram sanatının en büyük ustalarından sayılan Ibsen, kendi konumunu şu sözlerle yansıtır:
'Yeni bir evrenin yaratılışına katkısı olanların başında geldiğim söyleniyor. Bense, tam tersine, yaşadığımız çağın birçok nedenden ötürü ancak birtakım yeni şeyler doğurabilecek, sona ermiş bir çağ olarak nitelenebileceğine inanıyorum.'
19. yüzyılın diğer büyük oyun yazarları gibi romantik, bireyci ve anarşist bir dünya görüşünün etkisinde yapıtlar vermiş olan Ibsen, yazdığı eleştirel gerçekçi oyunlarda toplum bireylerinin yanılsamalarını, nevrotik ve ruhsal çalkantılarını açığa sermiş; bireyin boşa çıkan yaşam uğraşını, toplumun dış yüzü ile iç yüzü arasındaki karşıtlığın yol açtığı çelişkilerin üstesinden gelemeyişini irdelemiştir.
