Puan
7.310 üzerinden
İncelemeye geçmeden önce şunu belirtmeliyim ki, bu satırlar kitabın okunması tamamlandığında sıcağı sıcağına kaleme alındı. Yazacaklarım her zaman olduğu gibi kişisel görüşlerimdir. Mutlak doğruluk ya da hedefi 12'den vurma iddiası taşımamaktadır...
Jose Saramago, ülkemizde önceden bir avuç insanın haberdar olduğu ama özellikle ölümünden sonra, yani 2010'dan itibaren daha geniş bir okur kitlesine ulaşan, Kırmızı Kedi'nin muhteşem pazarlama stratejisinin de etkisiyle son yıllarda zirve yapan ve neredeyse döneminin en baba yazarlarıyla bir anılmaya başlayan Portekizli bir yazar. Birkaç yıl önce, Kırmızı Kedi bu yazarın kitaplarını güneş sarısı bir renge boyayıp, 'gönül birliği' kurduğu Oda Kitap ve benzeri satış kanallarında 6.90, 9.90 gibi spot fiyatlarla satışa sundu. Bugün çoğumuzun kitaplığında en az bir adet Saramago kitabının olmasının ve herhangi bir kitapçıya girdiğimizde Saramago kitaplarını 100 metre öteden seçebilmemizin arkasında yatan nedenlerden biri de budur. Bu strateji tutunca ve Saramago ülkemizde tabir-i caizse 'lig atladığında' ise 6.90'a satılan bazı kitaplarının fiyatları da bir anda 20 TL seviyesine yükselmiş oldu...
Bu girişin ardından yavaş yavaş kitaba geçelim... Kabil, Saramago'nun son kitabı, benim ise okuduğum ilk kitabı oldu... Okumadan önce çeşitli mecralarda yorumlara kısaca göz attım. Yorumlar genelde birkaç noktada toplanıyordu: 'Müthiş bir sorgulama', 'Dini anlamda hassasiyeti olanlar hiç bulaşmasın', 'Edebiyat ve felsefenin dar koridorlarından geçiyor...' vs...
Tabii ki herkesin görüşüne saygı duymak ve ciddiye almak benim için temel bir prensip... Kitapların güzel tarafı, okuyan herkesin üzerinde farklı bir iz bırakması... Ancak ben bu kitapta ne derin bir felsefi sorgulama, ne zamanın ötesinde bir cesaret ne de dar koridorlar
Bu Kabil Başka Kabil
Bir çok alıntı yapılacak bir kitaptı fakat yapmadım. Çünkü çok fazla yorum veya mesaj alınacak türdendi. Dini tartışmayı bırakalı çok oldu. Jose Saramago'nun avukatlığını yapmaya da niyetim yoktu.
Öncelikle kendi bildiğinin aksini duymaktan hoşlanmayan, din konusunda bilinenin aksini duymaya tahammülü olmayan bu kitabı eline almasın. Ben aykırı şeyleri severim, çoğunluğun karşısında duranları severim yeter ki savundukları şeyin arkasında durduklarını, yaptıklarıyla veya düşünceleriyle kanıtlasınlar. (Sırf aykırı olmak için bildiği bilmediği her şeye muhalif olanlardan bahsetmiyorum) Ben kitabı okuduğum sürece bu kitap Türkiye'de nasıl yayınlandı hadi yayınlandı nasıl büyük tartışmalara sebep olmadı deyip durdum. Belki de olmuştur da ben duymamışımdır bilmiyorum.
Kitap bildiğiniz Adem ile Havva ya da Kabil ile Habil kitabı değil. Burada bu karakterler okuduğunuz veya duyduğunuz karakterlerden tamamen farklı. Sadece bunlar değil dini bir çok bilinen efsaneyi ve kişiyi de kitap tamamen farklı anlatmış. Sadece eleştiri de değil bazı yerlerde hakarete kadar da gidiyor yazarın yazdıkları. İşte bu yüzden de bu kitabı herkes okusun demeyeceğim.
Kitabı okumadan önce içeriğini belli eden iki alıntı ekledim. Bu kitabı okuyup okumayacağınıza karar verebileceğiniz iki alıntı.
Midyanilerle savaşın meyveleri olan sürü hayvanlarının, cariyelerin ve altınların bolluğu karşısında yine şaşkınlığa düşen kabil düşündü, Bir anda binlerce öküz, keçi, eşek ve hiç erkek yüzü görmemiş kadın edinilmesindeki kolaylığa bakılırsa, savaşın çok kârlı bir iş olduğu, belki de işlerin en iyisi olduğu kesin, bu efendi gün gelecek, orduların tanrısı diye adlandırılacak, başka bir işe yaradığını görmüyorum.
Sayfa:88
Ben, altı üstü bir kardeşimi öldürdüm ve efendi beni cezalandırdı, bütün bu ölüler
Reklam
Habil mi Kabil mi1000Kitap
Bu kitabı yazmak büyük cesaret. Hadi yazıldı. Ülkemizde yayınlanması ayrı bir cesaret. Yazar ateist. Tüm dinlerde ortak olan konulara zıt yönden bakarak atıfta bulunmuş. Dinine bağlı insansanız “tövbe, haşa” cümlelerini tekrarlamaktan kitabın sonunu getiremezsiniz; her konuya açık ve sorgulamaktan çekinmiyorsanız da “himm haklı gibi” cümlesi ağzınızdan hiç eksik olmaz.
Bazı bölümleri açıkçası pek hoşuma gitmedi. Tiksintiyle okuduğum yerler oldu. Şu an tek düşündüğüm niye okudum? Gerek var mıydı? Ben de bir etki bırakmadı. Herkes de etki bırakacak bir kitap değil zaten.
Kitapla ilgili alıntı yapmadım. Yapılacak alıntıların tepkilere neden olabiliritesi çok yüksekti. Kenara köşeye bir kaç alıntı iliştirelim. Okumak isteyen de alıntılara göre okumaya karar versin..
Ben, altı üstü bir kardeşimi öldürdüm ve efendi beni cezalandırdı, bütün bu ölüler için efendi'yi kim cezalandıracak şimdi görmek isterim,
Sayfa:83
"Efendi ne yapabilir ne yapamaz hiç bilemeyiz, Öyleyse bize bir açıklama yapmaya zorlamalıyız onu, ve bize ilk söylemesi gereken şey bizi neden ve hangi amaçla yarattığı olmalı"
Puan vermedi·139 syf.·
2026 1. kitabı
Roman, Tevrat’taki Kabil ile Habil hikâyesinden yola çıkar ancak Saramago bu anlatıyı baş aşağı çevirir. Kabil, kardeşini öldürdükten sonra Tanrı tarafından lanetlenir ama bu lanet onu zaman ve mekân içinde dolaşan bir tanığa dönüştürür.
Kabil; İbrahim’in oğlunu kurban etmeye kalktığı ana, Sodom ve Gomora’nın yok edilişine, Nuh Tufanı’na, Eyüp’ün sınanmasına tanıklık eder.
Yani roman, Kabil’in gözünden Tanrı’nın adaletini sorgulayan bir yolculuktur. Roman kısa ama sert, provokatif ve düşündürücüdür.
KABİL TANRIDAN NEFRET EDENDİREdebiyat
Tanrı'nın varlığını bile büyük bir cesaretle sorgulayın; çünkü, eğer varsa, gözleri kör eden korkuya bağlılıktan ziyade akla bağlılığı daha çok onaylamak zorundadır.
THOMAS JEFFERSON
__________
Jose Saramago, Portekizli 1998 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi dünyaca ünlü bir yazardır. Körlük romanıyla tanıdığımız Saramago’nun farklı yazım stili, eserlerinde ustaca kullandığı metaforlar, mizahi ve eleştirel dili, dinlere yaptığı hicivler ve kara mizah kendisinin başlıca özellikleridir. 1991’de İsa’ya Göre İncil romanı yüzünden aforoz edilmiştir. Kabil romanı ise son kitabıdır. Bu kitabında İsa’ya Göre İncil’e benzer şekilde din tarihini, kurgu içinde eleştirmiştir. Baştan uyarmam gerekiyor: Dini inancında hassas olan insanların yer yer rahatsız olabileceği kısımlar bulunmaktadır. Bununla birlikte okurken unutulmaması gereken en önemli husus ise Saramago’nun Hristiyan bir coğrafyada büyümüş olmasıdır. Haliyle bir zamanlar kendisi bir Hristiyandı. Sonrasında dini terk etmiş ve hayatını bir ateist olarak tamamlamıştır. Bundan dolayı, kitapta din tarihi hakkında olayları ele alış şeklini, Kuran bazlı düşünmemek gerekir. Yazarın ele aldığı olayları Tevrat perpektifinden düşünmek elzemdir. Üç semavi din aynı peygamber ve anlatılara sahip şeklinde bir savla buna karşı çıkılabilir veya Tevrat değiştirildi, tahrif edildi savıyla keza karşı çıkılabilir. İlkine karşı şunu diyebilirim: Aynı peygamberler ve anlatılar var olsa da bunların üç dinin kaynaklarında geçme şekilleri birbirleriyle birebir aynı değildir. Kuran’da yüzeysel geçilen pek çok konu Tevrat’ta detaylı olarak geçmektedir. İkinci sava karşı ise şunu diyebilirim: Tevrat’ın değiştirilmesi veya tahrif edilmesi sadece bir iddiadır, yani herhangi nesnel bir kanıtla desteklenmemektedir. Tabi, bana göre baştan sona insan ürünü
Reklam
Reklam