İyi ve yetenekli yöneticilerin olduğu özgür bir ülkede hangi vatandaş özgürlükten feragat etme pahasına yönetimin kendisinden istediklerini kabul eder?
'Özgürlük için eğitim' kapsamında çocuklar ve gençler, aydın birer birey olarak yetiştirilmeli, 'zihinsel özgürlük', çeştli bilgi alanlarında bilginin yeniden üretilmesinden ziyade yönteminin öğretilmesi, yaratıcılığın ve bireysel seçimlerin özendirilmesini içerir*.
* Mill özgürlükçü değerlerin aktarılması konusunda ilköğretimin önemini vurgular.
Reklam
Autobiography adlı eserinde John Stuart Mill, Saint Simon'cu sosyalistlerin getirdiği 'liberalizmin temel doktrinlerine yönelik eleştirilerin'; 'özel mülkiyetin ve mirasın dokunulmaz olduğunu savunan, üretim ve değişim özgürlüğünü toplumsal ilerlemenin dernier motu olarak gören eski iktisat politikasının sınırlı ve geçici değer anlayışı' doğrultusunda ikna olmasına yardımcı olduğunu belirtir.***
* History of political Thought, Vol. XX, no. 3, Autumm 1999, s. 494-530
** Jim Farr, Laura Janara ve History of Political Thought'un iki hakemine yapıcı eleştirileri için teşekkür ederim.
*** J.S. Mill, Autobiography, ed. by C. Shields, Indianapolis, 1957, p. 107.
1773'te İskoçya'da bir ayakkabıcının oğlu olarak dünyaya gelen James Mill, Edinburgh Üniversitesi'nde eğitim gördü.* Presbiter kilisesinde rahiplik kariyerine hazırlanan James Mill, özel öğretmenlik yaparken o dönemde İskoçya'nın tanınmış ahlak felsefecilerinden olan Dugald Stewart'ın konferanslarına katıldı, teoloji çalışmalarının dışında Platon, Rousseau, Hume, Voltaire ve Condillac okudu.
* James Mill'le ilgili bilgiler için bkz. Alexander Bain, James Mill: A Biogrphy, Routhledge/Thoemmes Press, London, 1995 (1882).
Demokratik kurumlarla her alanda desteklenmeyen, ama sadece merkezi otoriteye indirgenmiş demokratik bir anayasa, siyasi özgürlüğü sağlayamayacağı gibi genellikle tam tersi bir anlayışın oluşmasına zemin hazırlar
Tüm bilge ve asil şeylerin sunumu, bireylerden gelir ve gelmelidir; başlarda genellikle bir kısım bireyden. Ortalama insanın onuru ve başarısı, sunulanı izleme kapasitesinde, bilge ve asil şeylere karşılık verebilmesinde ve açık gözlerle ona doğru yönelmesindedir. Güçlü adamı dehasını dünyanın yönetimini zorla ele geçirebildiği ve rıza gözetmeden kendi komutlarına uyar hale getirdiği için alkışlayan 'kahramancılığı' onaylamıyorum. Tek vaat edebileceği, izlenecek yolu işaret eden özgürlüktür. Başkalarını buna zorlama gücü, sadece onların özgürlüğü ve gelişimiyle tutarsız olmakla kalmaz, aynı zamanda güçlü adamın kendisi yozlaştırır' (On Liberty, CW XVIII, s. 269).
Reklam
Reklam