Yazar:
Fikret Arıt
Yorumlar ve İncelemeler
Fikret Arıt'ın Muhtar adlı kitabı, Varlık Yayınları tarafından 1957 yılında yayımlanmış.
İstanbul'un gözden uzak bir köyünde ( İstanbul'da gözden uzak köy) yapılan muhtarlık seçiminin ekseninde bir dönemin siyasi yapısı gözler önüne serilmiş kitapta.
Bir dönemin siyasi yapısı dedim ama bu kitapta anlatılanlar, hâlen geçerli.
Muhtar Hasan Efendi, muhtarlık sevdası ile Cumhuriyet Halk Partisi'nden Demokrat Parti'ye, Demokrat Parti'den Cumhuriyet Halk Partisi'ne gider gelir.Çok tanıdık geldi bu durum bana.Yine de sevilen bir insandır Hasan Efendi, alışmıştır köylü onu muhtar olarak görmeye.
Siyasetin içinde etkin olarak yer alanların parti içi çekişmelerini, entrikalarını da sıradan vatandaşın siyasete bakışını da başarılı bir şekilde vermiş kitapta Fikret Arıt.
Mahmut Makal'ın Bizim Köy'ü ile birlikte inceleyeceğiz , Fikret Arıt'ın Muhtar kitabını.
MUHTAR (1957) / FİKRET ARITEdebiyat
Eser, 7 Kasım 1954 tarihinde yapılan muhtarlık seçiminin İstanbul’un Senirkent adlı bir köyüne yansımalarını konu edinir. Bilindiği üzere 1950’li yıllar siyasi tarihimizde Demokrat Parti-Cumhuriyet Halk Partisi mücadelesinin damga vurduğu yıllardır. Romanda da bu mücadelenin bir köy muhtarlığı seçimindeki küçük bir örneği ele alınır.
Muhtar Hasan Efendi yirmi yıldır köyün muhtarıdır. 1950 seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi’nden Demokrat Parti’ye geçerek muhtar seçilmiştir. 1954 seçimlerinde de muhtar olmak istemektedir. Ancak Demokrat Partililer onun yerine başka bir aday göstermek isterler. Bunun üzerine Hasan Efendi, Cumhuriyet Halk Partililerin de isteğiyle bu partiye döner, aday olur ve bir kez daha muhtar seçilir. Ancak seçildikten birkaç gün sonra kalp krizinden vefat eder. Eserde seçim öncesi, sırası ve sonrası olaylar işlenir.
Romanda partiler arası siyasi çatışmalar, parti içi güç mücadeleleri, siyasal iktidar-yerel yönetim partilerinin farklılığına ilişkin algılar, siyasetin özel yaşama etkileri, batıl inançlar gibi temalara yer verilir. Ayrıca roman aracılığıyla siyasi tarihimiz açısından da faydalı bilgilere ulaşılır. Romandan da anlaşılacağı üzere o yıllarda muhtarlık seçimleri yerel seçimlerden ayrı olarak dört yılda bir yapılmaktadır. Ayrıca siyasal partiler muhtarlıklara aday gösterebilmektedir.
Romanda mülki idare amirlerine sadece iki paragrafta yer verilmektedir.
Reklam
Yazar Hakkında
Fikret ArıtYazar · 8 kitap
Zonguldak’ın Ereğli ilçesinde 3 Ekim 1918 yılında doğan Fikret Arıt, Robert Kolej’in orta kısmını bitirdi. Banka memurluğu, kömür ticareti, film işlerinde çevirmenlik gibi çeşitli işler yaptıktı. 1950'den sonra basın hayatına atıldı. Bir süre gazetecilik yapan Arıt, daha sonra serbest yazar olarak çalıştı. Yeni İstanbul'da (1950-1953), Anadolu Ajansı'nda 1953-1956), Hayat mecmuasında (1956-1962) çalıştı. Kalp yetmezliğinden 11 Kasım 1987'de İstanbul’da öldü. Karacaahmet Mezarlığında gömülüdür.
İlk öyküsü Robert Kolej’in "İzlerimiz" adlı dergisinde çıkan Arıt, 1961 yılında yayımlanan "Hep Bu Topraklar için" adlı romanından sonra daha çok çocuk kitapları yazdı, çeviriler yaptı ve havacılık üzerine incelemeler kaleme aldı. "Güzel Yuana" adlı romanı, 1948’de "Damga" adıyla filme alındı.
Romanları: Mansilâ (1944), Güzel Yuana (1946; Damga adıyla filme alındı, 1948), Maziden Gelen Sesler (1953), Bu Hayatı Yaşamak Lâzım (1955), Muhtar (1957), Kader Böyle İmiş (1958), Hep Bu Topraklar İçin (1961). Çocuk kitapları: Küçük Fedailer (1962), Garip (1966), Transfer Ahmet (1969), Tutsak Doğanlar (1980), Uçan Kleopatra (1981), Bir Güneş Doğuyor (1981), Hayvanlar Çetesi (1983), Özgürlüğe Doğru (1984), İffet (2002), Maziden Gelen Sesler (2002). Havacılıkla ilgili kitapları: Adlarını Göklere Yazdırdılar (1964), Türk Havacılık Hikâyeleri (1966), Havalarda İlk Türk Kadınları (1967).
