Oyun Dürtüsü
Juli Zeh
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
‘Ya nihilistlerin torunlarının çocukları, adına dünya görüşü dediğimiz, ibadet malzemesi satan tozlu dükkandan çoktan çekip gitmişlerse? Ya av hayvanlarının patikaları üzerinden ormana, ulaşmak şöyle dursun, onları görmemizin bile mümkün olmadığı bir yere geri dönmek üzere kıymet ve önemin, faydalı ve gereklinin, gerçek ve doğrunun yarısı çoktan boşaltılmış ambarlarını terk etmişlerse? Ya İncil, anayasa ve ceza hukuku onlar için asla bir salon oyununun kural kitapçığından daha geçerli olmamışsa? Ya onlar siyaseti, aşkı ve ekonomiyi rekabet olarak kavramışlarsa? Ya "iyi" onlar için asgari zarar riski taşıyan azami randıman, "kötü" ise sadece kabul edilebilir uygunlukta bir sonuçsa? Ya yaptıklarının sebeplerini anlamamamızın nedeni hiçbir sebebin olmaması ise?’
Yukarıdaki paragrafla başlayan bir roman Oyun Dürtüsü. İlk cümleyle bağlıyor hikaye okuyucuyu kendine. İlerleyen sayfalarda da devam ediyor şölen. Sanırım en çok alıntı yaptığım kitap oldu, bir o kadar da yazmaya üşendiğim cümle vardır.
Hikaye Bonn’da geçiyor. Ada 14 yaşında, erken okula başlamış, üstün zekalı ve asosyal bir çocuktur. Bir önceki okulundan atılıp özel Ernst-Bloch lisesine başlar. Zekası ve sivri diliyle tüm okların kendisine yönelmesine sebep olur kısa sürede. İlk yılında Olaf ve onun müzik grubu ile olan etkileşimi istemeden sona erer. İkinci yılda okula yeni bir öğrenci gelir 18 yaşındaki, yarı Mısırlı, babasının işi sebebiyle çok sayıda ülkede yaşamış ve sürekli okul değiştirmiş Alev. İlk günden itibaren aralarında bir bağ oluşur Ada ve Alev’in. Alev, insanların hayatta verdiği kararların aslında bir oyunun parçası olduğuna inanmakta ve çevresindeki herkesi, her şeyi yönlendirerek kendince ‘oyun’u yönetmektedir. Karizması, fikirleri ve davranışlarıyla kısa sürede herkesi etrafında
Kitabı hiç sevmedim. Sonunda ne olacak merakından okudum diyebilirim . Kitabı sevmememin sebebi içeriğiydi. Yalnız yazarın üslubu baya iyiydi. Felsefik bir romandı. Bu yüzden dikkatli okumak gerekiyor. Bazı düşünceleri sevdim bu yüzden. Hikayeye gelecek olursak, Ada'nın neden Alev'in dediklerine sorgusuz sualsiz itaat ettiğini bir türlü anlayamadım. Yani yazara göre Ada ya da Ada'ya göre kendisi hissiz,ruhsuz biri. İyiye de kötüye aynı şekilde tepki veriyor yani''tepkisizlik''. Ama Alev'e de aşık oluyor. Nedeni aşık olması mı değil mi yoksa Ada da bu işin sonu nereye varacak diye bu işe girdi bana göre gizemli.Etliye sütlüye karışmaz ama Alev gelince tüm dünyası Alev olur. Hani ruhun yoktu canım? Ada ve Alev'in ukalalığı bitirdi beni. Herkesten zeki olabilirsiniz ama bu üstün olacağınız anlamına gelmez. Yazar resmen Ada ve Alev'i yenilmez olarak görmüş ama unuttuğu birşey var onlar çocuk. Mahkemedeki konuşmada Ada bunun aksi olarak bizi çocuk görüyorsunuz yanılıyorsunuz gibi şeyler konuştu da çocuk işte ya.Böyle iradede çocuk görmek bilemiyorum. Ütopik. Neyse. Alev'in hala bu oyunu neden düzenlediğini anlamadım. Kitabı okumuşsun anlaman gerekirdi diye düşünebilirsiniz ama sürekli bir yerlerde Alev birşeyler geveledi durdu Oyun dürtüsü diye anlamadım yani. Gerçekten bu kitabın felsefik bir yönü vardı ve ben anlamadım. Belki anlasaydım Ada gibi düşünürdüm.
Bu kitapla ilişkim maalesef biraz sorunlu oldu. Uzun zaman önce başladığım kitabı sürekli aralar vererek, bu aralardan sonra kitaba bağlanmayı bir türlü başaramayarak biraz da başlanmış işi bitirme yükümlülüğü gibi, zorlukla nihayet bitirebildim. Anlatılanın bu kadar uzun tutulması gereksiz bir hamle olmuş. Bu kadar negatif duygularla objektif bir yorum yapabilmenin de mümkün olmadığını düşünüyorum. Merak edenlere lafım olmaz, ama benlik değildi.
Daha önce yazarın iki kitabını okumuştum. Anlatım dilini sevmiştim.
Her ne kadar Kartallar Ve Melekler kitabı beni sıksa da cümleleri iyiydi yazarın
Blog arkadaşım Eren' de bana bu kitabını yolladı. Burdan bir kez daha teşekkür ederim Eren'cim.
Yer yer uzatmış olsa da yazar konu olarak iyiydi. İçinde felsefi cümleler olması aynı zamanda dikkat çekiciydi.
Bonnda bir özel okulda birbiriyle karşılaşan iki sıradışı öğrencinin, fikirlerin, ideo-lojilerin, dinlerin, barışa inancın, insan haklarının ve demokrasinin yerine pragmatizmi koymuş olan Ada ile Alevin öyküsünü anlatıyor. Babasından, insanların kararlarının aslında mükemmel prova edilmiş bir oyun olduğunu öğrenmiş olan ve oyunun, kendisine kalan son varoluş şekli olduğunu düşünen yarı Mısırlı Alev ile kendi kendini yaratmanın o yalancı, çekici, kolaycı yolu olan nitelik edinmeyi gereksiz bulan, aptallığa duyduğu nefreti zehir gibi sözlerle dile getiren Adanın öyküsünü... Kendilerini nihilistlerin torunlarının çocukları olarak tanımlayan bu ikili, tüm değer yargıları ellerinden alınmış olanların elinde kalan tek şey olan oyun dürtülerini Polonyadan iltica etmiş olan öğretmenleri üzerinde tatmin etmeye karar vererek Adaya olan ilgisini kötüye kullandıkları Smuteke şantaj yapmaya başlar. Zeh, ?iyi-kötü? ayrımının yerini ?işlevsel-işlevsel olmayan? ayrımına bırakmış, ahlağın bir endüstri normuna dönüşmüş olduğu ve gerçekliğin, kendi kopyalarını taklit ettiği çağımızda, insani bir şey hissedebilmek için kalp piline gerek duyan neslin bu iki üyesiyle ölümden önce bir hayatın varolduğuna inanan Smutekin yaşadıklarını anlatırken, bir yandan da Greenpeace ile El Kaide, Hollywood ile 11 Eylül arasındaki bağlantılara da değinerek dünyamızın bugünkü durumuna, toplumların yapısına ve insanlar arasındaki ilişkilere alışılmışın
Yazar Hakkında
Juli ZehYazar · 5 kitap
Juli Zeh 1974'te Bonn'da doğdu, Passau ve Leipzig'de hukuk eğitimini sürdürürken bir yandan da Leipzig'deki Alman Dili ve Edebiyatı Enstitüsü'nde öğrenim gördü. Ayrıca Avrupa Hakları ve İnsan Hakları konularında eğitim aldı, bir süre New York, Krakow, Zagreb ve Saraybosna'da bulundu. Avrupa Topluluğu'nun genişlemesine ilişkin hukuki sorunları konu alan Recht auf Beitritt? Ansprüche von Kandidatenstaaten gegen die Europäische Union (2002), köpek sahipleri için derlediği mizahi bir sözlük olan Kleines Konversationslexikon für Haushunde (2005) ve çeşitli gazete ve dergilerde yayımlanmış makalelerinden oluşan Alles auf dem Rasen (2006) adlı kitapları vardır. David Finck ve Oskar Ters ile genç Bosnalı yazarların eserlerinden oluşan Ein Hund läuft durch die Republik (2004) adlı bir antoloji de yayımladı. İlk romanı Kartallar ve Melekler (Metis, 2005) pek çok dile çevrildi. Zeh, aralarında Humboldt Üniversitesi Deneme Ödülü (1999), Caroline-Schlegel Deneme Ödülü (2000), Alman En İyi İlk Kitap Ödülü (2002), Ernst-Toller Ödülü (2003) ve Per-Olov-Enquist Ödülü'nün (2005) de bulunduğu çeşitli ödüller kazanmıştır.
