Szasz’ın bu kitabı, yalnızca psikiyatriye değil, modern toplumun tüm “normalleştirme” mekanizmalarına açılan bir isyan metnidir. O, akıl hastalığını bir “tıbbi hastalık” değil, “sosyopolitik bir kurgu” olarak tanımlar. Ve belki de ilk kez biri, deliliği tıbbi değil, ahlaki bir mesele olarak masaya yatırır. Szasz’a göre “hasta” diye yaftalanan bireyler, çoğu zaman toplumun oybirliğiyle dışladığı marjinaller, aykırılar ve düzene direnenlerdir. Tıpkı düşünce suçluları gibi… Onlara delilik isnadı, düşünce sistemlerinin işlevsizliğinden değil, itaat etmeyişlerinden verilir. Böylece akıl hastalığı, bir tür siyasi baskı aracına dönüşür. Laing’in “delilik, sağlıksız bir topluma verilen sağlıklı bir tepkidir” sözünü hatırlatır, ama daha hırçın, daha net ve daha sistem karşıtı biçimde. Bu kitapta, şizofreninin, depresyonun ya da anksiyetenin varoluşsal ve kültürel temelleri irdelenir. Szasz, DSM tanı sistemlerini, birer “toplumsal disiplin araçları” olarak görür. Ve der ki: “Delilik, anlam üretimi bozulmuş bir beyin durumu değil; anlamın kendisini reddeden bir toplumun ürettiği yanılsamadır.” Bu fikir, bir kapıyı daha aralar: Eğer delilik toplumsal normlarla tanımlanıyorsa, o halde hepimiz potansiyel hastayız. Ve eğer tedavi, bireyin yeniden normalleştirilmesi ise, bu sadece bir tür zihinsel hizaya sokma operasyonudur. Bir düşünce devleti…

Psikoterapi MitiThomas Szasz · Goa Yayınları · 20124 okunma