a
Akademik
4 üyeTakip
Erich FrommAkademik
“Kişinin kendi dışındaki dünyayla bağlantılı olması gereksinimi, yalnızlıktan kaçınma gereksinimidir. Fiziksel açlık nasıl bedeni ölüme götürürse, tümden yapayalnız ve soyutlanmış hissetmek de aynı şekilde insanın zihnini parçalanmaya götürür.”
Yere Düşen Dualar bize hayatın mutlak bir anlamı olmadığını ve onu tek bir kitap içinde açıklamaya kalkışmanın imkânsızlığını söylüyor. Binlerce kitap okuyup hepsini yakan ve evreni tek bir kitapla anlatmak arzusuyla tutuşan Useybia'nınki gibi bir cinnettir bu.
Ama yapabileceğimiz bir şey var: Kendimizi anlamak. Bunun için de yola çıkmayı, ne kadar tekinsiz olursa olsun geçmişe bakmayı, sislerimizi dağıtmayı ve yalanlarımızla yüzleşmeyi göze almalıyız. Yalınlaşmak için yalansızlaşmak gerekir çünkü.Reklam
Türk mitolojisinin Türeyiş ve Ergenekon destanlarında olduğu gibi diğer dünya milletlerinin mitik metinlerinde de sıkça rastladığımız bu geriye ve anne karnına dönüş, yeniden doğuş arketipi, geriye dönüş, arınma, saflaşma ve yeniden doğuş bağlamında ebedi dönüş ritüelini içerir ki sonuç yine yazarın romanda “olmak” probleminin arkasına sakladığı gerek bireysel ve gerek evrensel insanın arınma ihtiyacıdır.
Örneğin ailesi tarafından fazlaca şımartılan bireyler büyüdüklerinde gerekli olan işleri hep başkalarından bekler. Ya da ailesinden sevgi görmeyen bireyler gelecek yaşamlarında güçsüz, çekimser bir kişilik oluşturabilir. Hatta onlarla toplum içinde sorunlu tipler olarak karşılaşılabilir.
Psikanaliz ve Sonrası, psikanalitik düşüncenin Freud merkezli yapısını ve ondan uzaklaşarak çoğul ve disiplinler arası bir kuramsal zemine evrilişini ortaya koymaktadır. Jung’un kolektif bilinç dışı ve arketip kavramları, Adler’in bireysel psikoloji yaklaşımı, Fromm’un toplumsal belirlenmişlik vurgusu, Rank’ın ayrılma ve yaratım eksenli düşüncesi ile Horney’in temel anksiyete kavramı, edebî metinlerde öznenin kurulumu ve çatışma dinamiklerinin çözümlenmesine olanak tanımaktadır. Bu yönüyle eser, psikanalitik edebiyat eleştirisi açısından yalnızca kuramsal bir kaynak değil, aynı zamanda metin merkezli okumalara zemin hazırlayan açıklayıcı bir referans niteliği taşımaktadır. Bu çalışma ayrıca, psikanalitik edebiyat kuramının kavramsal çeşitliliğini ortaya koyan bir başvuru metni olarak ele alınabilir. Freud sonrası psikanalitik yaklaşımlar, edebî metinlerde bilinç dışının temsili, benlik bölünmeleri, toplumsal baskı mekanizmaları ve öznenin varoluşsal konumlanışı gibi unsurların çözümlenmesine imkân tanımaktadır. Bu nedenle eser, klinik bir psikoloji metni olmanın ötesinde, edebiyat incelemelerinde kuramsal çokluğu mümkün kılan nesnel bir düşünsel çerçeve sunmaktadır denebilir.
Reklam
Reklam