g
Girit
1 üyeTakip
Kurtubalı Müslümanlar tarafından kurulan Girit Müslüman Emirliği, yaklaşık bir buçuk asır boyunca Akdeniz'de hüküm sürmüştür. Yurtlarından çıkarılan ve sürgün edilen bir grup Endülüslü Müslümanın, Akdeniz'in bu stratejik adasını fethederek kurdukları devletin hikâyesi, tarihin enteresan hadiselerinden biridir...
Yedikıta Dergisi - Sayı 213 (Mayıs 2026)
Yedikıta Dergisi - Sayı 213 (Mayıs 2026)Zorba'da Neşenin NedeniGirit
Benim buradaki sevincim çok büyük. Çünkü çok çok basit şeylere seviniyorum. Sevincim dayanıklı nesnelerden fışkırıyor: temiz hava, güneş, deniz ve kepekli ekmek. Akşamları önümde bağdaş kurup Türkler gibi oturan, ağzını açıp konuşarak dünyayı ferahlatan bir Denizci Sinbad var. Bazen sözler yetmedi mi, ayağa fırlayıp raks eder; bazen raks yetmezse santurun (bir çeşit çalgı) dizlerinin üstüne alır ve çalmaya başlar.
Sayfa 113 - Can Modern
Zampara FilozofGirit
Okunması incelenmesinden daha kolay kitaplar serisine güzel bir örnek daha. Karşınızda Zorba, herkesin kendinden bir parça bulabileceği bir kitap. Bir mozaik. Doğu felsefesi ve Avrupa bakışı, Antik Yunan düşüncesi ila Buddah karışımı. Zorba' yı düşündükçe aklıma Diyojen geliyor. Reenkarne bir Diyojen; edep konusunda yarışabilirler. Kart zampara, katil ve düzensiz yaşamı olan bir filozof. Hayat okulundan mezun bir filozof. Zorba ile linyit kömürü benziyor aslında, ikiside zaman ile çürümesi gerekirken daha çok yaşama tutunuyor daha çok değerleniyor. Zorba bir kömür madeni, ham ve işlenmemiş. Eğitim almamış, yontulmamış en önemlisi yönlendirilmemiş olması. Filozofluk yönü burdan geliyor aslında adeta bir çocuk aklıyla hayatı sorgulayan koca bir adam. Hayatın gerçeği Zorba; "Kendin yarı şeytan olmazsan, şeytandan nasıl kurtulursun?" diyor. Kendiside zaten yarı bir şeytan, hayatta hiçbir şeyin tamamen iyi veya kötü olmadığının canlı kanıtı. Aynı zamanda yarım kalan şeylere düşman olması da hayat boyu çelişkili yaşamına güzel bir örnek. Çelişkili diye söyleyince ağır bunalım ve buhran geçirircesine çelişkiler değil, ani ve keskin bir kesik gibi bir yıldırım düşmesi gibi karar veren bir adam. Hayata dair çok derin mesajlar içeren güzel bir roman. Usta ellerden çıktığı her halinden belli, ayrıca şahsi olarak Türk motiflerini görmek beni çok etkiledi, sevindim. Nikos Kazancakis'in mezar taşıyla başlıyor; mezar taşında " Hiçbir şey beklemiyorum, hiçbir şeyden korkmuyorum, özgürüm." sözleri yazılı. Böyle çarpıcı bir giriş ve böylesine çarpıcı bir yazarın eserini okumak benim için onurdu. 
Zorba 
Nikos Kazancakis
Zorba Nikos KazancakisBu kitap adının aksine, 1645’ten 1923’e uzanan geniş bir özettir...Girit
Benim gibi ailenizde Giritli var ise ve geçmişinizi merak ediyorsanız, bu kitabı mutlaka edinin ve okuyun. Yok ise de, Ege/Akdeniz tarihimizi merak ediyorsanız, yine okuyun..
Şimdiye kadar Girit hakkında yazılmış kitapların büyük bir kısmı ne yazık ki bilimsel bir temele sahip olmadığı için, elimdeki bu değerli eserin yazılmasındaki esas amaç bu boşluğu doldurmakmış.
Kitabın adı her ne kadar ‘Kısa’ Girit tarihi olduğunu belirtmiş olsa da, şimdiye kadar yapılan en kapsamlı çalışmadır ki yazarlarını tebrik etmek gerekir.
Değerli akademisyenler Ayşe Nükhet Adıyeke ve Nuri Adıyeke’nin tam 30 yıllık çalışma ve araştırmalarının sonucu olan bu kitap, bu derin tarihsel hikayenin Osmanlı kısmını, kadı sicillerini de kapsayarak ayrıntılı olarak inceliyor. Birçok belge ve arşivin taramasının sonucudur bu kitap..
Kitap, Osmanlı öncesi Girit ile başlayıp, daha sonra Girit’in Osmanlı yönetimine girişiyle devam ediyor. Adanın özerkliğini ilanı ve Yunanistan’a katılmasıyla da sona eriyor..
Kitapta olaylar bölümlere ayrılmıştır:
İlk bölümde Girit’in coğrafi konumu ve Osmanlı öncesi geçmişi ve Osmanlı yönetimine geçişi anlatılmış.
İkinci bölümünde Osmanlı İmparatorluğu’nun son zaferlerinden olan ve çeyrek asır süren Girit Savaşı ve Osmanlı egemenliğinin kurulması incelenmiş.
Bağımsız bir eyalet olan Girit, Osmanlı idare sisteminde tarım anlamında çeşitli farklılıklar yaşamıştır. Örn. Venedik döneminde Avrupa’nın önemli üzüm bağları, şarap üretim merkezi iken, Osmanlı döneminde ise zeytin ve zeytinyağı endüstrisi üretimiyle gelişmiştir. Bu bölümde ayrıca adadaki nüfus ve sosyal dokusu, farklı dinlere mensup ada sakinlerinin evlilik kurumu, kültüründen ve konuşulan dillerden de bahsedilmiştir.
Üçüncü bölümde, 19. yüzyılda milliyetçilikler çağında adanın durumu, Yunan Bağımsızlık
Osmanlı Dönemi Kısa Girit TarihiAyşe Nükhet Adıyeke · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202115 okunma
Giritliler & Osmanlı’ya geçiş…Girit
“Mübadele öncesinde 19. yüzyılın sonundan itibaren adadan ülkemize kaçarak gelenler ‘eski Giritli’; mübadele hükümleri uyarınca gelenler ise
‘yeni Giritlilerdir”...
-
“2019 Yılın Eylül ayı, Girit’in Osmanlı egemenliği altına alınışının 350. yıldönümü idi.
Hanya’nın alınış tarihi olan 1645 yılından itibaren oluşturulan Osmanlı yönetimi, Girit adasındaki geleneksel hayat yok edilmeden kadim hayatın üzerine tesis edildi...”.
