k
Konfüçyüs
12 üyeTakip
- KURU SIKI POHPOH VE ÖRTÜLEN HAKİKÂT...Konfüçyüs
Bir not: Konfüçyüs’ün bilgiye dair söylediklerine bakıp onu “pozitivist–olgucu” diye niteleyenler bulunmuştur. Ölüme dair ve bu çerçeveye girer sözlerine bakıp da “agnostik–bilinemezci” diye niteleyenler de. Aslında ölüm ötesine bakışını “alâkasızlık” diye niteleyerek, “şuursuz madde”ye dönüşü tabii hâl kabul edişi dolayısıyla “ruhsuz panteizm” de diyebiliriz.
Bunun yanında, “Geçmiş geçmiştir, gelecek yoktur, var olan bu ândır ve hayatın hakikati de budur; varlığın ve varoluşun…” anlayışıyla karşılaştırır, Heidegger’den Sartre’a, Camus’ya kadar bir takım versiyonlarla sınıflandırabiliriz.
Bunu, şunun için söylüyorum: Kaba saba sınıflandırmalardan kaçınılmalı; bir kolaylık vesilesini, hakikatlerin kapana kıstırılıp kısırlaştırılması ve neticede yanlış anlaşılması işine âlet etmemelidir.
Hususen birbirinin kopyası hâlinde güya yeni imzalarla çıkan ders kitaplarında zaman geçtikçe bilgi adına hiçbir şey kalmaması ve kuru klişe ve kuru sıkı lafızlarla vaziyetin idare edilmesi görüntüsü bu yüzdendir. Üniversitelerde hemen herkesin kendi branşından tiksinmiş bir vaziyette dışarı çıkmasının sebebi de budur.
Aralık 2003, hind ve çin‘e bakış, hayatı ahlâki yaşamak, İBDA YAY.
Reklam
- İDRÂK ETMEMİŞ OLSAK DÂHİ ARADIĞIMIZ HEP “O”Konfüçyüs
Bir not: Ruhî ve fizikî bir gerçeklik hâlinde hayatı yaşıyoruz; hayatın, hakikatin, nereden gelip nereye gittiğimizin sorucusu, nasıl yaşamamız gerektiğinin prensiplerinin arayıcısı veya koyucusu oluyoruz. Buluyoruz, bulduğumuzu sanıyoruz, sağlamasını yapıyoruz. Bütün bu faaliyetlerimiz, elbette bir gevezelik için değil ve ânlık–günlük ihtiyaçlarımızın da içinde bulunduğu en geniş anlamıyla hayat için.
Bu hayatın içinde — hayat diyoruz ya! — sağlık da var; en girift düşünceden en müşahhas realiteye kadar her şeyin nasıl da hârikulâde bir varlık ve varoluş ritmi içinde gergefleştiğini gösteren ne güzel bir örnek… İşte, 99 toplu “güzel isimler”inden biri “Hayy” olan Allah’ın halifesi olarak yaşarken, hayatımız aslında hayata hizmet içindir; hem o bakımdan, hem de yine O’na bağlı bu bakımdan — canımız.
“Bilerek bilmeyerek Allah’ın kulu ve bilerek bilmeyerek O’nu arayan insan” diyoruz ya; yukarıdan beri söylediklerimiz ışığında, çağımızda tıbbın kendisinin felsefî anlayış olması bakımından, felsefenin pratik–irâdî–ahlâkî yönünün yamacında yer tutan sıhhate dair tavsiye ve öğütlerin bırakılmış olması bir yana; bilinen düşünce tarihinde, en eskiden geçen yüzyıla kadar hemen her düşünce ekolünde “mutlu yaşama” cümlesinden olarak sağlık kurallarıyla ilgili bilgilerin yer tutmasının sebebi anlaşılıyor sanırız.
Konfüçyüs’ün de sağlık kurallarına dair öğütlerini böyle anlamalı.
Aralık 2003, hind ve çin‘e bakış, hayatı ahlâki yaşamak, İBDA YAY.
- ÖLÜM VE İDRÂK...Konfüçyüs
Konfüçyüs’e (Üstad’a), ölümden sonra ne olacağı sorulunca, şu cevabı veriyor:
> “Sen daha hayatın ne olduğunu bilmiyorsun, ölümden sonrasının ne olacağını ne yapacaksın ki!”
Konfüçyüs: Ölümden sonrası bilinmemelidir.
Çünkü, eğer insanlar ölümden sonra yaşanmadığını bilirlerse ölülere saygı göstermezler; eğer ölümden sonra yaşandığını bilirlerse de, sevdikleri ölülere bir an önce kavuşmak için canlarına kıyarlar. En iyisi, ölüm hakkında hiçbir şey bilmeden yaşamak ve katlanmaktır. İnsan, bildiği şeyi bilmeli, bilmediğini de bilmediğini bilmelidir; gerçek bilgi budur. Her işte adalet ve doğruluk içinde olunmalıdır.
---
Bir not: Geçmiş, bir “gerçekleşmiş” olması bakımından, bilinmez geleceğe nazaran daha sağlamdır. Gördüğümüz “arka”ya nazaran, göremediğimiz “ön” — buna nispetle — “ön”, hatıra; “arka” ise istikbal… Bu husus, bir kısım Doğu dillerinde mevcut ve günlük konuşma dilinde de, davranış-işaret dilinde de “istikbal” bu şekilde ifade ediliyor. Geçmişin potansiyel hâlde “ân”da bulunması ve geleceğin henüz gerçekleşmemiş olarak “yok” olması... Ân’da yaşıyoruz. Konfüçyüs’ün öğütlerine bakınca resmettiğimiz bu düşünceler — her gördüğü sakallıyı dedesi sananlar için bildirelim ki — "Ân’da yaşıyoruz!" hakikatinde olduğu gibi, bir hakikatin de, değişik bakışa nispetle nitelenişinin de değişeceği gerçeğine bir misâldir.
Aralık 2003, hind ve çin‘e bakış, hayatı ahlâki yaşamak, İBDA YAY.
Konfüçyüs: Herkes görevini eksiksiz olarak yapmalıdır. Kralsanız, kral olun. Teba iseniz, teba olun. Kocaysanız koca, kadınsanız kadın olun, çocuksanız çocuk.
Aralık 2003, hind ve çin‘e bakış, hayatı ahlâki yaşamak, İBDA YAY.
Reklam
Reklam