Elif Tosun Tur
@lessientelrunya2
Matematik Öğretmeni Hacettepe Üniversitesi
39 okur puanı
Nisan 2020 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Georgi Gospodinov’un Doğal Roman’ını bitirdiğimde, okuduğum hiçbir kitaba benzemediğini fark ettim. Alıştığımız anlamda bir başlangıcı, ortası ve sonu olan bir roman değil. Daha doğrusu, sayısız başlangıcı var ama insan bir türlü kesin bir sona ulaştığını hissedemiyor. Kitap bitiyor ama anlatı sanki devam ediyormuş gibi kalıyor. Roman, olay anlatmaktan çok düşüncelerin, ayrıntıların ve gündelik hayatın en sıradan görünen anlarının peşine düşüyor. Yazar, çoğu zaman görmezden geldiğimiz şeyleri (sinekleri, tuvaletleri, rahatsız edici ayrıntıları) şaşırtıcı bir doğallıkla anlatıyor. Normalde üzerinde durmayacağımız bu detaylar, metnin içinde tuhaf bir şekilde anlam kazanıyor.
Doğal Roman, klasik bir hikâye arayanlar için zorlayıcı olabilir ama farklı bir okuma deneyimi yaşamak isteyenler için oldukça özgün.
Sabahın Üçü, baba–oğul ilişkisini derin ve duygusal bir şekilde ele alan, insanın içini sessizce sızlatan bir kitap. Hikâyede baba ve oğlun yolları, bir hastalık sayesinde kesişiyor; aslında yıllarca kurulamayan bağın kurulması için hayat onlara geç kalmış bir fırsat sunuyor. Toplumun çizdiği sınırlar, suskunluklar ve ertelenmiş duygular yüzünden birbirini tanıma şansı bulamayan bir çocuğun hikâyesi okuru en çok etkileyen yönlerden biri.
Kitapta beni en çok sarsan anlardan biri, çocuğun babasının yüzündeki bir detayı ancak çok sonra fark etmesiydi. İnsan, aslında ne kadar çok anı biriktirebilecekken bunun çocukluktan itibaren ertelenmiş olmasının ağırlığını hissediyor. Paylaşılabilecek yılların sessizce kaybolmuş olması, hikâyeye derin bir hüzün katıyor.
Yazar, geç kalınmış sevgiyi ve kurulmaya çalışılan bağı sade ama etkileyici bir anlatımla aktarmış. Tam birbirlerini bulmuş, birbirlerini tanımaya başlamışken hikâyenin beklenmedik sonu insanı hazırlıksız yakalıyor. Birbirlerini bu kadar geç bulmuşken bu bağı sürdürememeleri, kitabın en acı tarafıydı.
Sabahın Üçü, insanın sevdikleriyle kurduğu ilişkileri ertelemenin ne kadar büyük bir kayıp olabileceğini hatırlatan bir hikaye
Cennetin Doğusu benim için hem akıcı hem de düşündürücü bir okuma deneyimi oldu. Kitabın başında çok sayıda karakter olması nedeniyle hikâyeye adapte olmakta biraz zorlandım; ancak sayfalar
Beni Asla Bırakma’yı bitirdikten sonra içimde tuhaf bir boşluk kaldı. Kitap gerçekten akıcıydı; dili sade ama duygusu derindi. Özellikle ilk yarısında olayların nereye gittiğini tam olarak anlayamıyorsunuz. Ben de yarısına kadar organ bağışı meselesinin tam olarak ne olduğunu kavrayamamıştım. Hailsham’daki (okul atmosferindeki) o sakin, hatta yer yer nostaljik anlatım insanı yanıltıyor. Ancak sayfalar ilerledikçe gerçeğin yavaş yavaş ortaya çıkması insanı hikâyenin içine daha çok çekiyor.
Yazarın en etkileyici yanı, büyük trajediyi bağırarak değil, fısıldayarak anlatması. Kathy, Tommy ve Ruth’un sıradan gibi görünen çocukluk anıları, aslında kaderlerinin ne kadar baştan yazılmış olduğunu hissettiren küçük ipuçları taşıyor. Okurken “belki bir çıkış yolu vardır” diye umut ediyorsunuz ama o umut hep yarım kalıyor.
Özellikle Kathy ve Tommy için farklı bir son mümkün olabilir miydi diye düşünmeden edemiyorum. Erteleme umudu, onların aşkını kurtarabilir miydi? Yoksa yazar bilinçli olarak bize kaçışsız bir dünya mı göstermek istedi? Belki de kitabın gücü tam da burada: Hayatın her zaman adil olmadığını, bazı sonların değişmediğini yüzümüze sakin bir şekilde çarpıyor.
Bence bu roman sadece organ bağışı ya da klonlama üzerine değil; aşk, kader, kabulleniş ve insan olmanın anlamı üzerine yazılmış.
Yazarın ölüm temasını sakin, dingin ve yer yer şiirsel bir anlatımla ele almış. Okurken insanı düşünmeye sevk eden, içe dönük bir havası var.
Ancak roman boyunca duygu tonunun neredeyse hiç değişmemesi dikkat çekiyor. Anlatım baştan sona aynı melankolik çizgide ilerliyor; belirgin bir gerilim, sürpriz ya da duygusal iniş çıkış pek hissedilmiyor. Bu da yer yer tekrara düşüldüğü izlenimini yaratabiliyor. Konu güçlü olmasına rağmen, olay örgüsünde daha fazla hareket ya da farklı duygu geçişleri olsaydı etki daha derin olabilirdi. Genel olarak atmosferi ve fikri güzel; fakat biraz tekdüze diyebilirim.
