Hüseyin Aycan
@logos201
Ne tür bir kişi isyan eder? Bilinçli (entellektüel) isyan eder. Allah’ın iradesine karşı isyan. Allah’ın iradesi nedir? Allah’ın iradesi, tarihte varolan kanunlardır; Allah’ın iradesi, tabiatta varolan yasalardır; Allah’ın iradesi, kabile, toplum ve insan topluluğunda varolan kurallardır.
Reklam
Türkülere karşı duyulan ilgiyi büyülerden ayırma olanağı yoktur. Halkın özünden doğan, gerçeği olduğu gibi dile getiren bir yaratma, bir düşünce ürünü belli bir yörede sıkışıp kalmıyor, yöreden yöreye, toplumdan topluma sıçrıyor. Büyüye inanmamasına karşılık büyüden korkan çok kimse tanırız içimizde. Özellikle bayanlarda bu korku çok mu çok yaygındır. Büyüye kesinlikle inanmadığını, bunun uydurma, kandırmaca bir iş olduğunu ileri süren, benimle bu konuda uzun uzun tartışan bir bayan dostum yıldızına, burcuna, falına bakıp geleceğini öğrenmek için yakamı bırakmazdı bir türlü, gene de bırakmıyor. Onun duygularını çok iyi anlıyorum. Bütün okumalarına, çağdaş bir yaşama düzeyinde bulunmasına karşılık yüreğinin derinlikliklerinde eski geleneklerin, inançların kökleştiği besbelli. Bir ürperti, bir beklenmeyen olayla karşılaşma, bir umutsuzluk bu eski inanç kalıntılarını yerinden oynatıyor. İnsan, insan olduğu sürece, bundan kurtulamaz kolay kolay, ancak bu tür inançları, gelenekleri bir yana itebilir gücü yeterse. Güçlü görünmek kolaydır da güçlü olmak değildir.
Yaygın bir kanıya göre büyü yalnız Anadolu'da yapılır, İstanbul yerlileri böyle işlere inanmaz, değer vermez. Oysa gerçek öyle değildir, ilkçağdan beri Anadolu'da olduğu gibi kendilerine «İstanbullu» demeyi bir ayrıcalık sayanlar arasında da büyü çok yaygındır. Bu yaygınlık Bizans döneminden kalmadır, birçok büyücü İstanbul'da okumuş, yetişmiş sonra Anadolu'ya gitmiştir. Bu konuda yaptığımız araştırma gerçeği ortaya koymuştur. İstanbul inanç, gelenek, görenek bakımından Anadolu'dan ayrı, kendi içine kapalı bir yöre olarak görülemez.
Anadolu büyüleri Anadolu'nun tarihi, Anadolu insanının gerçeğidir. Bu nedenle büyüleri birer yalın halkbilgisi varlığı olarak değil, birer tarih belgesi niteliğinde anlamak gerekir.
Reklam