"Bu gün anam öldü. Bəlkə də, dünən ölüb, bilmirəm." Kitabı bir neçə cümlə ilə ümumiləşdirəsi olsaq, bu cümlələrdən istifadə edərdim. Ən yaxşı girişlərdən birinə sahib, nəinki Alber Kamünün, həmçinin dünya ədəbiyyatının şah əsərlərindən olan "Yad" dan danışaq.
İndiyə qədər oxuduğum kitablar arasında ən fərqli yazı stilinə malik kitab bu idi. Kitabda sizi həyəcanlandıracaq, digər səhifəsində nə olacağı barədə düşündürəcək, demək olar, heç nə yoxdur. Lakin kitab sehirli şəkildə sizi özünə çəkir. "Bir kitabı maraqlı edən oradakı həyəcanverici səhnələrdir" - deyə düşünə bilərik. Amma bu kitabın verdiyi təəssürat tamamilə fərqlidir. Necə ki, gündəlik həyatdakı hadisələrə həyəcanlanmırıq, lakin yaşamaqdan bezmiriksə, Kamü də bu kitabda belə bir effekt yaradıb. Sanki hansısa qonşunuz sizə başına gəlmiş hadisələri danışır. I hissədəki hadisələr çox sadədir, amma yenə də, oxucunu sıxmır və yormur. II hissədə isə hadisələr getdikcə qəlizləşir, qorxulu məqamlar yaranır. Lakin cənab Merso bu hadisələrə biganəliklə yanaşır, adi bir gün kimi baxır. Merso ilə qurduğumuz dərin empatiya hissi də bizi hadisələri həmin yadlıqla izləməyə məcbur edir və əsər ümumilikdə, hadisələr tərəfdən heç bir hiss-həyəcan yaratmır. Yazı stilindəki bir qəribəlik də hadisələrin inanılmaz tezliklə hərəkət edir. Baş qəhrəman harasa gedirsə, bir-iki cümlə sonra orada olur. Günlər arasındakı zaman da çox qısadır. Oxucunu yormayan bir faktor da budur. Bu cəhətdən əsəri uzatmaq olardı, lakin Kamü bizə başqa şey çatdırmaq istəyib. Əsəri uzatmağın iki (bəlkə də, daha çox) yolu var:
1) Cümlələr üzərində işləyərək müəyyən təsvirlər qatmaq
2)Yeni hadisələr əlavə etmək
Burada 1-ci üsuldan istifadə etmək olardı, amma Kamü həyat təsvirindən çox, bir insan təsviri yaratmaq istəyib. Beləliklə, əsərdə lazımsız təsvirlər