İkinci adam
İkinci Adam: İsmet İnönü
Türkiye siyasi tarihinde gerek kendi döneminde ve gerek günümüzde belki de en az anlaşılmış siyasi figürüdür. Aynı zamanda en çok haksızlığa uğrayan kişidir. Hakaretlere uğramış, linç edilmeye çalışılmış, yolları kesilmiş, taşlanmış, başı kırılmış, yerlere serilmiş, partisinin mallarına el konulmuş, partisi kapatılmaya çalışılmış, suikaste uğramış, hatta ömrü savaş alanlarında geçtiği halde asker kaçağı olduğu bile söylenmiş... Kısacası gerek savaş meydanlarında gerek iktidardayken özellikle de muhalefetteyken baya mihnetler çekmiştir.
Oysa ülkenin kurtarılmasında, kuruluşunda, modernleşmesinde ve ekonomisinde belki de en fazla harcı olan kişidir. Elbette ki kurtuluşta ve kuruluşta bir çok kişinin inkar edilemez payı vardır. Büyük emekleri vardır. Hele Mustafa Kemal Atatürk bu işin başlatıcısı, öncüsü ve lideridir. Ama kuruluştan sonra Atatürk artık liderdir. Fikirler üretir ve talimatlar verir. Ama İsmet İnönü ise bizzat icracı ve uygulayıcıdır. Sahanın ortasındadır. İnkılapların uygulanması ekonomi ve sanayinin oluşturulmasında büyük emekleri vardır. Hele demir yollarındadaki başarılarda en büyük pay onundur. Zaten kitapta da altı çizilmiştir. Üstelik Atatürk'ü eleştiremeyenler bütün okları ona yöneltmiştir. Hele Atatürk'ün ölümünden sonra bütün yük onun omuzlarındadır.
O bir tarihi ve siyasi karakterdir. Ama her şeyden önce elbette ki o bir insandır. Ve bir insan olarak doğru ve yanlışları olmuştur. Başarıları ve başarısızlıkları olmuştur. Bu doğru ve yanlışlar teraziye konulur ve değerlendirilir. Ki bence terazinin doğrular ve başarılar kefesi yanlışlar ve hatalar kefesine büyük farkla ağır basar. Bizde ise tarihi ve siyasi kişiler ya göklere çıkarılır ya da yerin dibine batırılır. Ortası yoktur. Çünkü mantık ile değil, duygu ile hareket
Mazide Kalan Okumalardan
FAHİM BEY VE BİZ
ABDÜLHAK ŞİNASİ HİSAR
Abdülhak Şinasi Hisar'ın ilk romanı "Fahim Bey ve Biz", 26 Mayıs - 11 Temmuz 1941 tarihleri arasında Ulus Gazetesi'nde yayımlanmıştır.
Muazzam bir eser... Edebi yönü yüksek bir Türk klasiği. Okumadıysanız naçizane tavsiye ederim.
Fahim Bey, bende muhabbet hisleri uyandırdı. Ömrüm boyunca unutamayacağım roman karakterleri arasına girdi.
Eser, yazarımızın babasının arkadaşı olan Fahim Bey'in ölüm haberi ile başlıyor.
Daha sonra yazarın ve Fahim Bey'i tanıyan pek çok insanın onun hakkındaki hislerini ve fikirlerini okuyoruz.
Görgülü, bilgili, mütevazı, iyi kalpli Fahim Bey, mali sıkıntılar içinde eşiyle küçük evinde saadet, hülya ve para hayalleri kurar.
Abdülhak Şinasi Hisar, hayalleriyle yaşayan, nezaketini hiçbir şartta kaybetmeyen bir insanın dünyasını anlatır.
Romanın belirgin bir olay örgüsü yoktur. Fahim Bey'i tek bir kişinin gözünden değil, onu tanıyan insanların hatıraları ve anlatıları aracılığıyla tanırız. Böylece okur, "Gerçek Fahim Bey kim?" sorusunun kesin bir yanıta ulaşamaz. Her insanın hafızasında başka bir Fahim Bey vardır. Bu da romana çok farklı bir derinlik kazandırmış.
Ayrıca romanı okurken Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçiş sürecinde kaybolan bir İstanbul hayatını ve insan tipini de tanımış oluruz.
Fahim Bey, hayallerinin peşinden gitmiş; olması pek de mümkün olmayan isteklerinin sonunda hayata veda etmiştir.
(Yazarı çok severim çok sayıda eserini okudum onları da paylaşabilmek temennisiyle)
ESERDEN ALINTILAR:
✓ İnsanlar, birbirlerinden uzun mesafelerle ayrılmış yıldızlar gibi, kendi hususi boşlukları içinde dönen, hepsi yalnız, hepsi mahrem ve başkalarına kapalı birer dünyadır.
✓ "Öyle bir adamdır ki ömürdür, Fahim Bey!" diyordu. Emsali dünyada bulunmaz!
✓ Yoksa kütüphanelerine yalnız sahifelerini kestikleri
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Geçmişe yolculuğa çıkmaya ne dersiniz?
Ama öyle bireysel bi geçmiş değil, rahatça nefes aldığımız bu toprakların uğruna ülkece verilen mücadelelerin geçmişi.. Kanla sulanan her karışın, mücadelenin memleketin her köşesinde kol gezdiği, canla ödenen bi geçmiş..
C*
Kitap 7 bölümden oluşuyor:
K Sakız Ağacı
Selvi Ağac
Darağacı
‹ Keklikyan
19 Mayıs 1919
• Armut Ağacı
• Zeytin Ağacı
Her bölüm ismiyle müsemma güzel konulara temas etmiş.
Osmanlı'nın içinde bulunduğu savaş durumunu ülkenin her
tarafındaki kıyım içtenlikle işlenmiş. Gözlerim dolu dolu okudum.
Yazara bu kitap için teşekkür eder, başarılarının devamını dilerim.
Her şey Hamit'in askere gitmesiyle başlar. Öyle ki ülkenin doğudaki ve batıdaki tüm cephelerinde 11 yıl mücadele etmiştir.
Hamit, annesi ve eşi Vesile ile Fethiye'de kendi halinde yaşayan bi ailedir. Savaş başlayınca ailesini bırakıp askere gider. Osmanlı Balkan Harbine girmiştir ve Hamit orda askerliğini yapar ilk.
Burdan sonra Çanakkale Cephesine geçer. Çanakkale'de de mücadele ettikten sonra Doğu Cephesine geçer, Rus ve Ermenilerle savaşılır. Burda 13 ay esir olur. Çetenin elinden kaçmak ister ama çete yolda karşısına çıkar. Hamit, "Mustafa Kemal'in askeriyim.." deyince ondan korkan küffar, geri çekilir.
Mustafa Kemal'in başarısı tüm dünyaya duyulmuştur çünkü.
Her cephede askerin vatanını koruma aşkı, çektiği eziyet, düşmanın vicdansızlığının üstüne bide aç kalmalarını okudukça aklıma "Toprak, eğer uğrunda ölen varsa vatandır." sözü geldi. eg Hikaye gibi anlatılan bu satırlar an be an yaşandı. oo
19 Mayıs 1919 günü tarih yeniden yazılır.
ga Ve Ulu Onder
Mustafa Kemal, Kurtuluş Savaşını resmen başlatır. CDoğuda ve Batıda şanlı ordu, çetin mücadeleyi verir, zaferi kazanır. 5 yıl işgal altında kalan İstanbul özgürlüğünü elde eder. Ve Hamit, memleketine
Bir küçük gönül sızısı
Kazancı Yokuşu, Ferhan Şensoy’un 1978 yılında yayımlanan ilk kitabıdır. Ferhan Şensoy’un, o dönem yokuştaki 40 numaralı evde sevgilisiyle birlikte yaşadığı söylenmektedir.
Kitap, 1977’de Taksim'in kalbindeki Kazancı Yokuşu’nda yaşayan renkli ve sıradan insanların gündelik yaşamlarını anlatıyor. Melek Abla, Necdet Albayım, Yusuf Bakkal, Şoför Saim, Ercüment ve talebeler… Sımsıcak, içinizi ısıtacak hayatlar. Tabi ki dönemin siyasi ve ekonomik durumunun gölgesinde. Ve sonra takvim yaprakları 1 Mayıs 1977’yi gösterir. Kitabın en can alıcı noktası, bu sıradan ve eğlenceli mahalle yaşamının, Türkiye tarihine "Kanlı 1 Mayıs" olarak geçen günün gerçekliğiyle ve Kazancı Yokuşu'nda yaşanan izdihamla kesişmesidir. Keyifle okunan bu kitap yüreğinizi sızlatan bir günle son bulur. Kitap bittiğinde kalbimin acıdığını hissettim.
“Yağmur denizde sefalet oluyor değil mi ?”
Bir sarrafın mücevherleri işlediği , bir bestekarın notalarla raks ettiği gibi romanını dahi şiirsel nakışlarla işleyerek yazan Tanpınar , adeta kelimelerle zamanı durdurmayı başarmış bir sanatkardır. XXyy ,coğrafyamızda çalkantılı ve devrimli günlerdi işte bu dönemde yaşamış olan değerli kalem, Osmanlı’dan Cumhuriyete geçiş sürecinde ki siyasi , kültürel değişimler ile doğu batı arasında ki sancılı sürece bizzat şahit olarak , bunları sadece eserlerinde yazmakla kalmayarak adeta kelimelerle, geçmiş ile geleceği cümlelerde buluşturmuştur.
Bu kıymete değer eserlerinden bir tanesini de biz şanslı okuyucular Mayıs ayında okuyarak ,analiz tahlil ederek bir nebze de olsa edebiyatımızın hafızasını kendi perspektifimizle görme şansına eriştik.
Ben de naçizane kendi paradigmam ve yorumumla bir şeyler söylemek istiyorum.
Elbetteki Yaz Yağmuru kitabını tek bir edebiyat çerçevesinde ele alamam çünkü kültürel birikimi ve çok yönlü bir yazar olması nedeniyle ( yazar,şair,denemeyazarı,siyasetçi,akademisyen vs.) kaleminden çıkan şaheser ,bir çok perspektiften açıklanmaya değer.
Edebi metin özelliğiyle şiirsel ,estetik açıdan bir cerrahın titizliğiyle kaleme alınmış her bir hikaye hem gözleri hem de ruhu doyurmakta böylelikle onun eserlerinin sadece okunmadığını hissedildiğine de şahit oluruz . Türkçeye kattığı senfoni tadında ki kelimelerin bezenmesi, düşünce dünyamıza bıraktığı izlerle eşine az rastlanan ,dimağlarımızda tat bırakmış Türk edebiyatının en zarif ve en derin sanatkarlarından biridir dersek mübalağ etmiş olmayız değil mi ? ( Burada kendimi Bridgerton’ da ki lady Whistledown gibi hissettim )
Yine tarihi bilgisi ve bilinci bunun yanında kendisinin de yaşanan değişim ve dönüşüme tanık olması neticesinde eserlerine
Şiraze Dergisi / Sayı 35. Mayıs - Haziran 2026.
İki Aylık Kitap Kültürü Dergisi.
Kastamonu Sanat Evi adına çıkarılan derginin Yazı İşleri Müdürlüğünü İhsan Sert, Editörlüğünü Sedat Sert, Genel Yayın Yönetmenliğini Kudret Ayşe Yılmaz yapmaktadır.
Derginin bu sayısının teması " Kitapların İyileştirici Gücü'dür." Yine derginin içinde yer alan bir bölüm olan, dosya soruşturması için pek çok yazar ve şaire, " okumanın insan ruhundaki derin travmaları ve toplumsal yaraları iyileştirdiğine/ iyileştireceğini İnanılır. Sizce kitapların böyle güçlü tesirleri var mıdır? sorusu sorularak, alınan cevaplarla okuyucu farklı bakış açılarını yönlendirilmektedir.
Dergi bir kitap tanıtım dergisi olmasına rağmen, kendi ekolünü oluşturmuş kitap tanıtımı yanı sıra belirlediği gündemle basın yayın dünyasında yerini almaktadır.
#Kitapşuuruinsanlıkşuurudur.
Şiraze Dergisi - Sayı 35 (Mayıs-Haziran 2026)Şiraze Dergisi · Şiraze Dergisi Yayınları · 20261 okunma