Bu Ülke Edebi eleştiri
Cemil Meriç, Bu Ülke adlı deneme derlemelerinden oluşan eserinde, yaşadığı dönem toplumu hakkında ve yaşadığı dönemde çevresinde şekillenen olaylar hakkında şahsi görüşlerini çatışmalar, karşılaştırmalar, örneklemeler, betimlemeler ve tanılamalarla dile getirmiş, okuyucuya görüşlerini aktarmayı hedeflemiştir. Yazar okuyucuyu etkilemek ve görüşlerini açık bir şekilde geçirmek amacıyla kendi anılarını, anekdotlarla paylaşmıştır. Çoğu denemesinde kendisinden yola çıkarak kavramlara açıklık getirmiştir. ‘Genç Bir Tecessüs’ denemesinde, doğumundan liseye kadarki yaşamını özetlerken yaşamının o kısmında yer etmiş kişilere ve yerlere özellikle vurgulamış, o kişi ve mekanların görüşlerine ve hayatının şekillenişinde oynadığı rolü anlatmayı hedeflemiştir. İlkokul döneminde, sosyal çevresinin hobilerine ve ilgi alanlarına nasıl yön verdiğini ve bu hatıralara nasıl bir gözle baktığını okuyucuya geçirirken duygularını samimi bir dille dile getirmiş, bulunduğu ortamdaki yabancılığını, yalnızlığını çeşitli anekdotları kullanarak okuyucuya örnekler vermiştir.
Antakya’dan sonra Reyhaniye. Çerkez mahallesindeki ev. Bahçe, dere ve mektep. Babamı yine akşamları görebiliyorum. Ablam Antakya’da okuyor. Ben yalnızım. Babam hep çatık kaşlı, annem hep mızmız. Kasabanın çocukları hep korkunç. Bol bol dayak yiyor, hep hakarete uğruyorum. Şikayet edeceğim kimse yok. Mektep bahçesinde çocuklar oynuyor… Ben yine yalnızım ve yabancıyım, yabancı yani düşman. Dilim başka ve gözlüklerim var… Kendimden utanıyorum.
Yazar, ‘Marksist Olduğumu Haykırdığım Zaman’ denemesinde, okuyucuyu etkilemek adına başından geçen olayları sanki bir film şeridi gibi özetlemiş olayları ardı ardına sıralamış ve olay örgüsünü hızla sonlandırmıştır. Bu yöntemle yazar, okuyucunun da tıpkı kendisi