5/10
Metin Eloğlu edebiyat çevrelerince hakkı yenmiş, kıymeti bilinmeyen bir şair addedilir ve fakat 
Şiirce özelinde bu yargıya paralel bir intiba oluşmadı bende. Şiirleri okurken anlam bütünlüğünden yoksunluk gözüme çarpan başat unsur oldu. Gereksiz ve dolambaçlı yollarda seyreden bir gezinti içerisindeymiş gibi hislere kapıldım. Kullandığı görece kuytu köşelerde kalmış kelimelerin de bunda etkisi vardır sanıyorum. Şahsım adına bir şiir resitali edasıyla okuyamadım. Diğer şiir kitaplarında daha farklı dünyalar keşfetme umuduyla okumaya devam edeceğim.
Puan vermedi·168 syf.·
2026 190. kitabı
Sanatsal yaratının sözcükler, cümleler, renkler, sesler, söylemler, biçimler ve yapılar aracılığıyla bir anlam kurma eylemi olduğuna; eleştiri ve felsefenin bir anlam araştırması olduğuna inanan bir yazar başka türlü davranamazdı zaten.”
Türk edebiyatında hem kendi yapıtlarıyla hem de genel anlamda şiir ve şairler üzerine yazdıklarıyla kanonlaşmış bir kalem olan Özdemir İnce ismini boş levha anlamına gelen Latince deyişten alan Tabula Rasa’da şu soruları irdeliyor: Şiir nasıl kurulur? Gelenekten sadece ona saygı duyarak mı yararlanılır? Yüzey Yapı, Derin Yapı, Derin Tasarım, İzlek ne demektir? Şiirde sözcük ve anlam neye denk düşer? Türk şiirinin sorunları nelerdir? İnce aynı zamanda Metin Eloğlu, Turgut Uyar, Edip Cansever, Cemal Süreya ve yapıtın bu yeni baskısında İlhan Berk’i de dahil ederek şiirimizin devleri üzerine düşüncelerini de aktarıyor.
Özdemir İnce ’den Tabula Rasa edebiyata, dil üzerine kafa yoran eleştirmen ve şair dahil tüm okurlar için tam anlamıyla bir kaynak yapıt, Türk yazınında âdeta bir deniz feneri.
Özdemir İnce ’den Tabula Rasa edebiyata, dil üzerine kafa yoran eleştirmen ve şair dahil tüm okurlar için tam anlamıyla bir kaynak yapıt, Türk yazınında âdeta bir deniz feneri.
Reklam
Bu Yalnızlık Benim okuduğum en pratik, ama en çarpıcı şiir külliyatlarından biri oldu benim için. Metin Eloğlu’nun 1951 ile 1984 arasında yayınladığı şiir kitaplarından seçmelerle oluşturulmuş bu dev eser, sadece bir şiir kitabı değil; şairin iç dünyasının, tavrının ve Türkçeye bakışının uzun bir izdüşümü adeta. Kitapta Garip akımının özgür, sert ve günlük dili ile İkinci Yeni’nin imgeci tarafı arasında gezinen dizeler var; yani ne tam saf Garip ne tam İkinci Yeni, ama her iki dünyanın izlerini sürdüğün bir dil bekliyor seni.
628 sayfa boyunca bazen toplumsal yaralara, bazen yalnız kalmış bireyin iç çığlıklarına, bazen de ironik bir gülüşe denk geliyorsun. Eloğlu’nun şiir dili bazen sokağın dilini çekiyor kulağına, bazen acılı bir romantizmin kıyısına sürüklüyor; kendiyle, dünyayla, dilin kendisiyle kafa buluyor gibi. Eleştirel olduğu kadar şiirsel bir ağırlığı da var.
Kitabın en güçlü tarafı bana kalırsa şu: seni yalnızlık, sevgi, hüzün, umut, öfke gibi duyguların tam ortasına bırakıyor ve “bana bunları hissettiren neydi?” diye kendi içinden sorgulatıyor. Hiç kendini şiirle haşır neşir hissetmeyen biriysen bile zaman zaman durup düşündüğün dizelerle karşılaşabilirsin. Hatta bazen sadece bir serçe cümle için bile sayfaları çevirirken buluyorsun kendini.
Bu Yalnızlık Benim, sadece yalnızlığın şiiri değil; dilin, toplumun ve bireyin arasında durup sana bakmayı teklif eden bir ses gibi. Şiirden korkanlara bile ara sıra dokunan, bazen gülümseten, bazen içini hafifçe sızlatan bir okuma sunuyor bana göre.
Kitabı okurken “şimdi büyük laflar gelecek” hissi hiç oluşmuyor; aksine şiirler sanki gündelik hayatın içinden, sokaktan, evden, masadan kalkıp gelmiş gibi duruyor. Eloğlu’nun dili süslenmeye çalışmıyor, kendini ispat etme derdi yok. Kimi zaman kırık, kimi zaman alaycı, kimi zaman da yorgun ama hep canlı. Bu yüzden şiirler okura yukarıdan bakmıyor; tam tersine aynı hizaya geliyor.
Kitaptaki şiirlerde insan ilişkileri, yalnızlık, geçip giden zaman ve hayatın ağırlığı ön planda. “Kadın” imgesi burada bir slogan ya da iddia değil; hayatın içindeki gerçek bir varlık gibi duruyor. Şair, duyguları büyütmeden, dramatize etmeden anlatıyor. Bazen tek bir dizeyle insanın içine dokunuyor, bazen de hafif bir gülümsemeyle bırakıyor seni. Şiirlerin etkisi bağırarak değil, sessizce yer ediyor.
Eloğlu’nun en sevdiğim yanı, dili zorlamaması.
Şiirler ne tam kapalı ne de tamamen düz; arada bir yerde, okuru düşünmeye ama yorulmaya değil hissetmeye çağırıyor. Kitap kısa olmasına rağmen aceleyle yazılmış hissi vermiyor. Her şiir kendi alanını bulmuş, fazlalık yok. Bu da kitabı bir oturuşta okunabilir ama hemen tüketilip unutulmaz kılıyor.
Metin Eloğlu’nun Ay Parçası kitabını okurken şiirin her zaman açık, net ve kolay anlaşılır olmak zorunda olmadığını bir kez daha hissettim. Bu kitap bana göre anlamdan çok duyguya, çağrışıma ve sezgiye yaslanan bir şiir dünyası sunuyor. Okurken her dizeyi “ne anlatıyor?” diye çözmeye çalışmak yerine, beni nereye götürdüğüne kulak vermek daha doğru geldi.
Şiirlerde yer yer dağınık gibi duran imgeler aslında bir bütünün parçaları gibi. Ay Parçası ismiyle de uyumlu şekilde, kitap bana tam olmayan ama bilerek eksik bırakılmış bir duygu hâli yaşattı. Metin Eloğlu’nun dili yalın ama sıradan değil; kelimeler basit görünse de aralarında gizli bir derinlik var. Bazı dizeler ilk anda etkisini göstermese bile, sayfayı kapattıktan sonra akılda kalıyor.
Bu kitapta klasik şiir beklentisiyle ilerlersen zorlanabilirsin; ancak serbest şiiri seven, imgelerle düşünmeyi seven biriysen Ay Parçası sana iyi gelebilir. Ben okurken zaman zaman durup düşündüm, zaman zaman sadece akışına bıraktım kendimi. Şiirlerin her birinin ayrı bir kapı araladığını söyleyebilirim.
Sonuç olarak Ay Parçası, hızlı tüketilecek bir şiir kitabı değil; sabır isteyen, tekrar okunabilecek ve her okumada başka bir his bırakabilecek bir eser. Benim için keyifli ve anlamlı bir okuma oldu. Şiirde farklı bir ses arayanlara rahatlıkla öneririm.
Metin Eloğlu’nun üç yapıtını bir araya toplamışlar, dize ve kelimelerle kurulu bir şiir külliyatı gibi duruyor ama benim için çoğu yerde yavan, tutarlı bir duygu ya da tema yakalamak zor oldu. İçinde içe akıp giden güçlü bir anlatı, gerçekten hissedilen bir duygu yoğunluğu ya da beni sarsan bir mısra bulamadım. Şiir olması sevdirir diye düşünürken pek çoğu benim için sadece kelimelerin yan yana gelmiş hali gibiydi; bağ kuramadım, ruhuna nüfuz edemedim. Elbette herkesin şiir zevki farklıdır ama benim için bu kitap beklediğim edebi tatmin ve etkiyi vermedi.
Reklam
Reklam