Amr b. Sa‘d b. Ebû Vakkas (r.a), bir ihtiyacı için babası Sa'd’ın (r.a) yanına gitti. İhtiyacını belirtmeden önce bir konuşma yaptı. Bunun üzerine Sa‘d (r.a), oğluna şöyle dedi:
İhtiyaç duyduğun şeye en uzak kaldığın gün bugündür. Bu ne gereksiz konuşma. Ben Resûlullah’ın(s.a.v) şöyle buyurduğunu işittim:
İnsanların üzerine öyle bir zaman gelecek ki, sığırların dilleriyle otu geveledikleri gibi, insanlar da ağızlarında sözü aynı şekilde geveleyecekler.”*
Bu hadisede, Sa‘d’ın (r.a) oğlu, ihtiyacını belirtmeden önce yaptığı konuşmada, içerisinde sözü süslemek maksadıyla yapmacık konuşmalar olduğu için babası onu hoş karşılamamış ve kendisini uyarmıştır. Bu tür yapmacık konuşmalar da dilin âfetlerindendir.
* Tirmizî, Edeb, 72; Ebû Davud, Edeb, 94; Ahmed, Müsned, 2/165;İbn Ebü’d-Dünyâ, Kitâbü’s-Samt, nr.149.
Ebû Hüreyre (r.a) der ki: Resûlullah (s.a.v) şöyle buyurdu: “Üç huy vardır ki onlar kimde olursa, her ne kadar oruç da tutsa namaz da kılsa, müslüman olduğunu sansa da o münafıktır. Bunlar şunlardır:
• Konuştuğunda yalan söyler.
• Söz verdiğinde sözünde durmaz.
• Emanet edildiğinde hıyanet eder."*
* Buhârî ve Müslim’de şöyledir: “Münafığın alâmeti üçtür: Konuştuğu zaman yalan söyler. Söz verdiğinde sözünde durmaz. Emanet edildiği zaman hıyanet eder" (Buhârî, İmân, 24; Müslim, imân, 107).
İkiyüzlü davranan kimse, birbirine düşmanlığı olan iki kişi arasında gider gelir ve her birinin hoşuna gideceği şekilde konuşur. Bu, münafıklığın ta kendisidir.
Köyden de hiç çıt çıkmıyordu. Ağlayan çocuklar bile seslerini kesmişlerdi. Kuşlar bile ötmüyordu sanki. Köyü bir ölüm sessizliği örtmüştü.
Halil bu sessizliğin içinde yapayalnızdı. Umutsuzdu. Bu ölüm sessizliğinin, kendine karşı bu kaçışın, bu düşmanlığın neden ileri geldiğini anlamıyor, kahroluyordu.
İçinde gurbet depreşti. Gurbet bir bıçak gibi içine oturdu. Ne zaman bir turna görse öyle olurdu. Hangi Türkmen turna görse böyle olur. Gurbet Türkmenin baş belası. Ayrılmaz can kardaşı. Yeşil başlı telli turna... Turna sevda habercisi. Turna, turna katarı değil, posta tatarı. Sevgilisi dizinin dibinde de olsa, selamı gene turna götürür. Yan yana oturup sustular.
...
Gökyüzünde turnam bölüktür bölük
Ayrılık elinden ciğerim delik
Önü muhabbet de sonu ayrılık
Depreştirmen eski yaram çok benim