Miray Alkan
@miryalkan
162 okur puanı
Ağustos 2019 tarihinde katıldı
Türkçede yayımlanmasının ardında ülkemizde çok beğenilen sıkça paylaşılan Miras, bence pek de öyle şaheser değil. Yazarın duygusuz bir ritimle akıcılığı bozmadan ve ajitasyon yapmadan hikayesini anlatma çabasını anlıyorum ama bu hissizlik bir noktada anlatıcının yaşadığı büyük dramla örtüşmüyor. Çünkü ajite edilmesi gereken bir şeyden bahsediyoruz. Bir çocuk tacizi belki tecavüzü, ensest söz konusu.
Aynı hissiz, fazlaca elle tutulabilir anlatım bir boşanma anlatısında ya da kurbanın değil suçlunun bakış açısından yeterli olabilir ancak bu kitapta bence metnin içine girmeyi zorlaştırmış.
Reklam
Bu kitapla ilgili yazacaklarım bir incelemeden öte bir his kusma olacak sanırım. Yine de okumayı düşünenler için denizi ve gemileri hayatta hoş görülebilecek çok çok az şey içinde kredisi en yüksek olanlar olarak gören bir çocuğun gözünden denizi bırakmayı, bir kadının gözünden eşini kaybettikten yıllar sonra tekrar tutkuyla aşık olmayı ve bir adamın gözünden de karadan nefret ettiği için tutunduğu denizi aşık olduğu için bırakmayı anlatan bir kitap. Japon edebiyatı için hep söylenir zaten: şiirsel bir dili var.
Ancak...
Ülkesinin değerlerini kaybetmesinden büyük acı duyan milliyetçi ve geleneklere sonuna kadar bağlı bir yazar Mişima. Yarattığı kadın karakter -Fusako- aslında her şeyin sebebi. Yazarın amacının bu olmadığını 3 ana karakter arasında en önemsizinin Fusako olduğunu da biliyorum zira okurken bunu size çok iyi veriyor. Adamla çocuğu dolu dolu yazarken yazar, kadını sadece bir erkek gücü, otoritesi, sesi ve teni özlemi içinde yazmış. Karakterin bu sığlığı pek çok şeyi görememesine sebep oluyor. Gereksiz bir dram var. Söylediğim gibi yazarın bunu amaçlamadığını biliyorum. Asıl ana karakterleri çocuk ve adam çünkü. Kadın bir yerde ikisini bir araya getiren bir unsur. Ve güzel, akıllı bir kadın. Japon kültürünün kadınlara bakış açısını ve yazarın gelenekçiliğini de bilince karakterin bu kadar zayıf yazılmasına çok da şaşırılmıyor.
Yazarın bu öyküsünün Rusça orijinal ismi "Nos"un tersten okunuşu "son" yine Rusçada hayal, düş anlamına gelir. Gogol gerçeküstü olaylar silsilesiyle sistemi ince ince eleştirirken bir yandan da okuyucuya bunlar gerçek mi rüya mı ikilemi yaşatır.
Kovalev'in burnunu kaybetmesi, sonra onu 3. dereceden bir memur olarak sokakta görmesi, peşinden kiliseye gittiğinde sanki kendisinin bir uzvu değil de üstüymüş gibi konuşması dönem Rusya'sında kişiden ve yaptıklarından bağımsız olarak statüye gösterilen tırnak içinde saygıya güzel bir dokundurmadır.
Bunun yanında Gogol ilan verenleri, bekçileri, uşakları, evlilik ilişkilerini, soylu kadınları, askerleri ve dahasını da eleştirmekten geri durmaz. Öykünün sonunda yazarların devlete bir faydası olmayan bu tarz konular hakkında yazmasını eleştirerek kendine de gerekeni söyler. Tabii bunu söylerken okuduğunun altındaki anlamı göremeyen okuyucuyu mu yoksa gerçekten yazarı mı eleştiriyor bilinmez.
