Eric Emmanuel Schmitt' in daha önce #bayanminginhiçolmayanonçocuğu isimli kitabını okumuş çok sevmiştim. O günden beri yazarın diger kitaplarını merak ediyordum en çok da #mösyöibrahimvekuranınçiçekleri ' ni. Bu kadar merak ederken daha fazla bekletmemeliydim, nihayet okudum.
Öncelikle incecik bir kitapta anlatılan hikaye çok samimi ve sıcacıktı.
Paris' te yaşayan Moïse o bebekken annesi terk ettiği için , sevgide ve ilgide eksik babasıyla yaşamaktadır. Babası sürekli onun hic görmediği kardeşini över onu özlemle anardı. Ama iş Moïse ye geldiğin de zerre sevgi göstermezdi. Evde bulamadığı sevgiyi ilgiyi hatta terbiyeyi Müslüman Bakkal Mösyö İbrahim de bulur. Babası yarım bir mektupla terk ettiğinde hayatında güvenebileceği bir tek Mösyö İbrahim kalır.
Hikaye dostluğun din, ırk,yaş tanımadığı iyiliğin sevginin derinliğini hissettirken Moïse, Momo yada Muhammet ne fark eder ki dedirtiyor.
Söylemeliyim ki Mösyö İbrahim'i çok sevsem de Bayan Ming'in Hiç Olmayan On Çocuğu hala favorim. Yazarın diğer kitaplarını hala çok fazla merak ediyorum.
Eric-Emmanuel Schmitt’in "Mösyö İbrahim ve Kuran’ın Çiçekleri" adlı eseri, bizi Paris’in çok kültürlü sokaklarında, kimliklerin ve etiketlerin ötesine geçen sessiz bir yolculuğa çıkarıyor. Roman, sevgisiz bir evde erken büyümek zorunda kalan Yahudi çocuğu Moïse, namıdiğer Momo ile mahallenin "Arap" bakkalı Mösyö İbrahim arasındaki naif bağın üzerine kurulu. Edebiyatta sıkça karşılaştığımız usta-çırak ya da bilge ile toy izleklerinin, burada Doğu’nun kadim hoşgörüsüyle nasıl yeniden şekillendiğine tanık oluyoruz
Schmitt’in metnindeki en çarpıcı edebi hamlelerden biri, kelimelerin ve toplumsal önyargıların içinin zekice boşaltılmasıdır. Mösyö İbrahim aslında bir "Arap" değildir; Altın Boynuz’dan, İstanbul’dan kopup gelmiş bir Türk’tür. Ancak Paris’in bu mahallesinde "Arap" olmak, coğrafi bir kökenden ziyade bakkalın gece geç saatlere kadar açık kalmasını, bir nevi sığınak olmasını imleyen sosyolojik bir sıfata dönüşmüştür. Yazar, bu ufak ironiyle bile okuru aidiyet ve isimlendirme alışkanlıklarımız üzerine düşünmeye sevk eder.
Metin ilerledikçe o loş bakkal dükkânı, hayatın küçük provalarının yapıldığı bir sahne halini alır.
Kitap, dinlerin ve kültürlerin keskin çizgilerle ayrıldığı bir çağda, dinler üstü evrensel bir sevgi dilinin mümkün olup olmadığını sorguluyor. Schmitt, büyük laflar etmeden, demli bir çayın kokusunda ve yaşlı bir adamın dingin yüzünde saklı olan insanlık hallerini anlatıyor.
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Üç Başı Mamur Bir Ankara Romanı: Ankara! Mon Amour
Bu yazıya kadar, hakkında yazdığım kitaplar, özellikle de romanlar, hep gelip beni bulmuşlardı. Karşıma çıkmakla kalmayıp bir şekilde beni etkileyen bu kitaplar henüz bitmeden, zihnimde tahlil cümleleri dolaşıma giriverir, haliyle de dayanamayıp o eserler hakkındaki analizlerimi satırlara dökmek zorunda kalırdım. Dergimizin bu sayıdaki ana temasının ‘Ankara’da Edebiyat’ olacağı kararlaştırıldığında bir kere daha bana kitap analizi düştü. Böylece ilk defa bir roman hakkında yazmak için bizzat arayış içine girmiş oldum.
Elbette Ankara’mız, edebiyat dünyamızda hatırı sayılır bir alan işgal ediyor ancak roman söz konusu olduğunda bu alan bir hayli daralıyor. Konusu bütünüyle ya da büyük oranda Ankara olan roman sayısı ne yazık ki bir elin parmaklarını geçmiyor.
Ankara ile alakalı roman söz konusu olduğunda, edebiyata ilgisi biraz yoğun olan birçok kimsenin olduğu gibi benim de aklıma ilk gelen Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun ‘Ankara’sı oldu. Lakin bu roman, hakkında ziyadesiyle yazılan, birçok analize konu olan eserlerden biriydi. Ayrıca, İbrahim Eryiğit Hocamız, bu sayı için hazırladığı ve önceden vâkıf olduğum hayli zengin içerikli yazısında, söz konusu kitapla ilgili de kısa ama tatmin edici bilgilere yer veriyordu. Ve ilk seçenek böylece elendi.
Bir de ‘Yaşanmayanların Romanı’ vardı tabii. Muhammed Ali Koçak ile tanışmama ve dergimizin yazarlarından biri olmasına vesile olan bu roman hem neredeyse bütünüyle Ankara’da geçiyor hem de Ankara’nın kadim tarihine dair birçok bilgi içeriyordu. Lakin onun hakkında da yakın zamanda web sayfamız ve e-dergimizde bir analiz yayınlamıştım.
Araştırmamı sürdürürken nihayet istediğim özelliklere sahip romanı yakaladım. Hem adı hem de hikâyesi Ankaralıydı. Başta da ifade etmeye çalıştığım gibi bu sefer kitabı ben arayıp bulmuştum;
Sade ve Sadece Sevmenin Gücü
Kırılgan bir dünya fazlasıyla kırılmış bir çocuk ve onun kırıklarını sadece sevgiyle saran bir adam... İçinizi ısıtacak, kalbinize dokunacak, kendi kısacık etkisi çok büyük bir kitap.
Koşulsuz sevginin, yargılamadan eğitmenin - yön vermenin mümkün olduğunu gösteren güzel bir örnek Mösyö İbrahim ve Kuran'ın çiçekleri. Mösyö İbrahim Paris'in yahudi mahallesinde yaşayan bir bakkal. Müslüman olduğu için herkes onu Arap sanıyor ama muhtemelen bir Türk. Ayrıca tam bir Sufi. Kendi halinde yaşıyor, hiç birşeyi incitmiyor kâinata muhabbet ve hayret nazarıyla bakıyor. Moïse terkedilmenin, sevgisizliğin ve yalnızlığın en alasını yaşamış bir çocuk. Mavi Sokakta yolları kesişen bu iki kişinin sade ve iyileştirici sevgisini okumak size de iyi gelecek. Bu kitap bize yargılamadan sevmenin de mümkün olduğunu, sevilmenin affetmeye açılan kapının anahtarı olduğunu gösteriyor.
Ayrıca çok güzel bir önsöz ile sunulduğunu da belirtmek gerekir.
Kitabı okurken Portuga ve zeze aklıma geldi.
Kısa, öz ve ruhu tazeleyen bir yolculuk arayanlara tavsiyemdir. Kısacık bir metin nasıl bu kadar derin olabilir, bunu düşündüren sıcacık ve çok içten bir hikâye. Kısa ama etkileyici kitaplar listeme bir yenisi daha eklendi.
Keşke daha uzun ve daha derin bir şekilde okuyabilseydik dediğim, kısacık ama son derece keyifli bir kitaptı. 1960’larda Paris’in yoksul bir mahallesindeki Mavi Sokak’ta yaşayan Yahudi çocuk Moïse ile mahalle bakkalı Mösyö İbrahim arasındaki ilişki konu ediliyor.
Doğumundan kısa süre sonra annesi tarafından terk edilen, babasıyla yaşayan Moïse; babasından göremediği sevgiyi ve yakınlığı, mahallenin bakkalı Mösyö İbrahim’in dostluğunda bulur. Mösyö İbrahim, her şeye büyük bir bilgelik ve hoşgörüyle yaklaşan bir Müslümandır. Zamanla ikisi arasında güçlü ve derin bir bağ gelişir. Babasının intiharıyla kendisini daha da yalnız hisseden Moïse’yi evlat edinir. Artık onlar yalnızca iyi birer dost değil, aynı zamanda baba ile oğuldur.
Kitabı bitirdiğinizde cebinizde Mösyö İbrahim’den kalma birkaç hayat dersiyle kalıyorsunuz. Bu güzel kitabın bir de filmi varmış; en kısa zamanda onu da izlemek istiyorum.
Bu kitap bana hitap etmedi.Anlatım tarzında bilinç akış zaten sevmiyorum bu kitabın ilerleyişi de öyle olunca, konu bütünlüğü kaybolunca ben keyif almıyorum. Melih beyin banka genel müdürlüğünden emekli olması ile başlayan konu içsel düşüncelerine ve sonra çocukluk günlerine, isminin Moşe olmasına ve nasıl Melih ismini aldığına dönüyor. Hatıralarına,eski komşularına derken düzensiz bir ilerleme var. Üst anlatıcı ile yazar diye tanımlanan birinin Melih bey ve bir sonraki bölümde Sezai bey ile karşılaşması ile onunla geçirdiği vapur seyahati ile Ada’daki sohbetleriyle Nilay’ın hayatına bağlanıyor.Ben kitaplarda e$cinsel unsurlardan hoşlanmıyorum burda çok minik de olsa geçiyor. Konular zaten bana hitap etmedi.Anlatımın bilinç akış olması da zorladı.
