İslam'da Devlet İdaresi: Dr. Muhammed Hamidullah'ın Eseri Üzerine Bir İnceleme
Dr. Muhammed Hamidullah (1908-2002), İslamî ilimlerin modern bir sentezleyicisi olarak, siyer, fıkıh ve uluslararası hukuk alanlarında çığır açan bir âlimdir. Hindistan doğumlu olan Hamidullah, Paris ve Bonn üniversitelerinde doktorasını tamamlamış, binlerce el yazmasını taramış ve İslam'ın evrensel hukukî boyutlarını Batı akademisine tanıtmıştır. Onun İslam'da Devlet İdaresi (orijinal adıyla Muslim Conduct of State, 1941) adlı eseri, İslamî siyer fıkhının (uluslararası hukuk) sistematik bir incelemesi olarak, Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) uygulamalarını temel alarak devletler arası ilişkileri aydınlatan bir başyapıttır. Beyan Yayınları tarafından Hamdi Aktaş çevirisiyle Türkçe'ye kazandırılan bu 432 sayfalık kitap, İslam devletinin idari yapısını, barış, savaş ve tarafsızlık prensiplerini bütüncül biçimde ele alır. Bu inceleme, eserin özgün yapısını, içeriğini ve akademik değerini resmi bir üslupla değerlendirerek, okuyucuya dengeli bir perspektif sunmayı amaçlar. Değerlendirme, kitabın temel unsurlarına odaklanarak, spekülatif yorumlardan uzak durur.Eserin Yapısı ve İçeriğiİslam'da Devlet İdaresi, tematik bir yapıya sahip olup, giriş niteliğindeki kısımlardan sonra üç ana bölüme ayrılır: Barış Hukuku, Savaş Hukuku ve Tarafsızlık Hukuku. Kitap, kronolojik ve analitik bir akışla ilerler; pre-İslamî Arap geleneğinden başlayarak, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) Medine Devleti'ni temel alır ve klasik fukaha'nın (Ebû Hanîfe, Şâfiî, Şeybânî gibi) sistematize ettiği kuralları modern bağlama taşır. Hamidullah, eseri Part I (Giriş) ile başlatır: Burada, siyer fıkhının tanımı ("Bir Müslüman devletin, diğer de facto veya de jure devletlerle ilişkilerinde gözlemlediği hukuk ve âdetler bütünü") ve