Nazlican
@nazliymis
13 okur puanı
Temmuz 2023 tarihinde katıldı
Kitap hakkında bir şeyler yazma çabam birkaç gündür sürüyordu. Ancak ne zaman, ne yazabileceğim hakkında düşünmeye başlasam kitapta geçen ve beynime kazınmış cümlelerden herhangi biri aklıma geliyor ve o cümle üzerine düşünmekten asıl amacımla onayım olmadan vedalaşıyorduk. Az önce, farklı bir kitaba yeni başlamışken, söylenebilecek bir şeyin olmadığı farkındalığı geldi ve kapatıp yazmaya başladım. Bir şey yazılamayacağını yazmaya. Elbet inceleyenler, söyleyebilecek bir şey bulabilenler vardır, nitekim gördüm de. Ancak ben ne zaman yazmaya, kitabı kendi ifadelerimle ele almaya kalksam aklıma hali hazırda Levi’nin yazmış olduğu cümlelerden başka bir şey gelmedi. Sadece çok kez ağlama molası verdiğimi belirtmem, psikolojisi hassas olup kitabı okumak isteyenler için yararlı olabilir. Rahat rahat ağlayabileceğiniz bir yerde ve rahatsız edilmeyeceğiniz bir zamanda okumaya özen gösterin bence. Bunun dışında kitabın içeriği yüzeysel bir şekilde genel bakış kısmında verildiği için özetlememin de gereksiz olacağı kanısındayım. Fakat özet niteliğinde bir alıntıyla noktalayabilirim.
“Yaşı, dili, kültürü, geleneği, kaynağı birbirinden tümüyle ayrı binlerce kişiyi tel örgüler arkasına kapat, onları değişmez, denetlenebilir, hepsi için aynı olan ve tüm standartların altına düşmüş bir hayatı sürdürmeye mahkum et: Hiçbir deney uzmanı, insan yaradılışının yaşama kavgasındaki yerini ve gücünü belirtebilmek için bundan daha uygun bir çare bulamazdı.”(sf.107)
Yakın geçmişte okuduğum kitapların sade, anlaşılır dil ve kurgularından sonra benim için sert bir geçiş oldu. Bir duraksadım. Eseri okumadan önce, eser hakkında değil de yazarı hakkında araştırma yapanlardanım. Bu sayede benim anlamlandırma sürecim daha kolay oldu. Çünkü eser boyunca Bener sizden gerçekten bir şeyler bekliyor ve beklentisini karşılayamadığınızda ise eser sizin için zorlaşıyor. Örneğin: Sema ve Ferda’yı anlamlandırmak için yazarın hayatı hakkında bilgili olmalısınız. Çoğu zaman yaşadığı durumları farklı yazarlar, sanatçılar ve eserleri üzerinden yaptığı alıntı ve göndermelerle aktardığı için belli bir kültürel birikime de sahip olmalısınız; içeriği yemek yeme ve açlık olan satırların bitişinde Knut Hamsun’un adı geçtiğinde anlam verememe sorunu yaşamamak, Oblomov’u anladığını anlatırken, devamında biraz açıklamış olsa da neyi anladığını sorgulamamak, “Richard Strauss müziğinde, El Greco yüzlü şövalye Donkişot’tum’ cümlesini ve onu takip eden cümleleri duraksamadan anlamlandırmak ve canlandırmak adına bahsettiğim kültürel birikime sahip olmak, bir nevi zorundasınız. Olmazsanız yazarın oldukça fazla kullanmış olduğu metinlerarasılık tekniği, metinler arasında kaybolmanıza yol açabilir.
Alegorik anlatım, bilinç akışı, iç monolog, zamanda geçişler, şiirsel dil, birden fazla anlatıcı ve belirli bir son ya da başlangıcın olmaması gibi özellikleri barındırmasından yola çıkılarak söylenebilir ki; modernizm ve postmodernizm iç içe geçtiği bir eser. Bu da alışkın değilseniz işi daha da zorlaştırır. Özellikle bilinç akışı tekniği o kadar süzgeçsiz kullanılmış ki.. bazen tek başıma otururken beynimde yaşanan konu geçişlerini okur gibi oldum. Bilinç akışının bu kadar süzgeçsiz kullanılmasıyla birlikte cümlelerin devrik ve dilin şiirsel olması da anlamlandırma
