Omer goyce
@nocteromae
Gazeteci
Selçuk Üniversitesi '21
İstanbul
İstanbul
33 okur puanı
Eylül 2022 tarihinde katıldı
BİR TÜRK DİPLOMATTAN AVRUPA'YA İNSANLIK DERSİSiyaset
Ana yurdu demir ağlarla ören İstiklâl Savaşı kahramanı Behiç Erkin, İkinci Dünya Savaşı sırasında Türkiye’nin Vichy Büyükelçiliğini yapmıştı. Yürüttüğü diplomasiyle faşizmin gölgesinde 20 bine yakın Yahudiyi soykırımdan kurtararak ana vatana göndermiş, Batı’ya insanlık dersi vermişti.
16 Mayıs 1942’de Behiç Erkin, Vichy hükûmeti Başbakanı Pierre Laval onuruna büyükelçilik binasında yemek daveti veriyordu. Bir gün önce Ankara’ya çektiği telgrafta, Türkiye’deki Fransızların mal varlıklarına el konulmasını önermişti. Zira o günlerde Türk Yahudilerin mallarına el konmuş, Vichy hükûmeti de bunu onamıştı. Erkin, yemekten sonra Laval’ı bir Osmanlı Paşasının tablosunun asılı bulunduğu salona davet etti. Salonda Laval’a diplomatik üsluba uygun biçimde Osmanlı İmparatorluğu’nun Fransızlara tanıdığı imtiyazlardan, uzattığı yardım elinden dem vurdu. Laval anlamıştı, Behiç Bey bir şey imâ etmekteydi. “Bir şey mi söylemeye çalışıyorsunuz Sayın Büyükelçi” diye sordu. Behiç Bey, Salih Zeki Beyden, dün sabah çektiği telgrafın son paragrafını okumasını istedi. Salih Zeki Bey okudukça Laval’ın yüz ifadesi değişiyordu. Evet, Türkiye şayet Fransa Yahudilerin mallarına el uzatmaya kalkarsa misilleme yapacak, Türkiye’deki bütün Fransız mal varlıklarına el koyacaktı. Laval bir an durdu, geri adım atmıştı. Behiç Erkin’den “lütfen” telgrafı geri çekmesini istedi. Behiç Bey, “somut neticeler alırsak, neden olmasın” diyordu. Salih Zeki Bey etkilenmişti, neşeli hâlde, “Diplomasi” ünledi. Behiç Erkin, mağrur bir edayla “Hayır” diyecekti, “Bu kez tarih”.
“Tarih, mutlaka diplomasi ve uluslararası hukuku iyi bilmekti.”
Tamamı aydinlik.com.tr'de...
aydinlik.com.tr/haber/diplomasi...
Reklam
TALÂT AYDEMİR'İN İHTİLÂL HAREKETİ AMERİKANCILIĞA KARŞIDIRTarih
İhtilâl bildirisinde "NATO ve CENTO'ya inanıyoruz ve bağlıyız" sözlerine karşı verilen bir mücadele... Aydemir, hatıratının bir bölümünde DP iktidarı döneminin Genelkurmay Başkanı Rüştü Erdelhun için "Amerikan âşığı...herkese kan kusturmaktaydı" ifadelerini kullanıyor. Kore'de görev yaptığı sırada kimi Türk subaylarının Amerikan hayranlığı karşısında içten içe tiksinti duydu. 1963'te idam için infazını beklerken dahi ülkesi için bir çıkış yolu aradı. 1964 senesinde Mamak'taki cezaevinden Kıbrıs meselesi üzerine yazdıkları tarihe kayıt düşmeye değerdir:
Kıbrıs meselesi artık biz Türklerin inisiyatifi dışına çıkmıştır. Takip edilen âciz politika ile mesuliyet NATO devletlerine terk edilmiştir. Kıbrıs bu vaziyette kendi mukadderatına terk edilmiş bir ülkedir. Bu İ. İnönü hükûmeti başta olduğu müddetçe Kıbrıs ’a girilmez... Artık Anglo-Amerikan siyasetinin dümen suyundan dışarı çıkamaz.
Talât Aydemir önderliğinde girişilen 22 Şubat 1962 ve 21 Mayıs 1963 ihtilâl girişimlerinin altındaki nedenleri irdelediğimizde vakaların "maceraperestlik" ve "ihtiras" kavramlarının çok daha ötesinde bir anlam taşıdığına inanıyorum.
Hükmü tarih sayfalarına bırakılan bir haksızlığın yarım asır sonraki mirasçıları olarak hakikatlerin üzerini örten statükocu zihniyete karşı Türk Devrimi'nin yiğit fedailerine saygıyla...