Nuh'un Gemisi Geleneği: En yaygın inanışa göre, Nuh Tufanı tufanından sonra geminin karaya oturmasıyla (Cudi Dağı), gemide kalan son malzemelerin (buğday, nohut, fasulye, kurutulmuş meyveler vb.) bir araya getirilerek kaynatılmasıyla ortaya çıkmıştır. Bu yönüyle aşure, bir şükür ve kurtuluş çorbasıdır.
Birlik ve Beraberlik: Aşure, birbirinden çok farklı tat ve yapıdaki onlarca malzemenin (tatlı, tuzlu, sert, yumuşak) aynı kazanda pişerek muazzam bir uyum yakalamasını simgeler. Bu durum, toplumdaki farklılıkların bir arada, barış içinde yaşamasını temsil eder.
Muharrem Ayı ve Kerbela: İslam tarihinde, özellikle Şii ve Alevi kültüründe Muharrem ayının 10. günü yaşanan Kerbela Olayı (Hz. Muhammed'in torunu Hz. Hüseyin ve şehit edilenler) anısına pişirilir. Bu yönüyle hem bir yas hem de zorluklara karşı direnç ve hürriyet sembolüdür.
Paylaşma ve Bereket: Aşure hiçbir zaman sadece ev halkı için yapılmaz. Bolluk ve bereketi simgeler; komşulara, akrabalara ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılarak toplumsal dayanışmayı pekiştirir.
`mappa mundi` & fantastik ortaçağ dünya haritaları (`hereford` + bu harita)
bu harita ( görseldeki dairesel, rengarenk, ejderhalı olan) klasik ortaçağ mappa mundi tarzının modern/fantastik bir yorumu. gerçek coğrafya haritası değil; dini, ahlaki ve eğitici bir sanat eseri. tıpkı 1300'lerde yapılmış `hereford mappa mundi` gibi.
`hereford mappa mundi nedir?`
• dünyanın en büyük ve en iyi korunmuş ortaçağ dünya haritası (yaklaşık 1.58x1.33 metre, dana derisi üzerine).
13 yüzyıl sonu, ingiltere, hereford katedrali'nde sergileniyor.
• t-o stili: dünya yuvarlak disk, içindeki t şeklinde sular (akdeniz + nil + don) dünyayı 3 kıtaya böler: asya (üstte/en büyük), avrupa ve afrika.
• doğu yukarıda (çünkü cennet orada), kudüs tam merkezde.
• amaç coğrafya öğretmek değil; hristiyan kozmolojisini, yaratılışı, düşüşü ve kurtuluşu anlatmak. hacılar için manevi harita gibi.
haritadaki temel semboller ve anlamları
1 merkezdeki büyük şehir (australis jervsalem civarı)klasik kudüs. dünyanın göbeği, isa'nın çarmıha gerildiği yer. haritada surlu, mavi kubbeli muhteşem bir kale-şehir olarak çizilmiş.
2 eden (üstte/kuzeyde) cennet bahçesi. duvarlarla çevrili, adem-havva'nın yasak meyveyi yediği yer. insanlığa kapatılmış kutsal alan. haritada büyük harflerle yazıyor.
3 griffin (üstteki kanatlı aslan-kartal) en güçlü sembollerden. aslan (yeryüzü kralı, insani doğa) + kartal (göklerin kralı, ilahi doğa).?hristiyan alegoride isa mesih'in iki doğasını temsil eder (hem tanrı hem insan).?ayrıca koruma, cesaret, asalet ve altın bekçiliği sembolü. bestiary'lerde vahşi ama soylu bir yaratık olarak geçer. haritada eden'e yakın konumlandırılması tesadüf değil; kutsal düzeni koruyor.
4 ejderha (ferfisa civarı büyük yeşil ejder) denizlerin kaosu, bilinmeyenin tehlikesi, şeytan veya
Nu'man b. Beşîr'den nakledildiğine göre Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur:
"Allah Teâlâ'nın koymuş olduğu sınırlara uygun yaşayanlar ile bu sınırları ihlal eden kimselerin durumu, bir gemiye binmiş, gemi içerisindeki yerleri kura ile belirlenmiş iki grup insanın durumuna benzer; Bunlardan bir kısmı geminin alt tarafında, bir kısmı da üst tarafında yolculuk etmeye hak kazanmıştır. Alt kattakiler (su ihtiyaçlarını karşılamak için) üsttekilerin yanına giderler. (Bir süre sonra), '(Sudan) nasibimizi almak için (geminin altından) bir delik açsak da yukarıdakileri rahatsız etmesek.' derler. Eğer yukarıda bulunanlar aşağıdakilerin isteklerini yapmalarına izin verirlerse gemidekiler hep birlikte helâk olur. Fakat onlara engel olurlarsa hem onlar hem de kendileri kurtulur."
(Buhari, Şirket, 6)
İnsanları tanıdıkça anlıyorsun Hz. Nuh ‘un gemiyi neden hayvanlarla doldurduğunu.
Her çağda, şartlar ne kadar ağır ve umutsuz olursa olsun, inananlar için muhakkak bir Nuh'un Gemisi vardır.
- Sezai Karakoç