Şimdi bilim yolu da kökünden alt üst olmuştur. Onların aralarındaki geçerli töreler yıkılmıştır. Eskiden bilim isteklisi medresede okur, yeteneğine ve ilgisine göre bir müderrisin öğrencisi olur ve medresede yıllarını geçirdikten sonra mülazim olup ruznamçe-i humayuna kayd olunurdu. Bilim yolu pek temiz ve disiplinli idi. O nedenle içlerinde bilgisiz ve yabancı bulunmayıp, ister kadı ister müderris olsun hepsi bilgi ve karakter bakımından olgun ve vakar sahibi adamlar idiler. Müderris iken bilime, kadı iken de devlet ve dine dürüstlükle hizmet edip insanlara yardımcı olurlardı. Bu yüzyılda ise bilgin ile bilgisiz bir görülmekte. Oysa yine bilgin ile bilgisiz bir görülmese ve sanatkarlara özellik gösterilse kısa zamanda durum yine eskisi gibi olur. İlmî ve idarî görevlere yeterli olanı getirmedikçe ıslah olunmaz.