TARİHTE KAYDEDİLEN İLK BİYOLOJİK SAVAŞ
1266 yılında, Kırım'daki Orda valisi Uran-Timur, Cenevizlilere Kefe'de bir ticaret merkezi kurma izni verdi - elbette, büyük bir vergi karşılığında. Koloni hızla büyüdü ve 1298 yılına kadar kendi konsülü olan Paolino Doria tarafından yönetildi. Bu aktif genişleme, Venedik ile Venedik arasındaki ilişkilerin daha da kötüleşmesiyle çakıştı. 1291 yılında Mamluk sultanı El-Aşraf Halil, Akre'yi feth etti. Akre'nin düşmesiyle Venedik, doğu'daki ana ekonomik üssünü kaybetti ve geleneksel pazarlara erişimini kaybetti. Bunun yerine, kuzeye, Karadeniz'e doğru ilerlemek zorunda kaldı.
XIII. yüzyılın sonunda Cenevizliler Trabzon'da sağlam bir şekilde yerleşti. Resmi bir ferman (hrizovul) ancak 1319'da yerel imparator tarafından verildi, ancak Cenevizlilerin en az 1291 yıldan beri imparatorluğun içinde olduğu biliniyordu ve ferman, zaten var olan bir koloni için düzenleniyordu. Ancak Venedik'in bölgedeki konumu hala zayıftı. O zaman, Pisa ile bir ittifak kurarak Ceneviz, Venedik'e karşı açık bir savaş başlattı (1293-1299).
Savaş karışık başarılarla devam etti, ta ki 1298'de Adriyatik Denizi'ndeki Curzola adasında belirleyici bir savaş gerçekleşmedi. Ceneviz donanması, Amiral Lamba Doria komutasında, Venedik donanmasını tamamen yendi. Kayıplar Venedik için felaket oldu: 65 gemi, 9.000 ölü ve yaklaşık 7.000 esir. Bu arada, esirler arasında ünlü gezgin Marco Polo da vardı. Venedik donanma komutanı Andrea Dandolo, utanç verici bir şekilde kendini öldürdü (efsaneye göre, gemisinin direğine çarparak). 1299 baharında taraflar Milano'da bir araya geldi ve Venedik, Karadeniz'e girmemeye 30 yıl söz verdi. Ancak Venedik, güçlerini topladıktan sonra hızla verilen taahhütleri ihlal etmeye başladı.
Tek bir Trabzon yeterli değildi - Venedik, Kuzey
New York'taki Metropolitan Müzesi'nin küçük İndus koleksiyonuna yaptığım ziyareti yazdıktan on yıl sonra, sergilenen bir dizi yeni obje ve kaldırılan diğer objelerle karşılaştım (ilk ziyarete bakınız). Ne yazık ki, sergideki daha büyük sorun çözülmemişti. Belucistan'ın Quetta bölgesinden daha fazla Mehrgarh tipi figürin ve (Metropolitan Müzesi'nin başlığında yanlışlıkla öküz olarak adlandırılan) tek boynuzlu atları tasvir eden iki mühür vardı. Bu sefer objeleri daha iyi bir netlik sağlamak için siyah bir arka plan üzerinde göstermeyi tercih ettim ve daha iyi iPhone lensi, özellikle Uttar Pradesh'ten olası bir geç İndus objesi olan İki Brahman Boğasına Binen Kadın'ın daha yakın çekimlerini yapmama olanak sağladı.
Dünyanın en büyük ve en çok ziyaret edilen müzelerinden biri olan Metropolitan Müzesi'nin (Met), çok sayıda başka antik İndus eserine sahip olduğu göz önüne alındığında, en azından bir gün antik İndus ve ilgili eser koleksiyonlarına tam bir vitrin ayırmaları ve medeniyet ile Belucistan'daki öncülleri ve Uttar Pradesh'teki sonraki gelişmeleri hakkında uygun bir bağlamsal açıklama sunmaları umulmaktadır. New York ve New Jersey bölgesindeki büyük Güney Asya nüfusu muhtemelen bundan memnun olacaktır, aynı şekilde bu antik medeniyet hakkındaki bilgisi en iyi ihtimalle yetersiz ve insan medeniyetine katkısıyla orantısız olan geniş halk da. Hem antik Mısır hem de antik Mezopotamya, Met'te çok sayıda galeride (tüm odalarda) temsil edilmektedir ve bağışlar ve koleksiyonlar açısından bu bolluğun iyi nedenleri vardır; İndus medeniyetine adanmış bir galeride tek bir kalıcı vitrin, büyük bir dengesizliği düzeltmek için makul bir adım olacaktır.
- Omar Khan, Haziran 2026
Aşağıda, Met'in kataloğundan alınan açıklamalarla birlikte, yorumlayıcı etiketlerinden verilen
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
“TURGUL !” DIÝDILER
(Düýş)
Bir gije ýatyrdym tünüň ýarynda,
Bir tört atly gelip: “Turgul !” diýdiler.
“Habar biýrmiz saňa pursat jaýynda,
Şol ýerde ärler bar, görgül” diýdiler.
Nazarym ýetişgeç şol tört merdana,
Köňlüm joşa geldi, başym gerdana,
Şol wagtda bar idi iki diwana:
“Durma, oglan, anda bargyl !” diýdiler.
Şol iki diwana tutdy golumdan,
Alyban gitdiler durgan ýerimden.
Bir yşarat boldy anyň birinden:
“Seýranda baryban durgul !” diýdiler.
Olturypdyk, geldi iki pirzada,
Gözünden ýaş akar, dili dogada,
“Hüw, hak !” diýip çykdy alty pyýada,
“Adam indi geler, görgül !” diýdiler.
Bir tört atly geldi, bary sebzebaz,
Asalary ýaşyl, aty teblebaz.
“Mejlis halkasyny gurmaň beýle az,
Adam köpdür, ulug gurgul !”diýdiler.
Daşdan çykdy, altmyş atly gördüler,
“Muhammet !” diýip, tamam garşy ýördüler,
Saglyk-salamatlyk bir-bir sordular,
d grubu'ndan başlayarak tüm turnuva gruplarının öne çıkan kadrolarını, grup karmalarını ve kağıt üzerindeki teknik analizleri.
##` d grubu`
### `türkiye`
* `kaleci`: mert günok, altay bayındır, uğurcan çakır
* `savunma`: ferdi kadıoğlu, merih demiral, çağlar söyüncü, zeki çelik, ozan kabak, abdülkerim bardakcı, mert müldür
* `orta saha`: hakan çalhanoğlu, orkun kökçü, ismail yüksek, salih özcan, kaan ayhan
* `hücum`: arda güler, kenan yıldız, barış alper yılmaz, kerem aktürkoğlu, yunus akgün, irfan can kahveci, can uzun, deniz gül, oğuz aydın
### `abd`
* `kaleci` : matt turner, ethan horvath
* savunma: antonee robinson, tim ream, chris richards, joe scally, cameron carter-vickers
* **`orta saha`
**: weston mckennie, tyler adams, yunus musah, gio reyna, johnny cardoso
* hücum: christian pulisic, folarin balogun, timothy weah, ricardo pepi, brenden aaronson
### `paraguay`
* kaleci: orlando gill, roberto fernández, gastón olveira
* `savunma`: gustavo gómez, fabián balbuena, junior alonso, omar alderete
* `orta saha`: diego gómez, andrés cubas, damián bobadilla, braian ojeda
Film tavsiyeleri
tarih ile inancın kesiştiği noktada, farklı perspektifler sunan güçlü filmler.
`the message` / çağrı
mustafa akkad'ın yönettiği film; islam'ın doğuşunu, ilk vahiyleri ve mekke'den medine'ye uzanan mücadeleyi anlatır. hz. muhammed (s.a.v) doğrudan gösterilmez; olaylar sahabeler ve dönemin önemli figürleri üzerinden aktarılır. anthony quinn'in canlandırdığı hz. hamza ibn abd al-muttalib (r.a)performansı özellikle akıllarda kalır. islam tarihini konu alan filmler arasında hâlâ en etkili ve en saygı duyulan yapımlardan biri kabul edilir.
appraf.com/title/movie/cagri
` lion of the desert `/ çöl aslanı; ömer muhtar
yine mustafa akkad imzalı film; italyan sömürgeciliğine karşı direnen omar mukhtar'ın hikâyesini anlatır. doğrudan dini bir film olmasa da inanç, adalet ve direniş temalarını güçlü biçimde işler. çağrı ile birlikte düşünüldüğünde, akkad'ın tarihî epik sinemadaki en önemli iki eserinden biridir.
appraf.com/title/movie/col...
`risen` / diriliş
çarmıha gerilişten sonra kaybolan cesedi bulmakla görevlendirilen bir roma tribünü; basit bir güvenlik krizini çözmeye çalışırken kendi inançlarını sorgulayacağı bir yolculuğa sürüklenir. film, hz. isa'nın hayatını değil; diriliş iddiasını araştıran şüpheci bir askerin gözünden anlatılır. dini destandan çok antik çağ polisiyesi hissi verir.
appraf.com/title/movie/yen...
` the passion of the christ` / hz. isa'nın çilesi
mel gibson'ın yönettiği film; hz. isa'nın hayatının son saatlerini son derece sert ve çarpıcı bir dille anlatır. işkence, fedakârlık ve inanç temaları üzerine kurulu yapım; dini sinemanın en tartışmalı ve en çok konuşulan örneklerinden biri hâline gelmiştir. izleyiciyi rahatlatmak yerine yüzleşmeye zorlar.
appraf.com/title/movie/-jxx1
Omar bin Hattab
"Birine değişme fırsatı verin, çünkü neredeyse Resulullah'ı öldürecek olan kişi, şimdi onun mezarının yanında yatıyor."