Doğu'nun patrimonyal devletinde sosyal ve siyasî olayları belirleyen yapısal bir durum vardır. Bu durum, pâdişahın gücünü, sarayını, fetih planlarını, askerini ve yapı faaliyetlerini destekleyen merkezî hazînedir. Padişah bu amaçla ülkenin belli başlı gelir kaynaklarını mukâta'a sistemi altında iltizama vererek mültezimlerden hazır para sağlar. Başka bir metot da emîn adı altında geniş yetkilere sahip devlet memurlarıyla bu çeşit gelirleri merkezî hazîne için toplamaktadır. Bütün Doğu nasihâtname-siyâset kitaplarında bu nokta, devlet ve padişah gücünün temeli sayılmıştır.