Arzu Özbey
@ozbeyarzu
Tüm diplomalarım gerçektir:)
Akademisyen
doktora
İstanbul
İstanbul
64 okur puanı
Ocak 2022 tarihinde katıldı
Genellikle biyografi/otobiyografi türünde okumayı pek tercih etmediğim halde okudum bu kitabı. Bir romandan farkı yoktu. Gerçekten etkileyici. Dram ve mücadele dolu. Gorki'nin edebiyatının ne kadar güçlü olduğunun kanıtıdır bence. Öyle karakterler var ki Gorki'nin hayatında, gerçekten roman kahramanları. Nasıl bir büyükannedir o, tam bir anlayış ve sevgiden oluşan, hikayeleriyle insanları mest eden, neredeyse erdem nedir sorusuna gösterilecek örnek bir bilge. Spoiler içermesin diye daha fazla karakter analizi yapmayacağım.
Romanın toplumsal panoraması yoksulluk ve adaletsizlikle sarmalanmış insanlardan oluşur. Bir çocuğun olayları nasıl algıladığı çok iyi betimlenmiştir. Derin anlamlar ve sorgulamalar içerir.
Reklam
Mary Shelley, Edgar Allan Poe, H.G. Wells ve Jules Verne kadar tanınmasa da, Edward Page Mitchell bilimkurgu edebiyatının tarihini ve kökenlerini anlamak için iyi bir seçenektir. Kitabın en dikkat çekici yanının, zamanına göre üstün hayal gücü yanısıra, yazarın etik ve felsefeye verdiği önem olduğunu düşünüyorum. Teknolojinin hem bir kurtarıcı hem de bir tehdit olması, insanın psikolojik olarak geçmişe bağlılığı, açgözlülüğü, kibri, evrendeki yeri, kaderi ve ölümün kaçınılmazlığı gibi sorgulama öğeleri barındırır.
Kitabı okurken nedense bana Sartre'ın Bulantı kitabını hatırlattı diyordum. İncelerken aslında varoluşçuluk ile ne kadar bağı olduğunu gördüm. Bence okuması kolay değil. Belli bir yaşa gelmeden kitabı tam anlamıyla kavramak kolay olmayabilir. 18 yaşında okusaydım asla kitabı anlayamazdım. Ayrıca, kitap incelemelerini okumadan bu kitabı okuyan insan, bir yere kadar kitabın neden bahsettiğini anlayamayabilir. Kitapta Tatar çölü, karakol, saldırı, zaman gibi mottolar var. Tatar çölü; dış dünyadan kopuk, zamanın durduğu bir yer, karakol; insanın iç dünyası ve yalnızlığı, saldırı; iç savaş olarak işlenir. Melankoli hakimdir. Kitap bittiğinde şaşırırsınız, kendinizi derin bir sorgulama içinde bulursunuz. Sonra bir doz Nazım'dan "Yaşamaya Dair" alıp kendinize gelirsiniz.
Tolkiolog olmadan böye bir kitaba analiz yazmak kolay değildir. Malesef henüz tolkiolog olamadım. Kitap, Tolkien'in oğlu tarafından titizlikle hazırlanmış, Silmarillion'un ilk taslağı olarak kabul edilir. Orta Dünya evreni ile ilgili bir çok isim Silmarillion'dakinden farklıdır. Burada, Valar’ın, Maiar’ın ve Elrond gibi karakterlerin ilk versiyonlarını görürüz. Kitap, birkaç farklı öyküyü içermektedir. Eriol adlı bir denizcinin Elflerin Yalnız Ada'sına yaptığı yolculuk ve burada öğrendiği Elflerin kayıp öyküleri şeklinde oluşturulmuştur. Yüzüklerin Efendisi ve Silmarillion'da görmeye alıştığımız büyük kahramanlık hikayeleri yerine, daha gizli kalmış efsanelere odaklıdır.
Okurken hiç bitmesin istedim. Mutheşem bir mitoloji-masal tadı bulunan epik hikayeleri okurken, stresten veya yaşamın zorluklarından uzaklaşarak, terapi almış gibi hissettirir:)
Yine bir Zola muhteşemliği ve onun toplumsal sınıf eleştirisi. Gerçekçi bir dille yazılmıştır fakat bu dönem için sanki ana karakterin (Jervez) iyilik derecesi ulaşılamaz bir boyutta hissettirir. Sadece en temel geçim için verilen mücadele olağanüstüdür. Ben açıkçası şöyle bir aydınlanma yaşadığımı söylemeden geçemeyeceğim: Acaba insanlarda kin, nefret veya set koyma, duvar örme gibi özellikler gerçekten koruyucu nitelikte midir? Belki dozu tutturulursa evet. Jervez meleksi bir insandır. Belki de bu özellikleri olsaydı daha iyi bir hayata sahip olacaktı.
Toplumsal koşulların insan üzerindeki yıkıcı etkilerini anlatan evrensel bir drama olan bu kitap, yayınlandığı dönemde özellikle yoksul semtlerin dramasını işlemesi bakımından, alkol, ailenin dağılması, düşük eğitim seviyesi, kadının toplumdaki yeri gibi çok sert ve rahatsız edici temaları işlediği için oldukça eleştirilmiş aslında. Zola, kitabı eleştirenlere Meyhane'nin amacının toplumun acı gerçeklerini göstermek olduğunu, bu yüzden kitabında gerçekleri acımasızca ve duru bir şekilde ortaya koyduğunu söyleyerek cevap vermiştir.
Reklam