İncelemeEdebiyat-Düşünce
Bu kitaptan önce farklı zamanlarda K. Polanyi Büyük Dönüşüm ve E. Sennett Karakter Aşınması kitaplarını okumuştum. Bu defa da G. Standing'in Karakter Aşınması kitabını okudum.
Hem o kitaplar hemdebu kitapları okuyunca şuan içinde bulunan ekonomi düzeni, istihdam edilenleri ve işsizlerin sistemin neresinde konumlandığını daha iyi anladım. Geçmişten günümüze aşama aşama gelen bir sistem...
Ne diyordu yazar "Prekarya ne bir kurban, ne bir hain ne de kahraman-sadece içinde hepimizden bir şeyler var."
Sosyo-ekonomik şartların doğurduğu yeni bir “sınıf” olma yolunda ilerleyen “prekarya” üzerine yazılmış harika bir inceleme.. Tek kelimeyle mükemmel!..
Gelir güvencesizliği ve süreksiz iş ile tanımlanan “prekarya” neoliberal kapitalizmin en vahşi sonucu…
İlgilisi için harika bir araştırma…
Reklam
Kitabın adı talihsiz olmuş! Gezi hiç yaşanmasaydı da aynen yayınlanabilecek ve esasen alt başlığı olan "neoliberal sınıf teorilerinin eleştirisi" ifadesinin hakkını da sonuna kadar veren çok titiz bir çalışma bu...
Sınıfların Marksist analizde neden üretim ilişkilerindeki yere göre tanımlandığı, işbölümü ve ücrete dayalı yaklaşımların zaafları, bilinç faktörünün analizdeki yeri ve beyaz yakalı emekçilerin bu noktada nasıl konumlandırılacağı gibi meseleleri netliğe kavuşturmuş Selim Ergunalp. Dahası postmodernist argümanları, Giddens, Bourdieu ve Wright nezdinde detaylı bir şekilde masaya yatırmış; Prekarya, Faburjuvazi gibi uydurma kavramların ipliğini pazara çıkarmış ve "orta sınıf tartışmaları" isimli bir bölüm ile beyaz yakalı emekçilere dair yanılsamaları yıkmış başarılı bir eser. Dediğim gibi konunun Türkiye'de Gezi sonrası yoğun tartışılmasından öte, Gezi ile bir alakası yok. Kısa dönemli bir satış stratejisi olarak başlık haline getirilmiş... Başlığı boşverin, içerik ufuk açıcı...
Martin Niemöller'in Naziler için söylediği... İnceleme için yeterlidir...1000Kitap
Önce Yahudiler için geldiler Sesimi çıkarmadım Çünkü ben Yahudi değildim Sonra artık komünistler için geldiler Sesimi çıkarmadım Çünkü ben komünist değildim Sonra sendikacılar için geldiler Sesimi çıkarmadım Çünkü ben sendikacı değildim Sonra benim için geldiler ve ses çıkaracak kimse kalmamıştı...
"Temel Gelir" kavramı 21. yüzyılın ekonomik ve sosyolojik ortamındaki en önemli kavramlarının başında geliyor bence. Guy Standing'in dediği gibi bu kavramın köklerini Thomas Moore'un Ütopyası'na kadar götürebiliriz. Asgari ücret, çalışanlar için bir güvenceden ziyade; işverenlerin kar marjını belirleyen ve işçi piyasasını düzenleyen bir uygulama. İmkanı olan hiçbir işveren çalışanına asgari ücretin 1 kuruş üzerinden maaş vermiyor. Verimlilik ile hak edilen ücret arasında bir korelasyon veya bağlantı kalmıyor böylece.
Temel Gelir'in uygulanmasının birçok faydası var. 21. yüzyılda otomasyonun arttığı, iş güvencesinin kaybolduğu, prekarya çalışanların arttığı, kazancın düzensizleştiği ve teknolojik gelişmelerin birçok sektörde işsizliği arttırdığı bir ortamda insanların sağlığı, refahı ve mutluluğu için son derece önemlidir. Siyasiler ve aşırı sağ liberaller bu kavrama karşı gelmektedir. İnsanlara her ay düzenli bir ödeme yapmak için yeteri kadar bütçenin nasıl sağlanacağı onlar için her zaman bir soru işareti olmuştur.
Olaya şuradan bakmak lazım: Yoksulların ve orta gelirli insanların marjinal vergi yükü her zaman zenginlerden daha fazla olmuştur. Herhangi bir parasal getirisi olmayan işler maalesef artık işten sayılmıyor. Ev işleri, çocuk bakımı ve yaşlı bakımı gibi hayati öneme sahip olan ama bireyler tarafından vakit ayrılmayan işler. İşte insanlara düzenli bir temel gelir sağlanırsa; insanlar ücretli çalışmaya ayırdıkları vaktin bir kısmını ücretsiz işlere de ayırabilir. Ailesine, çocukları ve kendi kişisel gelişimlerine ayıracakları bir vakit olur. 21. yüzyılda gelişen dünyanın, teknolojinin ve kapitalizmin insana vaat ettiği boş zaman ve az çalışma düzenini "Temel Gelir" sayesinden sağlayabiliriz.
Günümüz dünyasında artan otomasyon, insanların birçok sektörden
Kitabın kısa ve öz olması kadar, hedef konuyu okuyucuya düşündürtmesi de büyük bir başarı. Bir beyaz yakalı olarak aslında "Fazla Mesai" konusu ve iş hayatının geleceği üzerine bolca konuştuk, yazdık ve çizdik. Kapitalist ekonomik sistem her geçen gün daha insani bir yapıya bürünüyor. Dışarıdan öyle bir görüntü vermeye çalışıyor en azında. Bugün çalışan insanların sahip olduğu hakların hiçbiri kurulu düzen veya işverenler tarafından kendiliğinden verilmedi. Söke söke alındı. Evet şu bir gerçek; bundan 250 yıl önce insanlar topraktan zorla koparılarak maaşlı bir çalışan olmak zorunda bırakıldılar. 150 yıl önce hiçbir hakları olmadan, kötü yaşam koşulları içinde genci yaşlısı, çocuğu kadını demeden saatlerce uygunsuz koşullarda çalışmaya mahkum edildiler. Günde 18 saat çalışarak, kötü beslenerek, gelir ve sosyal güvence olmadan yaptılar tüm bunları.
Bismarck ile birlikte sosyal devlet düzeni kurulmaya başlandı. Çalışanların da zaman içinde kapitalist sistem için sadık bir müşteri olduğu anlaşılınca çalışma koşullarında iyileştirmeler oldu, yan haklar kazanıldı. Isaac Asimov bundan yetmiş yıl önce makinelerin insanların yerini alacağını söylediğinde bunun bir ütopya olduğunu söylemişlerdi. Lakin tıpkı romanlarında yazdığı dönemi yaşamaya başladık. Artık prekarya, vatandaşlık geliri ve sosyal adalet konuları gündemi daha fazla meşgul ediyor. Peki son 100 yılda dünya ekonomisi hiç olmadığı kadar büyümüşken, teknolojik gelişmeler hız kesmeden artarken, insan ömrü uzuyorken; neden payımıza düşen mutluluğu ve refahı henüz elde edemedik.
Bu yüzden kitabın ana temasını oluşturan konu, çağımızın en önemli konusu. Çözülmesi gereken ve çözülmesi takdirinde dünyanın daha güzel bir yer haline geleceği ise kesin gibi.
Reklam
Reklam