rabia
@rabiaakbulakk
Şu anda okuduğu kitap
Reklam
Filozoflar, kendi söylediklerini yapmıyorlar.” Oysa söylediklerinden daha fazlasını, ahlâklı bir zihinle benimsedikleri şeyleri yapıyorlar; zira sadece sözlerine uygun davransalardı, onlardan daha mutlusu olabilir miydi? Bu arada, iyi sözler ve iyi düşüncelerle dolu kalpleri de kötülememen gerekir.
Herhangi bir pratik sonuç doğurmasa bile, insanlar yararına olan uğraşlar övgüye değerdir. Dik patikada ilerleyenlerin zirveye varamamasında şaşıracak ne var? Aksine, adamsan, başarısız olsalar bile büyük işlere girişenlere saygı duy. İnsanın kendi gücünü değil, doğasının gücünü göz önünde tutarak bir işe girişmesi, yüce hedeflere ulaşmaya çalışması ve kendisine büyük bir cesaret bahşedilmiş kişiler tarafından bile başarılamayacak büyük işleri zihnen amaç edinmesi saygıdeğer bir davranıştır.
Böyle biri şunu ilke olarak benimsemiştir: “Ben ölüme ve komedyaya aynı yüz ifadesiyle bakacağım. Ben zorluklara, ne kadar büyük olurlarsa olsun, bedenimi cesaretle güçlü kılarak katlanacağım. Ben zenginliği, ona sahip olayım ya da olmayayım, aynı şekilde küçümseyeceğim; zenginlik başka bir yerdeyse üzülmeyeceğim, yanımda parıldarsa şımarmayacağım. Ben talihe, onun gelmesine ya da gitmesine aldırış etmeyeceğim. Ben tüm toprakları bana aitmiş, kendi topraklarımı da herkese aitmiş gibi göreceğim. Ben diğer insanlar için doğduğumu bilecek ve bu nedenle nesnelerin doğasına şükran duyarak yaşayacağım; zira doğa benim çıkarlarıma bundan daha iyi hizmet edebilir miydi?
Beni bir birey olarak herkese, herkesi de yine birer birey olarak bana verdi. Sahip olacağım şeyi ne cimrilik edip koruyacağım ne de müsriflik edip dağıtacağım. Bana iyice bahşedilmiş olandan fazlasına sahip olmam gerektiğine inanmayacağım. Yaptığım iyiliklerin sayısını ve ağırlığını hesaplamayacağım, sadece iyilik yaptığım
Erdem önden gitsin, işaretleri taşısın. Hazzımız da olacaktır; ancak onun efendisi ve dizginleyeni olacağız. Bir şey bizi ikna etmiş olacak, hiç zorlamayacak. Ancak liderliği hazza verenler ikisinden de yoksun kalır; erdemi yitirirler, hazza da sahip olamazlar. Aksine haz onlara sahip olur; hazzın yokluğu onlara işkence gibi gelir, fazlalığı ise boğazlarını sıkar. zira onda bir ölçü vardır. Kendi büyüklüğünden muzdarip olan iyi bir şey yoktur. Bunun yanı sıra kendisine akli bir karakter bahşedilmiş yaratıklara akıldan daha iyi bir şey önerilebilir mi? Ayrıca bu bileşim sana uygunsa, bu yoldaşlıkla mutlu yaşama doğru yol almak sana uygunsa, bırakalım erdem önden gitsin, haz da ona eşlik etsin; gölgenin beden etrafında dönmesi gibi haz da onun etrafında dönsün. En seçkin efendi olan erdemi, hazzın hizmetçisi yapmak, ruhunda hiçbir yüce değer taşımayan insanın davranışıdır.
Benim açıkça söylediğim ve yürekten tanıklık ettiğim yaşam, sadece kendisine erdem eklendiğinde benim bahsettiğim anlamda keyifli hâle gelir. Tamam ama yaşamı senin bahsettiğin hazlarla dolu olanların en budala insanlar olduğu, kötülüklerin zevklerle arttığı ve zihnin zararlı olan birçok haz türünü sağladığını kim bilmez? Bunlar arasında şunları sayabiliriz: kibir, marifetlerini aşırı abartma, başkalarına tepeden bakan şişkin gurur, kendini ilgi alanlarına körü körüne ve düşüncesizce adama, yersiz ve çocukça davalardan aşırı keyif duyma ve ilaveten hakaretlerden zevk alınmasını sağlayan iğneleyici dil, kendini beğenmişlik ve şatafatın zayıflattığı ve uykuya yenik düşen zihnin çöküşü. Erdem tüm bu şeyleri dağıtır; hazlara izin vermeden önce onların değerini hesaplar, onayladıklarına az değer verir ya da izin verse bile duyduğu hazları ihtiyaç olarak görmez, aksine dizginleyerek değerlendirir. Ancak bu dizginleme hazları azaltırken senin en yüce iyine zarar verir. Sen hazzı kucaklıyorsun, ben ona gem vuruyorum; sen hazdan hoşlanıyorsun, ben onu kullanıyorum; sen onun en yüce iyi olduğunu düşünüyorsun, ben onu iyi olarak bile görmüyorum; sen haz için her şeyi yapıyorsun, ben hiçbir şey yapmıyorum.
Reklam