Schopenhauer
@rema
74 okur puanı
Haziran 2018 tarihinde katıldı
Rakip bir sezginin yokluğunda mantık üstün geliyor.
Tetikleme etkilerinin şaşırtıcı çeşitliliğinden daha önce de bahsetmiştim; düşünce ve davranışlarınız hiç dikkate almadığınız, hatta farkında bile olmadığınız uyaranların etkisinde kalabilir. Tetikleme konusundaki araştırmalardan çıkarılacak başlica ders, düşünce ve davranışlarımızın o anki ortamdan, bildiğimiz ya da istediğimizden çok daha fazla etkilendiğidir. Birçok kişi tetikleme sonuçlarını öznel deneyimle bağdaşmadığı için inanılır bulmaz. Bazıları da öznel eyleyenlik ve özerklik hissini tehdit ettiği için bu sonuçlardan rahatsız olur. Ilgisiz bir bilgisayar üzerindeki ekran koruyucunun içeriği farkında olmaksızın yabancılara yardım etme isteğinizi etkileyebiliyorsa, ne derece özgürsünüz? Çipalama etkileri de benzer bir şekilde tehditkârdır. Çipanin her zaman farkında olur, hatta ona dikkat edersiniz, ama düşüncenizi nasıl yönlendirdiğini ve sınırladığını bilmezsiniz; çünkü çıpa farklı olsaydı (ya da hiç olmasaydı) nasıl düşüneceğinizi hayal bile edemezsiniz. Ancak masadaki herhangi bir sayının üstünüzde bir çipalama etkisi yapmış olduğunu ve risk yüksekse bu etkiye karşı koymak için harekete geçmeniz gerektiğini varsaymalısınız.
KÜÇÜK SAYILAR YASASI
İstatistikler, nedensel açıklama gerektiriyormuş gibi görünen birçok gözlem üretir, ama bu tür açıklamalara elverişli değil dir. Dünyadaki birçok olgu, örnekleme kazaları dahil, tesadüf eseridir. Tesadüf eseri olayların nedensel açıklamaları kaçınılmaz olarak yanlıştır.
"Yeterince büyük bir örneklemimiz olana kadar deneyin sonuçlarını gizli tutmayı planlıyorum. Aksi takdirde zamanından önce bir sonuca varma baskısıyla yüz yüze geliriz."
Tanıdıklık beğenmeye neden oluyor
Zajonc'a göre, tekrarlamanın beğenme üzerindeki etkisi son derece önemli bir biyolojik olgudur ve bütün hayvanları kapsar. Sık sık tehlike arz eden bir dünyada sağ kalabilmek için, organizma yeni bir uyarana ihtiyatla, geri çekilerek ve korkuyla tepki verme lidir. Yenilikten kuşkulanmayan bir hayvanın sağ kalma olasılığı zayıftır. Ne var ki uyaran gerçekten güvenli ise, ilk baştaki ihtiyatın azalmasına da uyum sağlar. Zajonc'a göre, salt maruz kalma etkisinin meydana gelmesinin nedeni, bir uyarana tekrar tekrar maruz kalmanın ardından kötü bir şey olmamasıdır. Böyle bir uyaran en sonunda bir güvenlik işaretine dönüşecektir ve güvenlik de iyi bir şeydir.
