Şehbenderzade Filibeli Ahmed Hilmi'nin şaheseri sayılan "İslam Tarihi" adlı eser, geniş bir tarihi dönemi içine almakla birlikte felsefi konuları da içinde barındırmayı başarmış bir eser olarak karşımıza çıkıyor. Ahmed Hilmi, bu eseri Dozy'nin Abdullah Cevdet tarafından Türkçe'ye çevrilmiş olan eserine reddiye maksadıyla kaleme almıştır.
Söz konusu kitap, Ziya Nur Aksun tarafından sadeleştirilmiş, buna ilaveten açıklama ve ilaveler eklenerek daha zengin bir hale getirilmeye çalışılmış. Gerçekten bu açıklamalar olmasa kitap eksik kalacakmış denilebilir. Ziya Nur Aksun, kitabın girişinde Ahmed Hilmi'nin hayetı ve eserleri hakkında doyurucu ve önemli bilgiler içeren bir yazı kaleme almış.
İslâm Tarihi gerçekten kapsamlı bir kitap. Tarihin tanımıyla başlayan bu değerli eser daha sonra din ve felsefe ilişkisini inceliyor. Devamında dinin tarifi, dinsizlik ve neticeleri, dinlerin tasnifi ile devam ediyor. Gayrimüslim tarihçi ve tenkidçilerin yaptığı tanım ve yorumları da içeren giriş bölümü 60 sayfalık bir bölümü oluşturuyor.
İslâm Tarihi başlıklı bölüm ise kitabın ikinci ve en önemli bölümünü oluşturuyor. Söz konusu bölüm müşteşriklerin fikirlerinin tehlikelerine işaretle başlıyor. Daha sonra Arap yarımadası ve Arap kavmi, İslam'dan evvel Araplar, İslâm’ın zuhurundan evvel dünya ahvalini konu ediniyor. Devamında ise Hz. Peygamber'in hayatını özet bir şekilde yorumlayarak aktarıyor.
Zaten kitabın tamamında olayların bütününü anlatmak, her şeyden bahsetmek gibi bir amaç güdülmemiş; kilit olaylar yorumlanarak tarihe veya söz konusu durumlara nasıl bakılması gerektiği belirtilmiş.
Yine bu bölümlerde "Ashabın Faziletleri ve Fazilet Meselesi" başlıklı bölüm kayda değer. Özellikle ilk dört halife zamanlarında yaşanan olayların çoğunda Ahmed Cevdet'ten birçok alıntı yapılmış.