19. yüzyılda evrim teorisi ortaya konulmadan önce de bir çok ateist vardı. Evrim teorisi ile hiç ilişkisi olmayan birçok sebep ateizme yol açabilir. Öyleyse” evrimci-ateist” kategorisindeki her kişinin ateizminin kaynağını evrim teorisine bağlamamak veya ”evrimci-bilinemezci” kategorisindeki her kişinin bilinemezciliğine evrim teorisinin sebep olduğunu düşünmemek gerekir.
Darwinci tarzda uzun boyunlu zürafaları açıklamaya kalkan biri; önce zürafaların kısa boyunlu ataları olduğunu, bunlardan oluşan nesiller içinde bazı uzun boylu varyasyonlar (çeşitliliğin içinde bir tip) oluştuğunu ve bu uzun boyunlu zürafaların daha iyi beslenebilmelerinden dolayı, yani daha avantajlı olmalarından dolayı doğal seleksiyon mekanizmasıyla seçildiklerini, kısa boyunlu olanların ise yok olduklarını söyler. Lamarck’ın anlatımında çevresel değişiklikler öncedir, bunlar canlıdaki değişme sebep olur. Darwin de ise varyasyonlar önce vardır, doğanın düzenleyici etkisi olan “doğal seleksiyon” sonra devreye girer ve uyum sağlayanları seçerken diğerleri elenir.