Neşet Çağatay, ahiliğin ortaya çıkışını hazırlayan sebepleri; "Doğudan, Asya'daki büyük ve uygar Türk şehirlerinden gelen çok sayıdaki sanatkâra kolayca iş bulmak, yerli Bizans sanatkârları ile rekabet edebilmek, tutunabilmek için yaptıkları malların kalite sini korumak, üretimi ihtiyaca göre ayarlamak, sanatlamak, sanatkârlarda sanat ahlâkını yerleştirmek, Türk halkını ekonomik yönden bağımsız hâle getirmek; ihtiyaç sahibi olanlara her alanda yardım etmek, ülkeye yapılacak saldırılarda silahlı kuvvetlerin yanında savaşmak, Türklük şuurunu ve sanatta, dilde, edebi yatta, müzikte, gelenek ve göreneklerde milli heyecanı yaratıp, ayakta tutmak" cümlesiyle özetlemektedir."