Müslümanlık, hayatını modern medeniyetin yürümesine elverişli araçların gölgesinde devam ettiren bir anlayış, bir eyleyiş yolu değil. Yine Müslümanlık modern medeniyetin etkisiz bırakmak suretiyle yolu üzerinden kaldırdığı ölü dinlerden biri değil. Canlı ama hayatını bugünün şartlarına borçlu olmaksızın canlı, ğer etkisi azalmışsa bu İslam düşmanlarının başarısı yüzünden değil, Müslümanların kendi yetersizlikleri yüzünden.