Tüm seriyi okuduktan sonra döndüm, aslında serinin Türkçeye çevrilmiş 4 kitabını okuduktan sonra demek daha doğru olur. Severian'ın hikayesi 5. kitap olarak da sayılabilecek The Urth of the New Sun'da devam ediyor; seri için önemli olan bu kitabın Türkçe baskısı yok maalesef. Aynı evrende geçen başka seriler de var, bunun da bilgisini vermiş olayım.
Bu bir değerlendirmeden ziyade kitaptan ne beklemelisiniz, nasıl yaklaşmalısınız; belki yazar belki evren hakkında biraz forumlarda okuduğum ve izledikleriklerimden edindiğim bilgileri de paylaştığım bir yazı olacak. Aslında uzun yazmak isterim ancak 5-6 saatlik teori, evren, timeline videoları izledikten sonra ne yazarsam yazayım eksik kalacağını fark ettim, belki 2. okuyuşumda yazarım.
Gelecekten, belki de farklı bir boyuttan gelen ve Gene Wolfe tarafından İngilizceye çevrilip, İthaki'nin bastığı bu kitap, hiçbir şeyi unutmadığını iddia eden Severian'ın kendi yolculuğunu anlattığı 4 kitaplık bir serinin ilk kitabı. Bol bol kendine atıf yapan bu seri; okuması, anlaması ve takip etmesi zor bir metin. Hiç bilmediğiniz zaman-mekan dilimine, herhangi bir bağlam olmadan atılıyorsunuz. Aklınıza bir soru takıldığında bunun cevabı ya iki sayfa ya da iki kitap önce veya sonra verilmiş olabilir, bilemezsiniz. Kelimeleri ve göndermeleriyle okuması zor ama çok keyifli diyebilirim, ama büyük bir "BENCE" ile.
Mesela bir gönderme örneği vereyim. Severian gördüğü bir resmi bize anlatmaya başlar: "Zırhlı bir adam ıssız bir yerde duruyordu, garip bir bayrak tutuyordu. Bu zırhın göz açıklıkları ve bir havalandırması yoktu..." diye devam eden paragraf aslında aya ilk ayak basılma anını anlatıyormuş. Okurken ben de kaçırmıştım mesela bu göndermeyi.
Bu kitap Severian tarafından yazılmış ve bunu hissediyorsunuz, hatta yukarıda saydığım
Ya çok seversiniz ya da nefret edersiniz
Bu kitap babamın vefatından sonra okuyabildiğim ilk eser olmasıyla bende yeri yarı. O kaoslu zihnimi sürüklediği fantastik diyarlar için müteşekkirim :) Gelelim attığım başlığa. Eğer Leyla ile Mecnun dizisini sevdiyseniz, bunu da sevmeniz olası. Ama eğer net, kesin, belirli bir anlatı ve doğrusal bir olay akışı görmek istiyorsanız bir daha düşünün.
Hani rüya görür gibi anlatılar vardır, mesela Dune’un bazı sahneleri de öyle. Böyle neredeyiz bilemezsiniz. Buraya nasıl geldik, nereye gideceğiz, gerçek mi olanlar? Anlayamazsınız. Yarı uykulu yarı uyanık, biraz uçuk bir hal. Heh işte o hali seviyorsanız bir şans verebilirsiniz. Misal bu anlatımı epik fantastikte pek görmedim ki çok sevmem. İşte böyle bir anlatımı var Gene Wolfe’nin. Ama üslubu, kelime seçimi, kalemi o kadar muazzam ki ben notlar alarak okuyorum. Yazarlık yapıyorsanız mutlaka bakmalısınız. Çevirmen de bir o kadar başarılı. Kerem Sanatel işinin hakkını fazla fazla vermiş.
Çok sürprizbozan eklemeyi düşünmediğimi belirterek konuya geçiyorum. Güneşin sönmekte olduğu dünyanın son çağlarındayız. Ay yeşil renk parlıyor. Geçmişle gelecek harmanlanmış, uzay çağı beklerken orta çağ okuyorsunuz. Ana karakterimiz Severian ise beni asıl güldüren öğe :)
Kendisi bir işkenceci çırağı ama yaptıkları işkenceler umurunda bile değil. Etler kesiliyor, deriler yüzülüyor ama ne yazarın ne de Severian’ın umurunda. Kendisinin müthiş hafızasıyla övünürken yalanlar söylediğini görüyoruz. İnsanlar çok umurunda değil, bilmem kimi de şurada atlatıp oh ondan da kurtuldum diyebilecek bir karakter ahahajnkfnk O yüzden bana çok yakın geldi. Güvenilmez anlatıcıyı sevmediğimi düşünürdüm ama eğlenceli olması fikrimi değiştirdi.
Karakterin beni en çok rahatsız eden yönü kadın düşkünlüğü. Her kadın ona aşık, çekici buluyor. Severian da
Reklam
Gene Wolfe’un Yeni Güneş serisinin ikinci kitabı olan Uzlaştırıcının Pençesi, serinin ilk kitabı İşkencecinin Gölgesinde tanımaya başladığımız Severian’ın yolculuğunu devam ettiriyor.
Uzlaştırıcının Pençesinde Severian, artık bir gezgindir. İnfaz loncasından ayrılmış, Thrax’a doğru yol alırken elinde esrarengiz bir güç taşıyan Uzlaştırıcının Pençesi adlı kutsal kalıntıyla birlikte ilerler. Yolda karşılaştığı Jolenta, Dorcas, Agia, Dr. Talos gibi karakterlerle ilişkisi öykünün katmanlarını oluşturuyor.
Wolf, satır aralarına serpiştirdiği felsefi sorgulamalar, dil oyunları ve hafıza üzerine kurduğu bilinçli boşluklarla okuyucuyu hikayenin içine çekmeye çalışıyor.
Eğer ilk kitabı okuduysanız ve kendinizi Wolfe’un diliyle barıştırabildiyseniz, Uzlaştırıcının Pençesi sizi hem tatmin edecek hem de daha da fazla merak ettirecek. Kitabın sonunda pek çok soruya hâlâ yanıt verilmiyor ama Wolfe’un derdi zaten cevap vermek değil. Ama sabırsız bir okuyucuysanız Wolfe’u pek de tavsiye etmem.
234 sayfayı bir buçuk haftada bitirdim. Öncelikle söylemek istediğim şey şu: İşkencecinin Gölgesi klasik anlamda bir bilimkurgu değil, daha çok "science fantasy" denen alt türe yakın. Yani bir yanda teknolojik bir gelecek (aslında çok uzak bir gelecek, belki de evrenin sonlarına yakın bir zaman) ve geçmişin izleriyle harmanlanmış bir dünya var. Ama öte yandan anlatım dili, karakter yapıları ve mekân tasvirleri Orta Çağ'ı andırıyor. Bu yüzden kitabı okurken kendini bir fantastik romanın içinde hissediyorsun.
Ben bu kitabı okurken zorlandım ve çoğu zaman da sıkıldım. Çünkü Wolfe, okuyucuya neredeyse hiç açıklama yapmıyor. Bir dünyaya giriş bölümü yok, karakterlerin niyetlerini çözmek kolay değil, anlatıcı güvenilir değil, kullanılan kelimeler bazen uydurma bazen de arkaik, diyaloglar çoğu zaman simgesel. Kısacası okuyucudan çok fazla dikkat, sabır ve analiz gücü bekliyor. Hatta kitabın önsözünü yazan Neill Gaiman bile Wolfe için “birkaç defa okuyunca yazdıklarının güzelliği anlaşılıyor” demiş.
Bir de işin şu yönü var: Kitap gerçek anlamda karanlık bir dünyada geçiyor. Başkahraman Severian bir işkenceci çırağı ve hikaye boyunca hem fiziksel hem de ahlaki olarak rahatsız edici durumlarla karşı karşıya kalıyor. Bu da okuma deneyimini zaman zaman yavaşlatıyor veya rahatsız edici hâle getiriyor.
Ben kitaptan şu sonucu çıkardım: Wolfe herkesin zevkine hitap eden bir yazar değil. İşkencecinin Gölgesi ise özellikle sabır isteyen, katman katman açılan, hatta okurken değil sonradan değerlendirildikçe “vay be” dedirten türde bir kitap. Ancak bu “zor” edebi duruş, onu herkes için keyifli bir kitap yapmıyor.
Diğer taraftan romana gelirsek, Engizisyon benzeri bir örgüt olan İşkenceciler Loncası’nda yetişen Severian’ın hikâyesi anlatılıyor. Severian, loncanın katı kurallarına
Bilimkurgu ve Fantastik Edebiyat için önemli bir yazar olan Gene Wolfe, Nebula ve Locus ödüllerini kazanmış yetkin bir isim. Yeni Güneş Kitabı ismiyle bilinen serinin ilk kitabı olan İşkencecinin Gölgesi, bilimkurgu ve fanteziyi harmanlayan bir eser.
Uzak gelecekte geçen kitapta Ortaçağ dönemine benzer bir ortam bizi karşılıyor. Wolfe dünya hakkında zengin bir anlatım sunmadığı için kitabın başları okurları biraz sıkabilir. Bir noktadan sonra durumu çok irdelemediğimden kitap akıcılık kazandı. Baş karakterimiz olan Severian oldukça ilginç bir karakter. İşkenceci olan Severian bir mahkuma merhamet gösterdiği için uzak bir mevkiye sürülüyor. Bizler de yolda başından geçen olayları okuyoruz.
Kitabın fantastik yönü daha baskın olsa da uzay mekikleri, uçan araçlar, yıldızlar arası seyahat gibi konulara da değinildiğinden tamamen fantastik diyemiyorum. Ayrıca yazarın doğrudan anlatmadığı ancak okurken çıkarabildiğimiz farklı evrenler gibi konuları da içerdiğinden Ursula K. Le Guin’in birçok kitabında yarattığı bilimkurgu-fantezi harmanını bu kitapta da görüyoruz.
İşkencecinin Gölgesi ile seriye güzel bir başlangıç yaptım. Devam kitaplarını da merak ediyorum.
9/10
2024 38. kitabı
Severian maceralarının son kitabı.
Yeni Güneş serisi 4 kitaptan oluşuyor. İlk kitap 
İşkencecinin Gölgesi kitabında Severian işkenceci kalfası oluyor ve bir suç işliyor onu affedip ona görev veriliyor. Ve Severian mecareları başlıyor. İlk kitabın sonunda pençe’yi buluyor ve ikinci kitap 
Uzlaştırıcının Pençesi oluyor üçüncü kitabın adı da 
Liktorun Kılıcı ve bu da son kitap.
Kahramanımız sayısız maceralara takılıyor sayısız ölüm tehlikelerinde geçiyor. Emrine geçtiği herkesten kaçıyor ve görevlerine hep ihanet ediyor.
Akıcı ve güzel bir seri.
Olay Dünya’da geçiyor, şu an ki zamanımızın çok ilerisinde bir zamanda. Ve Güneş yavaş yavaş sönüyor. Herkes Yeni Güneşi bekliyor.
İşkencecinin Gölgesi kitabında Severian işkenceci kalfası oluyor ve bir suç işliyor onu affedip ona görev veriliyor. Ve Severian mecareları başlıyor. İlk kitabın sonunda pençe’yi buluyor ve ikinci kitap Uzlaştırıcının Pençesi oluyor üçüncü kitabın adı da Liktorun Kılıcı ve bu da son kitap.
Kahramanımız sayısız maceralara takılıyor sayısız ölüm tehlikelerinde geçiyor. Emrine geçtiği herkesten kaçıyor ve görevlerine hep ihanet ediyor.
Akıcı ve güzel bir seri.
Olay Dünya’da geçiyor, şu an ki zamanımızın çok ilerisinde bir zamanda. Ve Güneş yavaş yavaş sönüyor. Herkes Yeni Güneşi bekliyor.
Reklam
Reklam